تاریخ پست:1395/9/14 6:6
بنفشه میرزایی

در همه‌‌ی دوره‌‌ها و فرهنگ‌‌ها، گل‌‌ها جایگاه ویژه‌‌ای در زندگی و روابط احساسی مردم دارند. در روزگاران کهن، گل‌های خاصی را به عنوان پیکر مادی برخی خدایان برگزیده‌‌اند. مردم گل‌‌ها را گرامی می‌‌داشتند، آن‌‌ها را پرستش می‌‌کردند و نیروهای جادویی را به آن‌‌ها نسبت می‌‌دادند. گل به شکل غنچه، نماد زندگی نو و توانایی نهفته است. گل‌‌ها همچنین مرگ را بر سر گورها همراهی می‌‌کنند. شماری از گل‌‌ها معنای ویژه‌‌ای دارند، اما بی‌گمان معنی آن از فرهنگی به فرهنگی دیگر ناهمسان(:متفاوت) است. در این‌‌جا به بازشناسی درون‌‌مایه‌‌های برخی از گل‌‌ها می‌‌پردازیم:

گل زنبق: نام «زنبق» از نام ایزدبانوی یونانیِ رنگین‌‌کمان گرفته شده است. او روح زنان را به دنیای زیرین می‌‌برد. زنبق‌‌ها در گورستان‌‌ها می‌‌رویند و سه برگ آن نمادی از ایمان، خرد و دلاوری است.

گل خشخاش: گیاهی افیونی(:مخدر) و نماد خواب جاودان و مرگ است. افسانه‌‌ای کهن می‌‌گوید، گل خشخاش پس از جنگ «واترلو» از خون مرده‌‌ها رویید.

گل شقایق: از نام «آنِموس» یونانی آمده و نشانه‌‌ی گذرا بودن زندگی است. از این‌‌رو نمادی از مرگ است. در مسیحیت این گل نشانه‌‌ی خون حواریون و قدیسین است.

گل نیلوفر آبی (لوتوس): لوتوس مهم‌‌ترین نماد باستانی بوده که در هنرهای آسیایی پدیدار شده است. این گل نشانه‌‌ی آفرینش و همچنین پاکدلی است. ساقه‌‌ی بلند آن در حکم بند نافی است که انسان را وابسته به نهاد(:ذات) خود نگه می‌‌دارد. در حالی که گل آن نشانه‌‌ی روشن‌‌گری و آرزوهای مینوی انسان‌‌ها است.

نیلوفر از نمادهایی است که نقش پررنگی در هنر و به ویژه ادبیات دارد. حضور نمادین گل نیلوفر را به خوبی می‌‌توان در هنر ایران از دوره‌‌ی باستان تا حجاری‌‌های تخت‌‌جمشید و کنده‌‌کاری‌‌های تاق‌‌بستان و پس از آن در دوره‌‌ی اسلامی پی گرفت. در فرهنگ و هنر ایرانی این نقش را می‌‌توان بر حاشیه‌‌ی ظرف‌‌ها یا نقش سفالینه‌هایی از تپه «سیَلک» کاشان با دیرینگی بیش از شش‌‌هزار سال دید که نشانه‌‌ی سپندینگی و ایزدگونگی است. در دوره‌‌ی هخامنشی این گل در آیین‌‌های رسمی و درباری به عنوان نشانه‌‌ای از کمال و نیروبخشی در تخت‌جمشید نمایان شده و در صحنه‌‌هایی گوناگون به شکل‌‌های مختلف بازنمایی شده است. دیگر نمودهای تصویری نیلوفر را می‌‌توان در هنر ساسانی جست؛ که روایت‌‌گر صحنه‌‌ی اعطای فَرِ ایزدی به اردشیر یکم است و گل نیلوفر در زیر پای ایزد مهر جای گرفته است. از این‌‌رو، نیلوفر در آیین مهر نیز جلوه‌‌ی ویژه‌‌ای دارد و زایش بِرَهماگونه‌‌ی* مهر از آب است.

*زایش برهماگونه نشان از رویش همراه با پاکی و بی‌آلایشی دارد.


تاریخ پست:1395/9/14 6:6 اشتراک گذار ی در تلگرام
شمار بازدید :849

دیدگاه هموندان

ثبت دیدگاه

نام

رايانامه

ديدگاه

کامنت خصوصی است؟ بله

برای ثبت دیدگاه عبارت امنیتی تصویررو به رو را وارد کنید.



مطالب مرتبط

نظر سنجی

کدام مورد را برای ثبت در یونسکو پیشنهاد می‌دهید؟

هموندی در خبرنامه

آدرس رایانامه (:ایمیل) خود را وارد کنید تا خبرنامه ی امرداد روزانه نوشتارهایمان را برای شما بفرستد