تاریخ پست:1395/10/12 13:29
آگاهی‌هایی در باره‌ی تونل پیدا شده

گنجینه‌ای از تاریخ و فرهنگ زیر پای اصفهان

خبرنگار امرداد: فرزانه خسروی

تونل يافت شده در مسجد امام اصفهانچندي است كه در باره‌ي پيدا شدن تونل باستاني در شبستان شرقي مسجد امام اصفهان در شبكه‌هاي اجتماعي آگاهي‌هايي پخش شده است. علیرضا جعفری زند باستا‌ن‌شناس در اين زمينه آگاهي‌هايي را در گفت‌وگو با خبرگزاري مهر داده كه در زير آمده است.

چون این گذرگاه به کف شبستان نزدیک است گمان درست این است که بخشي از پیکره این بنای تاریخی باشد.
از دیدگاه من این ساختار در پيوند با دوره‌ي تاریخی پیش از صفویه نمی‌تواند باشد چراکه اگر این گونه بود، صفویان در هنگام ساخت مسجد بي‌گمان این مسیر را پر می‌کردند و بر این پايه اين نظریه كه تونل بخشي از ساختار مسجد است قوی‌تر رخ می‌نماید.
از سویی با توجه به اینکه این تونل در شبستان شرقی مسجد امام (ره) و در پشت سرویس‌های بهداشتی جاي دارد احتمال کاربری این تونل به عنوان سیستم تخلیه فاضلاب در دوران صفویه و پس از آن می‌تواند مطرح باشد چراکه در پيوند با شیوه‌های آبرسانی یا تخلیه فاضلاب دوره صفویه، آبراه‌هایی با چنین ویژگی‌هایی وجود دارد.
باید با هوشمندی مسیر را دنبال کنیم و بر این پايه استفاده از باستان شناسان با تجربه در زمینه‌ي تشخیص کاربری و مسیر تونل يافت شده می‌تواند کمک کننده باشد. پیش از این بارها در مصاحبه‌های گوناگون این مطلب را عنوان کرده‌ام  که شهر اصفهان دوران‌های گوناگوني را پشت سر گذاشته اما هیچ‌گاه در درازاي تاریخ جا به جا نشده و بنا بر این در زیر این شهر یک گنجینه از تاریخ و فرهنگ این سرزمین نهفته است.
به شخصه از پیدا شدن این ساختار شگفت‌زده نشدم و بارها و بارها به گذر تونل مترو از یکی از كهن‌‌ترین خیابان‌های نه تنها اصفهان بلکه کشور و ایجاد زیرگذرهای مسجد عتیق در خیابان مجلسی معترض بودم.
در تاریخ به وجود یا يافت تونل‌های مشابه در اصفهان اشاره شده است از جمله یکی از مورخان اواخر قاجاریه به این مطلب اشاره می‌کند که در خیابان ولی عصر (عج) كنوني راه‌هایی زیرزمینی پیدا شده است،
از سویی ما در اصفهان دژ(:قلعه)‌های بسيار داشته‌ایم که بسیاری از آن‌ها با یکدیگر درپيوند بوده است که از این جمله قلعه تبرک است که دارای راه های زیرزمینی به خانه‌های پيرامون بوده است.
اصفهان یک شهر تاریخی همانند رم است اما در آنجا هر کلنگی که بر زمین  می‌خورد یک گروه باستان شناس مسوولان شهری را همراهی می‌کنند تا بتوانند پيش از نابودی شواهد تاریخی آگاهي‌هاي لازم را به‌دست آورند.
این در حالی است که در کشور ما آثار باستانی همیشه اتفاقی پيدا می‌شود و گاه نیر همانند آنچه در ساخت زیرگذر عبدالرزاق شاهد بودیم پنهان‌کاری‌ها برای توسعه شهری شوند(:باعث) از میان رفتن این آثار می‌شود.
در سال‌های گذشته بارها به این مطلب اعتراض کردیم که بسیاری از آثار و شواهد تاریخی در کانال مترو، زیرگذر عبدالرزاق و خیابان مجلسی ممکن است از میان برود اما مسوولان گوش شنوایی برای اهمیت به این مطلب نداشتند.
در بسیاری از مواقع پیش از کشف آثار باستانی شواهدی از وجود آن‌ها در تاریخ شفاهی این سرزمین به شکل سینه به سینه نقل شده است.
بر این پايه ضمن اینکه نقل‌قول‌هایی از وجود گذرگاه در میان عالی قاپو و مسجد شیخ لطف الله نقل شده است شواهدی نیز در این پيوند وجود دارد از جمله اینکه در سال ۱۳۱۰ که حوض میانه میدان امام خمینی (ره) ساخته شده، این راه زیرزمینی ديده شده است.به طور معمول در گذشته این مساجد در نزدیکی خانه‌های علما قرار داشت و هر چهره‌ي سیاسی و مذهبی یک مسجد در نزديكي خانه خود داشت.
سخن پاياني: همیشه منتقد این امر هستیم که در هر گودبرداری ممکن است به آثار باستانی و تاریخی  برخورد کنیم و همیشه تاکید می‌کنیم که هر گونه اقدام شهری در اصفهان باید با هماهنگی باستان شناسان باشد. بر این پايه همیشه به مسوولان و مردم تاکید می‌کنم که  هنگام گودبرداری‌ها مراقب زیرپای خود باشید، شاید بخشی از فرهنگ این سرزمین در زیر گام‌های شما نهفته باشد.

 


تاریخ پست:1395/10/12 13:29 اشتراک گذار ی در تلگرام
شمار بازدید :337

دیدگاه هموندان

نام : سینا زمان : ۱۲ دی ۱۳۹۵ _ ۱۵:۱۲:۳۷

بنده خدا راست میگه ... هیچوقت یادم نمیره که وقتی میخواستن میدون کهنه رو نوسازی کنن ، بخشی از یه شهر تاریخی توی گودبرداری پیدا شد ولی در عرض کمتر از 24 ساعت همش تخریب شد .

ثبت دیدگاه

نام

رايانامه

ديدگاه

کامنت خصوصی است؟ بله

برای ثبت دیدگاه عبارت امنیتی تصویررو به رو را وارد کنید.



مطالب مرتبط

نظر سنجی

اگر زماني را براي مطالعه ويژه كنيد در كدام‌يك از اين زمينه‌ها كتاب مي‌خوانيد؟

هموندی در خبرنامه

آدرس رایانامه (:ایمیل) خود را وارد کنید تا خبرنامه ی امرداد روزانه نوشتارهایمان را برای شما بفرستد