تاریخ پست:1395/4/28 15:7
جایی که می‌توان در آن گذر زمان را به تماشا نشست

زمان‌سنج‌های بی‌نشان در « تماشاگه‌زمان»

سلیمان لطفی‌نیا

آغاز و پايان سال‌ها، بيش از هر چيز، نشان دهنده‌ي گذر زمان است. نوروز نيز چون آغاز سال نو و پايان سال كهنه است، به گونه‌اي اين سپري شدن زمان را نشان مي‌دهد. انسان‌ها از گذشته‌هاي بسيار دور براي آگاه شدن از گذر زمان و يافتن راهي براي به‌كارگيري درست و بهينه از لحظه‌هايشان؛ زمان‌سنج‌هاي گوناگوني را ساخته‌اند.  ساعت‌ها نمونه‌اي از ابزارهايي هستند كه براي آگاهي از گذر زمان كاربرد دارند.

موزه‌ي تماشاگه زمان، يكي از موزه‌هاي ديدني كشورمان است كه بازديدكنندگان مي‌تواند چند ساعتي را در آن به ديدن ساعت‌هاي  زيبا و ديدني بگذرانند، ساعت‌هايي كه ساعت‌هاي بسياري از عمرشان مي‌گذرد و هر كدام سخن‌هاي فراواني براي گفتن دارند.

و اما داستان برپايي موزه‌ي «تماشاگه زمان» كمي با موزه‌هاي ديگر ديگرگون است. اين موزه كه ده‌ها ساعت، پايه، سكه، سررسيد و... در آن ديده مي‌شود، بي‌گمان يكي از موزه‌هاي زيباي ايران است. هرآن‌چه در اين موزه است، نام و نشاني ندارد، خريدار، فروشنده و يا سازنده‌ي آن‌ها روشن نيست، همگي دارايي‌هاي مصادره شده‌ي كساني هستند كه بيشترشان از ايران رفته‌اند. حتا ساختمان موزه؛ خانه‌ي تاجر نامداري به‌نام «حسين خداداد» است كه سال‌ها پيش، از ايران رفته و خانه‌اش به موزه واگذار شده است. اين خانه به‌راستي يك كاخ باشكوه است و هيچ‌چيزي كم ندارد. نهادي كه برپايي اين موزه را بر دوش دارد، «بنياد مستضعفين» است. گردآوري و كنارهم‌گذاري اشيا در اين موزه، ستايش‌برانگيز است. به‌گفته‌ي راهنماي موزه، بسياري از بخش‌هايي كه اكنون در موزه كنار هم جاي گرفته‌اند و يك چيز را ساخته‌اند هركدام از گوشه‌اي دور از يكديگر به‌دست آمده‌اند اما هنگامي كه به موزه آورده شدند، روشن شد كه هر بخش تكه‌ي گمشده‌ي بخش ديگر است. هرچند در اين موزه بنابر نامي كه بر آن گذاشته‌اند، تنها گمان مي‌كنيم كه بايد ساعت ديده شود، اما در آن، سكه‌ها كه خود بازگوكننده‌ي درست زمان هستند، سالنامه‌ها، كه براي نشان دادن زمان از ديرباز به‌كار رفته‌اند، پاركومتر، كارت‌خوان و حتا تنديس شيشه‌اي يك خروس ديده مي‌شود. به‌گفته‌ي يكي از سرپرستان موزه؛ «هميشه همه‌چيز با زمان در پيوند است.» در اين موزه، عكس‌هايي از ساعت‌سازان برجسته‌ي جهان و ايران و آناني كه در كار نوشتن سالنامه بوده‌اند و همچنين، ابزارهاي ساعت‌سازي، به نمايش گذاشته شده است.

اشكوب(:طبقه‌ي) نخست، ويژه‌ي ساعت‌هاي بزرگي است كه با نقره و برنز آذين شده‌اند.

هرچند ديرينگي بيشتر يادمان‌هاي موزه به  بيش از ٢٠٠ سال مي‌رسد اما هنر به‌كار رفته در آن‌ها همان زيبايي و ريزه‌كاري‌هاي هنر امروز را دارد. حتا گاهي از هنر امروز نيز پيشي گرفته‌است. ناگفته نماند كه ابزارهاي درون موزه بيشتر ساخت كشورهاي ديگر هستند. در حياط موزه، چندين ابزار ساده كه براي نشان‌دادن زمان كاربرد دارند به‌نمايش گذاشته شده است، ابزارهايي همچون ساعت آفتابي، ساعت چوبي، ساعت  ميله‌اي، ساعت طنابي و... يكي از اين ابزارها مانند كتابي است كه از ١٢ ورقه ساخته شده است كه براي نشان دادن زمان از روي نور و سايه است.

در اشكوب دوم، ساعت‌هاي مچي فراواني به نمايش گذاشته شده است. برخي از اين‌ ساعت‌هاي كوكي آن‌اندازه كوچك هستند كه بيننده را شگفت‌زده مي‌كنند. درون برخي از ويترين‌ها، ابزارهاي ساخت و درست كردن ساعت و عكس‌هايي از نخستين ساعت‌سازان به‌نمايش گذاشته شده است. از ديگر ابزارهاي گذاشته شده در اشكوب دوم  پاركومتر سكه‌اي است كه با سكه‌هاي ٢ توماني كار مي‌كرد، كارت‌خواني كه از نخستين نمونه‌هاي كارت‌خوان است، چند سكه و يك نقاشي از روزگار صفويه كه در آن ساعتي نيز ديده مي‌شود از ديگر يادمان‌هاي اين اشكوب است.

 در يكي از اتاق‌هاي اشكوب دوم چندين سالنماي كاغذي به‌نمايش گذاشته شده است. يكي از اين سالنماها عكس «اشوزرتشت» را بر خود دارد. همچنين در گوشه‌اي از ساختمان موزه، يك كافه، پذيراي كساني است كه به ‌آن‌جا مي‌آيند. در اشكوب دوم يكي از ساختمان‌هاي ديگر موزه و در كنار كافه، يك نمايشگاه كوچك هست كه هنرمندان كارهاي خود را در آن به نمايش مي‌گذارند و به دوستداران روش كار خود را آموزش مي‌دهند. بازديد از اين نمايشگاه، رايگان است.

اين موزه در تهران، خيابان وليعصر، خيابان زعفرانيه، نبش شهيد بغدادي جاي دارد. درِ موزه‌ي تماشاگه زمان هر روز از ساعت ١٠ تا ٢١ به روي همگان باز است.


تاریخ پست:1395/4/28 15:7 اشتراک گذار ی در تلگرام
شمار بازدید :1176

دیدگاه هموندان

ثبت دیدگاه

نام

رايانامه

ديدگاه

کامنت خصوصی است؟ بله

برای ثبت دیدگاه عبارت امنیتی تصویررو به رو را وارد کنید.



مطالب مرتبط

نظر سنجی

با چه هدفی به سفرهای نوروزی رفتید؟

هموندی در خبرنامه

آدرس رایانامه (:ایمیل) خود را وارد کنید تا خبرنامه ی امرداد روزانه نوشتارهایمان را برای شما بفرستد