تاریخ پست:1397/5/23 12:0
خبرنگار امرداد: نگار جمشیدنژاد

کاروانسرا را می‌توان شکل نوین و گسترش‌یافته‌ی چاپارخانه‌ها در روزگار هخامنشيان به‌شمار آورد. چاپارخانه‌ها نخستين‌بار در تاریخ در روزگار هخامنشیان برای استراحت و بازیابی توان پیک‌سواران و قاصدان دستگاه دولتی از شهر شوش در شمال خليج‌فارس تا سارديس در باختر (:غرب) مديترانه ساخته شدند. سپس‌تر ساخت اين فضاها از روزگار سلجوقی و سپس ایلخانیان و افشاریان دوباره رونق گرفت ولی در روزگار صفویان تزيينات آن‌ها به اوج آرايه‌بندی معمارانه رسيد و شمار آنان در گستره‌ی ايران زمين با روزگار باستان برابری می‌کرد. اين كاروانسراها با معماری حیاط بزرگ مرکزی به صورت چهار ایوانه یا سه ایوانه طراحی و برای استراحتگاه بازرگانان و بارانداز كالاها ساخته ‌شده‌ است.

کاروانسرا ترکیبی از واژه‌ی کاروان (کاربان) به چم (:معنای) گروهی مسافر که گروهی سفر می‌کنند؛ و سرای، به چم خانه و مکان که هر دو واژه برگرفته از زبان پهلوی است.

کاروانسرا سازه‌ای است که کاروان را در خود جای می‌دهد. پلان آن بیشتر مربع یا مستطیل شکل است، با یک ورودی برجسته بزرگ و بلند که بیشتر ساده و بدون نقش، با دیوارهایی که گاهی بادگیرهایی در آن تعبیه شده ‌است. یک دالان با طاق قوسی که میان ورودی و حیاط داخلی جای گرفته است، فضای کافی را برای جا دادن حیوانات بارکش فراهم کرده است. بر روی سکوی برآمده‌ای که در پیرامون این حیاط جای دارد، طاقگان‌هایی هست که نمای داخلی را مفصل‌بندی می‌کنند. در پشت آن‌ها حجره‌های کوچکی برای منزل دادن مسافران ساخته شده‌است. در کاروانسراهای دو طبقه، از حجره‌های پایینی برای انبار کردن کالاها و از حجره‌های بالایی برای منزل دادن مسافران استفاده می‌شد.

پررونق‌ترین روزگار ساخت و بازسازی کاروانسراها را می‌توان دوره صفویه دانست. در این روزگار بود که شاه عباس یکم با توجه به اندیشه‌ی خود، تصمیم به بازسازی و زنده‌سازی (:احیا) جاده ابریشم کرد و یکی از بایستگی‌های این کار را زنده کردن کاروانسراها می‌دانست. پژوهشگران همین موضوع را یکی از شوندهای (:دلایل) نام‌ور شدن بیشتر کاروانسراها به کاروانسرای شاه‌عباسی می‌دانند. شماری از کاروانسراهای بازسازی شده در این روزگار برجای مانده‌ از پیش از حکومت صفویه هستند.

یکی از این کاروانسراها کاروانسرای شاه‌عباسی ری است که در جنوب باختری میدان عبدالعظیم شهر ری جای دارد و گستردگی آن نزدیک‌ به۱۰۰۰ متر مربع است. این کاروان‌سرا اکنون از موقوفات آستان عبدالعظیم است و به عنوان انبار از آن بهره‌گیری می‌شود.

هم‌زمان با اجرای عمليات به‌سازی و سامان‌دهی ميدان و پياده‌راه آرامگاه عبدالعظيم حسنی از سوی سازمان زيباسازی، عمليات بازسازی و به‌سازی اين كاروانسرا از سوی معاونت تبليغات و درآمد سازمان زيباسازی شهر تهران از خردادماه ١٣٩٦ خورشیدی، آغاز و در 16 آذر ماه ١٣٩٦ خورشیدی به فرجام رسيد.

شناسنامه‌ی کاروانسرای ری

شناسنامه‌ی کاروانسرای ری

نمای بیرونی کاروانسرای ری

نمای بیرونی کاروانسرای ری

کاروانسرای ری از روزگار صفویه برجای مانده است

کاروانسرای ری از روزگار صفویه برجای مانده است

کاروانسرای ری اکنون از موقوفات آستان عبدالعظیم است

کاروانسرای ری اکنون از موقوفات آستان عبدالعظیم است

کاروانسرای ری

کاروانسرای ری

امروزه از کاروانسرای ری به عنوان انبار بهره‌گیری می‌شود

امروزه از کاروانسرای ری به عنوان انبار بهره‌گیری می‌شود

نمایی از کاروانسرای ری

نمایی از کاروانسرای ری

کاوانسرای ری مساحتی نزدیک به 1000 متر مربع دارد

کاوانسرای ری مساحتی نزدیک به 1000 متر مربع دارد

کاروانسرای ری در جنوب باختری آستان عبدالعظیم جای دارد

کاروانسرای ری در جنوب باختری آستان عبدالعظیم جای دارد

کاروانسرای ری، آذرماه 1396 خورشیدی بهسازی شد

کاروانسرای ری، آذرماه 1396 خورشیدی بهسازی شد

لوکیشن کاروانسرای ری

لوکیشن کاروانسرای ری

فرتور از همایون مهرزاد است.

1393


تاریخ پست:1397/5/23 12:0 اشتراک گذار ی در تلگرام
شمار بازدید :327

دیدگاه هموندان

ثبت دیدگاه

نام

رايانامه

ديدگاه

دیدگاه خصوصی است بله

برای ثبت دیدگاه عبارت امنیتی تصویررو به رو را وارد کنید.



مطالب مرتبط

هموندی در خبرنامه

آدرس رایانامه (:ایمیل) خود را وارد کنید تا خبرنامه ی امرداد روزانه نوشتارهایمان را برای شما بفرستد

Real Time Analytics