تاریخ پست:1398/9/9 9:23
امروز دی به‌مهر ایزد، پانزدهم آذرماه زرتشتی

روزی که شهر یزد به دست اعراب افتاد

امرداد

روزی که شهر یزد به دست اعراب افتاد امروز روز دی به‌مهر ایزد از ماه آذر سال 3757 زرتشتی، شنبه نهم آذرماه 1398 خورشیدی، 30 نوامبر 2019 میلادی

30 نوامبر سال 642 میلادی شهر یزد از کانون‌های بزرگ زرتشتیان به دست اعراب افتاد.

نیروهای مسلح عرب پیش از این اصفهان را تصرف کرده بودند. شهر یزد که در دهه اول قرن چهارم میلادی به تصمیم یزدگرد یکم ساخته شده بود شهری دویست و چهل ساله بود که تصرف شد. شاهان ساسانی پس از یزدگرد یکم، تلاش بسیار کرده بودند که این شهر حاشیه کویر که بر سر راه‌های کاروانی قرارداشت به یک کانون بزرگی از پیروان زرتشت تبدیل شود و هنوز هم شمار زرتشتیان یزد بیش از سایر شهرهای ایران است. در سال 642 که یزد به دست تازیان افتاد، هنوز یزدگرد سوم زنده بود و مقاومت می‌کرد. ترور او در سال 651 و در مَرو خراسان وقت اتفاق افتاد.
در همان سال (سال 642 میلادی) بسیاری از شهرهای آذربایجان و خراسان توسط اعراب تصرف شدند. در پی شکست یزدگرد سوم در نبرد نهاوند در سال 641  میلادی، هر یک از سرداران عرب مامور تصرف یکی از شهرها و استان‌های ایران شده بود. جز شوشتر، ری و شهرهای جنوبی ایران، سایر شهرها مقاومت شدید از خود نشان ندادند. شوشتر یک سال‌ونیم ایستادگی کرد.
به نوشته‌ی بسیاری از مورخان، در برخی از نقاط ایران نیروهای محلی به این سبب مقاومتی چشمگیر از خود نشان نداده بودند که سرداران عرب می گفتند؛ قصد آنان تصرف و حکومت کردن نیست و سعی آنان، تنها گسترش تعالیم اسلام است.  

دی به‌مهر پانزدهمین روز از هر ماه زرتشتی

روز دی است خيز و بيار ای نگار مِی

ای ترک، مِی بيار كه تركی گرفت دی

روز پانزدهم از هر ماه در گاهشمار زرتشتی دی به‌مهر نام گرفته است. سه روز در هر ماه زرتشتی با پیشوند «دی» همراه است. روزهای هشتم ، پانزدهم و بیست‌وسوم ماه زرتشتی كه برای پرهیز از اشتباه با پسوند نام روز پس از خودش شناخته می‌شوند؛ برای نمونه فردای روز دی‌به‌مهر روز مهر است.

«دی» اوستایی «دَثوش» به چم پروردگار و دادار است. روزهای دی در هر ماه روزهای نیایش همگانی، به آتشکده رفتن و آسایش و دست از كار كشیدن زرتشتیان است (روز استراحت) .

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش

روز دی است خيز و بيار ای نگار مِی

ای ترک، مِی بيار كه تركی گرفت دی

می ده برطل و جام كه در بزم خسروی

بنشست شاه شاد ملک ارسلان به مِی

اندرزنامه آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

سر شوی و موی و ناخن پیرای

اندرزنامه آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد  ملک‌الشعرای بهار

به (دی‌بآذر) اندر سر و تن بشوی

به پیرای ناخن ، بیارای موی


یاد روز 9 آذرماه:

- 9 آذرماه: ایجاد یک سازمان اطلاعاتی مرکزی به دستور داریوش بزرگ تا سوء مدیریت ها و تخلفات عمومی و نابخردی مقامات و عدم رضایت مردم از امور مستقیما و سریعا به او گزارش شود و به این سازمان (اعضای آن) گوش و چشم شاه می گفتند. حفظ جان و مال اتباع، جمع آوری مالیات و امضای احکام دادگاهها برای اجرا برعهده ساتراپ‌ها (محافظان ایالت = استانداران) بود ولی لازم بود که شاه شخصا از ضعف ها و کژروی های مقامات و احساس، عواطف و خواست درونی اتباع و وضعیت زندگانی آنان آگاه شود. ماموران اطلاعاتی ايران وقت از میان افرادی انتخاب می شدند که راستگویی، درست کرداری، حسن نیّت (پندار نیک) و وفاداری آنان قبلا ثابت شده باشد، سطح آگاهی های آنان بالا و توان کافی برای قضاوت داشته باشند.

- 9 آذرماه: شهر یزد كه در دهه‌ی نخست سده‌ی چهارم میلادی به خواست یزدگرد یکم ساخته شده بود به دست تازیان یورشگر، اشغال شد.

- 9 آذرماه: در پی توافق با شیخ شارجه، در سال 1350 خورشیدی،  ناوگان ایران جزیره­های ایرانی ابوموسا، تنب بزرگ و تنب كوچك را به میهن باز‌گردانید.


تاریخ پست:1398/9/9 9:23 اشتراک گذار ی در تلگرام
شمار بازدید :404

دیدگاه هموندان

ثبت دیدگاه

نام

رايانامه

ديدگاه

دیدگاه خصوصی است



هموندی در خبرنامه

آدرس رایانامه (:ایمیل) خود را وارد کنید تا خبرنامه ی امرداد روزانه نوشتارهایمان را برای شما بفرستد

Real Time Analytics