«کارنامهی بُندار بیدَخش» نوشتهی بهرام بیضایی به کارگردانی ساناز پوردشتی و مهدی وحیدروش هماکنون دور سوم اجرای خود را در پردیس تئاتر و موسیقی دکُر به روی صحنه برده و تا 28 امرداد 1404 ادامه دارد.
کارنامه بندار بیدخش، از نمایشنامههای بهرام بیضایی با زبان پارسی و گویشی کهن و وزین، درباره دانشمندی است که آینه جهان نمایی میسازد و به شاه جم، پیشکش میکند. اما جم که قدرت و شور داشتن جام جهان نما او را کور کرده، میهراسد که مبادا بندار باز هم آینههای دیگر بسازد که بهدست دشمنانش بیفتد و تصمیم به کشتن او میگیرد. نمایش از دو تک گویه و روایت موازی، شکل گرفته که بازیگران وقایع را برای تماشاگران بازگو میکنند.
دور نخست این نمایش در فروردین و اردیبهشت در تئاتر شهر و دور دوم نمایش در خرداد و تیر 1404 در مجموعه تئاتر لبخند به روی صحنه رفت. تهیه کننده این نمایش سجاد افشاریان است و حسن فضلی نقش جمشیدشاه را در این تئاتر بر عهده دارد. این نمایش با طراحی صحنه مینیمال اجرا میشود.
حسن فضلی درباره شخصیت جمشید چنین میگوید: در آغاز نمایش بندار و جم پنج مونولوگ با هم دارند که شبیه مجلس دادگاه است. سرشتی که جمشید به خودش میدهد و یا بندار به جمشید نسبت میدهد میگوید جمشید اندوهخوار جهان و مردمدار است و از او به نیکی یاد میشود و به مردم خدمت میکند اما همهی این ویژگیها تا هنگامی وجود دارد که جام جهانبین به او اهدا شود و وقتی جام به دست جمشید میافتد ویژگی منفی بر ویژگی مثبت آن چیره میشود و برای سلطه و قدرتنمایی بیشتر در سویه منفی از جام بهرهبرداری میکند و تصمیم میگیرد یک مکانی را برای خودش به نام «ور» درست کند و در آن انسانهای ناقص، کج، ناسالم و رده پایین را حذف میکند و به جای آن انسانهای زیبا، سالم و برتر را میآورد.
مهدی وحیدروش نیز بر این باور است که نمایشنامه بهرام بیضایی در عمیقترین وجوه آن نه درباره شاهان ایران و نه حذف وزاری خدمتگزار تاریخ است. این نمایشنامه درباره موجودی به نام انسان است که وقتی جمشید جام جهانبین را نداشت میگفت کاش من میتوانستم ببینم کجای کشور چه کسانی نادار است؟ چه کسانی غمگین و ناراحت هستند و اشک میریزند؟ که منِ شاه بتوانم به آنها کمک کنم اما هنگامی که جام به دستش میرسد نمیتواند به آن وجه نیک برسد و در واقع بشر را به چالش میکشد و در کل نمایش میبینیم که بهرام بیضایی در متنهای نمایشنامه قدرت و تاریخ را به چالش میکشد. تاملبرانگیزترین بخش نمایشنامه همین است اگر جم از ابتدا موجودی ظالم و دیکتاتور بود بحث فرق میکرد و این بخش مهمی است که بهرام بیضایی روی آن دست گذاشته است.
پردیس تئاتر و موسیقی دکُر در بزرگراه حقانی، بلوار کتابخانه ملی، باغ کتاب تهران واقع شده است.
