روایتی از زندگی و زمانهی فریدون خسرو اهرستانی
روز هفدهم دیماه 1286 خورشیدی، زمانی که کشاکش میان مشروطهخواهان و مستبدان به اوج خود رسیده بود، شماری از اوباشان تهران، شبانه به خانهی فریدونِ خسرو اهرستانی ریختند و او را به گناه آزادیخواهی و مشروطهطلبی، بهشیوهای جانگداز به قتل رساندند و همسر او را که تنها پنج ماه از پیوند زناشوییاش با فریدون میگذشت، […]
روایتی تازه از افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی
سقوط ساسانیان یک شکست ناگهانی بود یا نتیجه فرسایشی طولانی؟ این پرسش در نشست گفتوگو درباره کتاب «افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی» نوشته پروانه پورشریعتی، با باشندگی شماری از پژوهشگران تاریخ و باستانشناسی، در کتابفروشی فرهنگان فرشته به بحث گذاشته شد؛ نشستی که کوشید روایتهای معمول از پایان ساسانیان را کنار بزند و تاریخ ایران […]
آنچه از شاپور نیاموختهاید!
چندی پیش تندیسی از شاپور یکم با الهام از سنگتراشهی یادبود «پیروزی شاپور بر امپراتوران روم» در نقش رستم با برنامههایی پرشور و همراهی موسیقی، رونمایی شد. برپایهی آنچه که اعلام شده، این تندیس شاپور را در حالیکه والریان در پیش اسبش زانو زده نشان میدهد. در سنگنبشتهی اصلی شاپور سه امپراتوری که شاپور با […]
نشست نگاهی به باستانشناسی ایران، برگزار میشود
نشست «نگاهی به باستانشناسی ایران»، از سلسله نشستهای ایران فرهنگی، به کوشش این انجمن و دیگر نهادهای فرهنگی همسو برگزار میشود. دکتر حسن فاضلی نشلی ، دکتر کاوه فرهادی، مهسا آذری و پروفسور داریوش فرهود سخنرانان این نشست هستند. نشست «نگاهی به باستانشناسی ایران» به دبیری منوچهر وثایق و اجرای عبدالله مشفق، یکشنبه ۱۶ آذر […]
لورَنسِ ایران؛ جاسوسی که شیفتهی این خاک شد!
اگرچه برخی کارشناسان، او را در سنجش با لورنس عربستان که دستآموز انگلیس بود، «لورنس آلمان» نامیدهاند، اما ما در اینجا او را «لورنس ایران» میخوانیم! با آنکه نمایندهی کشوری بیگانه در ایران به شمار میرفت، با همراهی و پشتیبانی از جنگجویان ایرانی در جنگ جهانی نخست و کوششهای دامنهدارش در شورشهای ضد سیاست بریتانیا در […]
تاریخ را چگونه باید نوشت؟
از دید فلسفهی علم، میانرشتهای بودن تاریخ برآمده از ماهیت موضوع آن است: تاریخ به مطالعهی انسان در زمان میپردازد؛ و انسان موجودی چند بُعدی است: اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیستی و ذهنی. هیچ دانشی به تنهایی قادر به تبیین تمام وجوه این پدیده نیست. به همین سبب، تاریخ به ناچار در مرز علوم حرکت میکند؛ […]
کتاب سرگذشت تاریخی معماری ایران، منتشر شد
کتاب «سرگذشت تاریخی معماری ایران»، با نگاهی به سیر تاریخی معماری و بناهای ایرانی، اثر دکتر مهدی بیرانوند و دکتر سیما ابتیاع، از سوی انتشارات پارستاک با طراحی جلد موحد بیرانوند، بهتازگی منتشر شد. این کتاب به همراه آلبوم تصاویر و پلانهای گوناگون آثار معماری، سازهها و خانههای تاریخی ایران را روایت میکند. کتاب سرگذشت […]
زن در هنر هخامنشی
زمان بسیاری است که میدانیم که در هیچ یک از نگارههای بیشمار تخت جمشید و شوش و پاسارگاد هیچ زنی به تصویر کشیده نشده است. باستانشناسان در قطعهی شکستهای از یک آجر لعابدار که از سازهای ایرانی در بابل به دست آمده، چهرهی زنی را میبینند که با رنگ سفید نقاشی شده است. قطعه آجری […]
جغرافیای تاریخی
جغرافیای تاریخی به عنوان علمی میانرشتهای، به صورت نظام یافته در اواخر سده 19 میلادی شکل گرفت و در آغاز سده بیستم در دانشگاه تدریس شد و برای شناخت بهتر این علم، باید حوزهی مطالعاتی جغرافیا و تاریخ را بشناسیم. اصطلاح جغرافیا، در سدهی نوزدهم میلادی به معنای توصیف زمین بود. کمکم این معنا متداول […]
تاریخ ملازاده در ذکر مزارات بخارا
اثر ارزشمند و کمتر شناختهشدهی تاریخ ملا زاده در ذکر مزارات بخارا، نوشتهی احمد بن محمود المدعو به معینالفقراء در اوایل سدهی نهم ه.ق است. بازتاب فضای فکری- فرهنگی شهر بخارا، آرامگاههای بزرگان و دانشمندان و انبیاء مدفون در آن به پیشینهی تاریخی و روایات، در کیفیت اقوال، احادیث و آداب زیارت در بایدهای آن […]