سقوط ساسانیان یک شکست ناگهانی بود یا نتیجه فرسایشی طولانی؟ این پرسش در نشست گفتوگو درباره کتاب «افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی» نوشته پروانه پورشریعتی، با باشندگی شماری از پژوهشگران تاریخ و باستانشناسی، در کتابفروشی فرهنگان فرشته به بحث گذاشته شد؛ نشستی که کوشید روایتهای معمول از پایان ساسانیان را کنار بزند و تاریخ ایران را در پیوندی پیچیدهتر از قدرت، جامعه و تنوع فرهنگی بازخوانی کند.
نشست گفتوگو درباره کتاب «افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی» نوشته پروانه پورشریعتی (نشر نی، ترجمه آوا واحدینوایی) با حضور نویسنده (بهصورت ویدیویی)، زاگرس زند، میثم لبافخانیکی، آوا واحدینوایی و با دبیری محمدعلی نیازی، آدینه 28 آذرماه 1404، در کتابفروشی فرهنگان فرشته برگزار شد.
محمدعلی نیازی در آغاز نشست گفت: که مساله سقوط ساسانیان را نمیتوان به یک جنگ یا فتح ساده فروکاست و این کتاب میکوشد نسبت پیچیده قدرت، جامعه و تاریخ ایرانِ پیش و پس از اسلام را دوباره بفهمد؛ تاریخی که هر دو سوی آن شایسته توجه و افتخار است.
پروانه پورشریعتی در توضیح پژوهش خود نشان داد که افول ساسانیان برآیند یک فروپاشی ناگهانی نیست، بلکه نتیجه فرسایش تدریجی ساختارهای سیاسی، اجتماعی و دینی است. او با بازخوانی جغرافیای خراسان و نقد روایتهای رایج فتوحات، میان «خراسان درونی» و «خراسان بیرونی» تمایز گذاشت و نشان داد که الگوی استقرار اعراب و روند اسلامپذیری، پیچیدهتر و تدریجیتر از روایتهای کلاسیک بوده است.
زاگرس زند کتاب را اثری جسورانه و پارادایمشکن دانست که با رویکردی انتقادی، نظریههای تثبیتشده درباره تمرکز قدرت و سقوط ساسانیان را به چالش میکشد. او بر اهمیت روششناسی علمی، تنوع منابع (از متون یونانی، رومی و ارمنی تا سکهشناسی و باستانشناسی) و بازنگری در گاهشماری فتوحات اسلامی تاکید کرد؛ بازنگریای که برخی تناقضهای مهم تاریخی را آشکار میکند.
میثم لبافخانیکی با تاکید بر نقش باستانشناسی، به اهمیت مواد فرهنگی، هنر، معماری و سنتهای محلی در فهم تاریخ ساسانی اشاره کرد و نشان داد که تکثر فرهنگی، زبانی و منطقهای نه نقطه ضعف، بلکه جوهر «روح ایران» است؛ روحی که در درازای تاریخ، ایران را حفظ کرده و معنا بخشیده است.
آوا واحدینوایی، مترجم کتاب، از تاثیر عمیق این اثر بر خود گفت و آن را نمونهای درخشان از پژوهش روشمند دانست که میتواند اعتمادبهنفس علمی را به پژوهشهای ایرانی بازگرداند؛ اثری که هم با روشهای علمی مدرن همسخن است و هم برای مخاطب ایرانی نوشته شده و میخواهد تاریخ ایران را از دل کلیشهها بیرون بکشد.
در مجموع، این نشست کتاب افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی را نه تنهاروایتی از پایان یک سلسله، بلکه دعوتی به بازاندیشی در تاریخ ایران، ماهیت قدرت، و نقش تنوع و تکثر در تداوم هویت ایرانی معرفی کرد.
میثم لباف خانیکی
محمدعلی نیازی
زاگرس زند
ازراست:محمدعلی نیازی، آوا واحدی نوایی، زاگرس زند،میثم لباف خانیکی
تصویر جلد اصلی کتاب
فرتورها رسیده است.
4090
سلسله ساسانیان به دلیل نداشتن فلسفه صحیحی از اشو زرتشت با حمله اعراب به بهانه اسلامی که خودشان نداشتند و به آن جاهل بودند ، در فلسفه خودش به شک افتاد و با قوانینی که در وندیداد مشاهده می شود آتشکده ها مخالفین زیادی داشته است لذا باعث شکست ساسانیان شد .
در ادامه
به همین دلیل است که افراد مسن تر جامعه باید فلسفه صحیح را آموخته باشد تا ملت در دینش به شک نیافتد و کشور از هم بپاشد .
بهر روی ما از اوج توانمندی با یورش اعراب بادیه پایین آمدیم. گذشته باید چراغ راه آینده باشد.بکوشیم برای امروز ایران و آینده آن برنامه بنویسیم.
پاینده ایران