واکنشهای منفی به نشست خبری اخیر هفتهنامه امرداد با کامبیز میزانیان، فرنشین انجمن زرتشتیان تهران، تفاوت چندانی با بازخوردهای منفی نشست خبری شهریور سال گذشته امرداد با افشین نمیرانیان، فرنشین وقت انجمن، نداشت. گویا تعدادی از همکیشان تصمیم گرفتهاند همیشه از انجمن ناراضی باشند. به نظر میرسد انجمن برای جلب اعتماد این گروهِ همواره منتقد، کار سختی در پیش داشته باشد.
در این میان، اما یکی از هموندان انجمن با انتقادی دلسوزانه و سازنده، هفتهنامه امرداد را برای برگزاری هرچه مفیدتر چنین نشستهایی راهنمایی کرد.
پدرام سروشپور، جانشین فرنشین گردش ۴۶، در چهاردهمین نشست انجمن در تاریخ ۱۱ خرداد ۱۴۰۵، پس از ارائه گزارش خود درباره املاک و داراییهای انجمن، با اشاره به چگونگی مطرح شدن یکی از پرسشهای نشست خبری امرداد درباره انتقال اسناد از فرنشین پیشین به فرنشین کنونی، عنوان کرد: «شکاف اطلاعاتی که گاهی میان دورههای مختلف انجمن ایجاد میشود، بسیار مخرب است؛ زیرا گاهی افرادی به هیاتمدیره میآیند که با رفتنشان، تمامی دانش و اطلاعات خود را نیز با خود میبرند.»
پدرام سروشپور در ادامه، با مفید دانستن حضور افشین نمیرانیان، فرنشین گردش پیشین، در هیاتمدیره گردش کنونی و همکاری خوب ایشان در انتقال اسناد و اطلاعات مورد نیاز، کمکهای وی را در این زمینه بسیار مهم ارزیابی کرد و از او سپاسگزاری نمود.
گرچه پدرام سروشپور در سخنان خود به شکاف اطلاعاتی میان گردشهای انجمن اشاره کرد، اما به نظر میرسد هنگامی که میان گردشهای انجمن شکاف هموندی وجود نداشته باشد، امکان ایجاد شکاف اطلاعاتی نیز کمتر خواهد بود.
در طول عمر ۱۲۰ ساله انجمن، تنها به دو گردش برمیخوریم که شکاف هموندی عمیقی با گردش پیش از خود داشتهاند. در تابستان ۱۳۷۳، گردش ۳۷ آغاز به کار کرد. در این گردش، فقط روانشاد رستم مژگانی سابقه هموندی در گردش پیشین (گردش ۳۶) را داشت و دیگر هموندان، برای نخستین بار به عضویت انجمن درآمده بودند.
تمامی فرنشینان پیش از گردش ۳۷، پیش از آنکه به مقام ریاست انجمن برسند، یک یا دو گردش هموند انجمن بودند؛ اما مهربان مهر، فرنشین گردش ۳۷، نخستین فرنشین انجمن بود که پیش از رسیدن به مقام ریاست، سابقه عضویت در انجمن را نداشت.
برای بررسی دلایل پیدایش گردش ۳۷، بهتر است شرایط گردش پیش از آن را بررسی کنیم.
فرنشین گردش ۳۶ انجمن، روانشاد افلاتون ضیافت بود. ایشان در اواخر گردش ۳۴، که هموند انجمن بود، به نمایندگی زرتشتیان در مجلس انتخاب شد و در زمان گردش ۳۵ نیز همزمان نماینده زرتشتیان در مجلس و هموند انجمن بود. با پایان دوره نمایندگی، در گردش ۳۶ به مقام ریاست انجمن رسید.
گردش ۳۶ را میتوان یکی از پرتنشترین گردشهای انجمن پس از انقلاب دانست؛ تنشهایی که از گردش ۳۵ آغاز شد و در گردش ۳۶ شدت گرفت. البته یکی از دلایل این تنشها را میتوان نبود هماهنگی میان فرنشین و خزانهدار دانست.
فرنشین و خزانهدار نقش بسیار تأثیرگذاری در پیشبرد اهداف انجمن دارند و طبیعی است هرگونه تنش میان آنها بتواند آثار منفی فراوانی به همراه داشته باشد.
برای نمونه، در گردش ۳۳ انجمن که روانشاد رستم آبادیان فرنشین انجمن بود، هماهنگی خوبی میان ایشان و روانشاد منوچهر پرتوی، خزانهدار انجمن، وجود داشت؛ ازاینرو، سطح تنش در آن گردش بسیار پایین بود. روانشاد رستم آبادیان در گردش ۳۴ نیز فرنشین انجمن بود و تنش چندانی در انجمن وجود نداشت.
اما هنگامی که روانشاد رستم آبادیان در گردش ۳۹ برای سومین بار به ریاست انجمن رسید، نبود هماهنگی میان ایشان و روانشاد شاهجهان دهموبد، خزانهدار انجمن، موجب بروز تنشی گسترده و فراگیر در انجمن شد.
در گردش ۳۶، تنشها تا آنجا پیش رفت که روانشاد دینیار خسرویانی از مقام خزانهداری استعفا داد و روانشاد سهراب بهمنش بهعنوان خزانهدار انجمن برگزیده شد.
تنشهای گردش ۳۶ موجب شد هموندان انجمن بهترین راه را در آن ببینند که برای گردش بعدی نامزد نشوند. البته افرادی همچون روانشاد خسرو دبستانی و روانشاد افلاتون ضیافت نیز به دلیل محدودیت اساسنامه نتوانستند برای گردش ۳۷ ثبتنام کنند. به هر حال، همهچیز دست به دست هم داد تا برای نخستین بار شکاف هموندی عمیقی میان دو گردش متوالی انجمن ایجاد شود.
پس از پایان گردش پرتنش ۳۹ نیز دومین شکاف هموندی انجمن پدید آمد. در گردش ۴۰، هیچیک از هموندان گردش پیشین حضور نداشتند و تنها روانشاد کیخسرو کریمدادی سابقه دبیری انجمن در گردشهای آغازین پس از انقلاب را داشت.
به هر حال، گردشهای ۳۶ و ۳۹ از پرتنشترین گردشهای انجمن بودهاند و در گردشهای پس از آنها، یعنی گردشهای ۳۷ و ۴۰، شاهد شکلگیری شکاف عمیق هموندی بودهایم.
شایسته است صاحبنظران جامعه زرتشتی، تأثیرات شکاف هموندی در گردشهای ۳۷ و ۴۰ را مورد ارزیابی قرار دهند. البته نمیدانم شکاف هموندی که در این نوشتار به آن اشاره کردم، تا چه اندازه میتواند با شکاف اطلاعاتی که موبد پدرام سروشپور در چهاردهمین نشست انجمن به آن اشاره کرد، ارتباط داشته باشد.
