ثبت جهانی غارهای پیشاتاریخی خرمآباد در چهلوهفتمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو در پاریس، به عنوان بیستونهمین اثر جهانی ایران، کام دوستداران تاریخ و فرهنگ ایران را شیرین کرد. این پرونده با عنوان درهی خرمآباد افزونبر غارهای ثبتشده، دو اثر ساسانی قلعهی فلکالافلاک و پل شکسته را هم در دل خود داشت.
پرسش اینجاست که چرا دژ ساسانی و شکوهمند شاپورخواست یا همان قلعهی فلکالافلاک که بر روی تپهای کهن در میان شهردرهی خرمآباد چشمنوازی میکند و بهراستی برجستهترین نماد تاریخی این شهر است، از این پرونده کنارگذاشته شد.
گفتوگوی امرداد با عطا حسنپور، باستانشناس، پژوهشگر و مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان لرستان:
– پروندهی درهی خرمآباد چه ویژگیهایی داشت؟ شما چه انتظاری از پرونده داشتید و چرا دژ شاپورخواست (قلعهی فلکالافلاک) ثبت جهانی نشد؟
– از آنجا که سهمیه هر کشور در یونسکو برای ثبت جهانی، تنها یک اثر در هر سال است، بنابراین بهدستآوردن همین سهمیه هم کار بسیار ارزشمندی است. اگر اثری در «فهرست موقت» یونسکو نباشد، پروندهای هم پذیرفته نخواهد شد. ما در سال 1386 خورشیدی (2007 میلادی)، عنوانی را در فهرست موقت ثبت کردیم. آن عنوان «درهی خرمآباد» بود. روی این عنوان نه نامی از غار هست و نه نامی از قلعه. تنها و تنها عنوان «دره» را داشت.
در سال 1402 خورشیدی که با ابلاغ وزیر میراث فرهنگی مدیر پروژه شدم، کوشش کردیم که در پرونده هم نام دره را بیاوریم و هم قلعه فلکالافلاک را، اما پیوند دادن میان دژ و دره کار بسیار سختی است. بنابراین از همان زمان پژوهشگران مهراز (:معمار) و باستانشناسی را که در بخشهای گوناگون کار کردهاند، فراخواندیم و درخواست کردیم که به ما بگویند چگونه میتوان در این پرونده میان آن دو (دره و قلعه) پیوند زد.
اشاره کردم که یونسکو برای هر کشور هر سال تنها یک اثر را ثبت جهانی میکند. آن اثر نیز باید ارزشهای برجستهی جهانی داشته باشد. به سخن دیگر، باید اثر برخوردار از شاخصههای جهانی باشد. اگر آن ویژگیها در اثری نباشد، ثبت جهانی نخواهد شد. ازاینرو، ما در همان آغاز به دنبال یافتن ارزشهای جهانی آثاری بودیم که میخواستیم ثبت جهانی شوند.
آنچه در بالا آمده است بخشی از گفتوگو با عطا حسنپور، مدیرکل میراث فرهنگی لرستان است، که با عنوان «جای خالی دژ ساسانی در پروندهای جهانی»، در تازهترین شماره امرداد چاپ شده است.
متن کامل این گفتوگو در رویه دوم (رویداد ) شماره 503 هفتهنامهی امرداد آمده است.
«امرداد» شمارهی 503 در روزنامهفروشیها و نمایندگیهای امرداد در دسترس خوانندگان است.
خوانندگان میتوانند برای دسترسی به هفتهنامهی امرداد افزونبر نمایندگیها و روزنامهفروشیها از راههای زیر نیز بهره ببرند.
فروش اینترنتی فایل پیدیاف شمارهی 503 هفتهنامه امرداد
فروش اینترنتی نسخهی چاپی شمارهی 503 هفتهنامهی امرداد
اشتراک ایمیلی هفتهنامهی امرداد
