در جهانبینیهای گوناگون دیدگاههای گوناگونی دربارهی جنگ، خشم، خونریزی و انتقام دیده میشود. جنگ، دو سو دارد. یکی کسانی که یورش میبرند و میتازند و دیگر کسانی که به پدافند (:دفاع) روی میآورند. در دین زرتشتی یورش (:حمله) و هرگونه خشونت و خشمگرفتن به دیگران نکوهش و کرداری ناشایست دانسته میشود، چراکه این گونه کردارها، آبادانی و شادمانی جهانیان را به ویرانی و اندوه دگرگون میکند. اما گاتاها بهروشنی یادآوری میکند که در برابر دُروندان و یورش آنان، پدافند و ستیز رواست.
در دین زرتشتی و آنچه از گاتاها (سرودههای اَشو زَرتشت) و دیگر کتابهای پهلوی همچون اندرزنامهها و پندنامهها برمیآید، این فروزهها سراسر نکوهش شده است. دین زرتشتی دینِ خرد، دینِ گفتوشنود و دینِ اخلاق است که جنگ و خشونت و خشم در آن راهی ندارد و تنها هنگامی بهرهگیری از جنگافزار رواست که دُروندان بخواهند خانه و کاشانهی اَشَوان را ویران کنند و با آنان سرستیز داشته باشند. از اینرو با خردورزی، دانش و آگاهی میبایست خود و کشور را به بهترین افزار نبرد آراسته کرد که دُروندان اندیشههای گستاخانه را در سر نپرورانند.
بیشترِ جنگهایی که در درازنای تاریخ چندین هزار سالهی ایران رخ دادهاند برای نگاهبانی از مرزها بوده است و نه برای کشورگشایی و دستدرازی به جاهای دیگر. پیروی از این نگرش، سبب آن شده است که ایرانیان کمتر آغازگر نبردها و کشمکشها بوده و بیشتر از سوی همسایگان مورد یورش قرار بگیرند و این ارزش را تاریخ ایران و بهویژه شاهنامهی فردوسی به خوبی نشان میدهد.
در گاتاها
از گاتاها اينگونه برداشت ميشود كه «خشم»، ویژگی (:صفتي) است كه فرمانروایان و روحانیان روزگار پيش از اَشو زرتشت را در برگرفته است و جهان را بهسوي تباهي برده است. در بندي از گاتاها، آن وخشور بزرگ یادآور میشود كه: كساني كه راه بد را برگزيدهاند همراه با خشم، جهان را بهسوي تباهي ميبرند. اشو زرتشت که در زمان زَروانیها و مهرپرستان زندگی میکرد، جهانبینی و چگونگی نگرش آنان را نکوهید و آن را ویرانکننده دانست و با این جهانبینی به مبارزه و ستیز پرداخت. او سخنان خود را این چنین در گاتاها میآورد:
-گلهمندی روان جهان، که گسترش فروزههای اهریمنی را میبیند: «خشم و چپاول و تندخویی و گستاخی و دستیازی مرا یکسره در میان گرفته است» (گاتاها، هات29، بند1).
آنچه در بالا آمده است بخشی از نوشتاریست با عنوان «روایی پدافند و ستیز در برابر یورش دُروندان»، به خامهی رستم شهریاری، که در تازهترین شماره امرداد چاپ شده است.
متن کامل این نوشتار را در رویه پنجم (اندیشه ) شماره 503 هفتهنامهی امرداد بخوانید.
امرداد شمارهی 503 در روزنامهفروشیها و نمایندگیهای امرداد در دسترس خوانندگان است.
خوانندگان میتوانند برای دسترسی به هفتهنامهی امرداد افزونبر نمایندگیها و روزنامهفروشیها از راههای زیر نیز بهره ببرند.
فروش اینترنتی فایل پیدیاف شمارهی 503 هفتهنامه امرداد
فروش اینترنتی نسخهی چاپی شمارهی 503 هفتهنامهی امرداد
اشتراک ایمیلی هفتهنامهی امرداد
