خانههای تاریخی تهران، خاطرات زندهی گذشتهای هستند که دیروز و امروز این شهر را ساختهاند. هر دیوارشان بازگفتیست از زندگیهایی که رفتهاند و خاطراتی که ماندهاند. اما این یادمان بیمانند، در سایهی بیمهری، کمکاری و ناآگاهی رو به نیستی و فراموشی مینهد. میراث زندهای که باید به نسلهای آینده سپرده شود، اکنون خود دستخوش ویرانی است.
سجاد عسگری، دبیر کمیتهی پیگیری حفاظت از خانههای تاریخی تهران و کنشگر حوزهی میراثفرهنگی در گفتوگو با امرداد به وضعیت خانههای تاریخی تهران پرداخته است.
چه چالشهایی پیش روی خانههای تاریخی تهران است؟
شوربختانه تا سال 1390 به شهر تهران نگاهی تاریخی نمیشد و بیشتر آن را شهری تجاری و پایتختی میدیدند و هیچگاه خانههای تاریخی تهران بررسی نمیشد. از سالهای 1390 به اینسو، گفتوگوهایی میان مردم درگرفت و این پرسش پیش کشیده شد که داشتههای ما در شهر تهران کدام است؟ در این کار، در گام نخست باید شناسایی باریکبینانهی شهر انجام میگرفت. در گام دوم نگهداری از خانههای تاریخی و در گام سوم باززندهسازی (:احیاء) آن سازهها پیش رو بود. همهی این گامها هنوز هم چالش اصلی خانهها و سازههای تاریخی شهر تهران است.
آیا آماری از خانههای تاریخی تهران در دست هست؟
پنج سال پس از پایان جنگ هشتساله، «شرکت توسعهی فضاهای فرهنگی و هنری» بررسی و شناسایی سازههای تاریخی تهران را انجام داد. در میان سازهها، خانهها برتری (:اولویت) دارند؛ چراکه نخست باید خانهای باشد تا سپس نیازهای دیگر پیرامون آن شکل بگیرد. در آن برآورد، پنجهزار خانهی ثبتشده و ثبتنشدهی تهران شناسایی شد که در گذر زمان سه تا چهار هزار سازه ویران شدند. البته برخی میگویند دوهزاروپانصد خانه ویران شده است و برخی از هزاروپانصد خانهی تاریخی ویرانشده نام میبرند. بههر روی گمان میرود از سال ۱۳۷۳ تا به امروز، کموبیش افزونبر سههزار سازه ویران شده باشد که بیشتر آنها خانههای تاریخی بودهاند. در استان تهران تا کنون بیش از چهارصد سازه، ثبت ملی شده است که نزدیکبه ۱۴۰ سازه، در شمار خانههای تاریخی هستند. دشواری در این است که هنوز هم شناسایی باریکبینانهای (:دقیقی) از داشتههامان نداریم و به این سبب آمارها گوناگون است.
آنچه در بالا آمده است بخشی از گفتوگوی امرداد است با سجاد عسگری، دبیر کمیتهی پیگیری حفاظت از خانههای تاریخی تهران است که با عنوان «سایههای تاریکی بر خانههای تاریخی»، در تازهترین شمارهی امرداد چاپ شده است.
متن کامل اینگفتوگو را در رویهی دوم (رویداد) شماره 504 امرداد بخوانید.
«امرداد» شمارهی 504 در روزنامهفروشیها و نمایندگیهای امرداد در دسترس خوانندگان خواهد بود.
خوانندگان میتوانند برای دسترسی به هفتهنامهی امرداد افزونبر نمایندگیها و روزنامهفروشیها از راههای زیر نیز بهره ببرند.
فروش اینترنتی فایل پیدیاف شمارهی 504 هفتهنامه امرداد
فروش اینترنتی نسخهی چاپی شمارهی 504 هفتهنامهی امرداد
اشتراک ایمیلی هفتهنامهی امرداد
