سیروس پرهام، از نخستین منتقدان ادبی به شیوه غربی و نیز از نخستین ویراستاران کشورمان ساعتی پیش بر اثر کهولت سن درگذشت.
استاد سیروس پرهام، مترجم، ویراستار، منتقد ادبی، هنرشناس، فرششناس و پایهگذار سازمان اسناد ملی ایران زادهی سوم بهمن ماه 1307 در شیراز بود. پرهام نهتنها در زمینه فرهنگ و هنر ایران بلکه در زمینه ادبیات، فرش ایران، ترجمه و مجموعهای از توانمندیها را بیش از نیم سده به دوش خود کشیده و پیوسته کار کرده است. او با نامهای مستعار «میترا»، «دکتر میترا» و «سایروس برام» مینوشت.
پرهام از نخستین ویراستاران ایرانی و نخستین ویراستار موسسه انتشارات فرانکلین (علمی و فرهنگی امروز) به شمار میرود. اما زمینهی «حرفهای» پرهام سازمان اسناد است. وی پایهگذار سازمان اسناد ملی ایران در سال 1349 است و آن را بزرگترین افتخار زندگی خود میخواند. استاد پرهام از ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۹ نیز فرنشین سازمان اسناد ملی ایران بود. پیش از بنیادگذاری سازمان ملی اسناد ایران، بسیاری از اسناد تاریخی کشور در حال از بین رفتن بود آنهم در کشوری که نخستین اسناد آرشیوی ثبتشده در جهان مربوط به دودمان هخامنشیان است.
استاد پرهام از پژوهندگان رشتهی فرششناسی ایرانی است و در این زمینه نوشتارهای ارزشمندی دارد و مدتی هم عضو هیات مدیرهی موزهی فرش ایران بودهاست. بیشتر آثار وی ترجمه و یا پژوهش در زمینه قالی و دستبافتهای عشایری است. کتابهای تالیفی او از جمله دستبافهای عشایری و روستایی فارس در زمره کتابهای درسی و مرجع رشته فرش هستند. کتاب «تاریخ فرش و فرش بافی در ایران» آخرین اثر سیروس پرهام دربارهی فرش است. او از کارشناسان تراز اول قالی در ایران به شمار میرود.
پرهام مدرک لیسانس را در ۱۳۳۰ از دانشگاه تهران و دکترا را در ۱۳۳۳ از دانشگاه برکلی در رشتهی علوم سیاسی گرفت. دکتر پرهام در ۱۳۳۳ کتاب «رئالیسم و ضد رئالیسم» را نوشت که پس از دو ماه نایاب شد. او همچنین یکی از پیشگامان ترجمه شعر غربی به فارسی است.
به گفته همسر سیروس پرهام بر اساس وصیت آن مرحوم پیکرش در صحن امامزاده طاهر کرج آرام خواهد گرفت.
