گسترده‌ترین استقرارگاه اشکانی-ساسانی در فاروج شناسایی شد

یکی از گسترده‌‌ترین یکجانشینی‌های (:استقرارگاه‌های) اشکانی ـ ساسانی در شمال خاوری کشور شناسایی و تعیین عرصه شد.

میثم لباف خانیکی، سرپرست برنامه مطالعات باستان‌شناسی محوطه تاریخی امام مرشد، از شناسایی و تعیین عرصه یکی از وسیع‌ترین استقرارگاه‌های اشکانی ـ ساسانی در شمال خاوری کشور در دره اترک فاروج در استان خراسان شمالی، خبر داد و گفت: این گستره‌ی تاریخی با گستردگی بیش از ۵۰ هکتار، توانمندی تبدیل شدن به یک سایت‌موزه ملی را دارد.

به گزارش میراث‌آریا، میثم لباف خانیکی، سرپرست برنامه مطالعات باستان‌شناسی محوطه تاریخی امام مرشد، در این‌باره گفت: در جریان بررسی‌های باستان‌شناسی هیات اعزامی از دانشگاه تورین ایتالیا در سال ۱۳۵۵، یکی از محوطه‌های شاخص دره اترک به عنوان وسیع‌ترین سکونتگاه اشکانی ـ ساسانی شناسایی شد. یافته‌هایی که در سال ۱۳۹۸ در تازه‌ترین بررسی‌های میدانی در محدوده شهرستان فاروج زیر سرپرستی من انجام شد، این نتایج را به‌طور کامل تایید کرد.

او افزود: محوطه امام مرشد، مجموعه‌ای از تپه‌های خرد و کلان را دربرمی‌گیرد و برپایه‌ی یافته‌های سطحی از جمله پراکندگی قطعه‌های سفال، وسعت آن بیش از ۵۰ هکتار برآورد می‌شود. برای تعیین عرصه دقیق و پیشنهاد حریم حفاظتی، عملیات گمانه‌زنی باستان‌شناسی با پروانه‌ی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور آغاز شد.

لباف خانیکی در ادامه گفت: در این طرح، ۱۶ گمانه‌ی باستان‌شناسی در پیرامون محوطه حفر شد که در برخی موارد کاوش‌ها تا عمق سه متر و دسترسی به خاک بکر ادامه یافت. نتایج این کاوش‌ها نشان داد نخستین لایه‌های استقراری این محوطه از دوره اشکانی برجای‌مانده است و تداوم استقرار در برخی لایه‌ها تا دوره سلجوقی مشاهده می‌شود.

وی با اشاره به کشف سفال‌های کلینکی به‌عنوان شاخصه فرهنگ سفالگری دوره اشکانی و همچنین قطعات سفالینه‌های لعابدار مزین به نقش‌های کنده زیرلعاب، لعاب پاشیده، فیروزه‌ای و نقاشی زیرلعاب، یادآور شد: این یافته‌ها نشانگر تنوع و پویایی فرهنگی محوطه در دوره‌های گوناگون تاریخی است. گمانه‌های دارای لایه‌های فرهنگی افزون‌بر ترسیم محدوده عرصه، مسیر پژوهش‌های گسترده‌تر و کاوش‌های آینده را روشن می‌کند.

سرپرست هیات باستان‌شناسی در پایان گفت: با توجه به برگزاری آیین‌های مذهبی محرم و مراسم کشتی با چوخه در این محوطه‌ی تاریخی، تبدیل بخشی از امام مرشد به یک سایت‌موزه باستان‌شناسی می‌تواند افزون‌بر بالابردن آگاهی همگانی از هویت تاریخی ـ ملی، زمینه‌ساز توسعه پایدار اجتماعی و اقتصادی منطقه نیز باشد.