بررسی بند اول از هات 43 گات‌ها مقدس با دیدگاه نظریه بازی‌ها و کاربرد آن در شرکت گوگل

چکيده: دین، عنصری ارزشمند و حیاتی در مسیر رستگاری انسان می‌باشد؛ پس بهتر آن‌که آموزگاران، قبل از آموزش اصول دینی، اهمیت و کاربرد آن در زندگی را برای مخاطب روشن نمایند تا تاثیرگذاری و همکاری بیشتری در امر آموزش برقرار شود. در این نوشتار به‌عنوان یک نمونه از کاربرد عملی اصول دینی، سعی شده است که با مرور منطق فناوری به بررسی و اثبات اصول بیان شده در گات‌ها مقدس پرداخته شود و برای این مهم، بند 1 از هات 43، از دیدگاه نظریه بازی‌ها بررسی گردیده است. در علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی، از نظریه بازی‌ها به‌عنوان نوعی مدلسازی ریاضی با قابلیت تحلیل تعاملات اجتماعی برای درک رفتار دیگران و اخذ تصمیمات مناسب، استفاده می‌شود. بازی “دوراهی اجتماعی” یک نظریه بازی شناخته شده در زمینه بررسی ارتباط فرد با جامعه می‌باشد؛ نتیجه بررسی این بازی، هم‌راستا با نتیجه بررسی بند 1 از هات 43 گات‌ها مقدس بوده و در مجموع این نتیجه حاصل می‌گردد که قدرت مجموعه به قدرت یک عضو ارجحیت دارد و مجموعه‌ای دارای تئوری برتر بازی است که برآیند آن دارای قدرت بالایی باشد، نه اینکه دارای اعضا توانمند باشد. به‌گفته دکتر علی امینیان، به‌عنوان کارمند ایرانی اسبق شرکت گوگل، از این اصل در بحث مدیریت منابع انسانی این شرکت برای تقویت روحیه همبستگی و مفهوم کار گروهی، استفاده می‌شود. بنابراین نه تنها اصول دینی به‌ویژه اصول بیان شده در گات‌ها مقدس از نظر به‌روزترین علوم دنیا اثبات‌پذیر و کاربردی می‌باشند؛ بلکه فراتر از آن، اکنون بزرگترین شرکت‌های فناور دنیا به این اصول رسیده و به‌عنوان کلیدهای موفقیت از آن‌ها پیروی می‌کنند.

کلید واژه

جامعه‌شناسی؛ دین؛ شرکت گوگل؛ گات‌ها اشوزرتشت؛ نظریه بازی‌ها.

1. 1. مقدمه

دین، واژه‌ای وصف ناشدنی در قالب کلمات و فراتر از زمان و مکان است. لغت “دین” از واژه اوستایی “دئنا” به معنی “وجدان” و یا به عبارت کاملتر “وجدان آگاه انسانی” می‌باشد و کار دین، نشان دادن راه انسان‌سازی است ^[1]. همانگونه که در “بند 2 از هات 30” گات‌ها مقدس اشوزرتشت نیز از انتخاب راه زندگی سخن گفته شده است؛ لذا عنصری حیاتی و ارزشمند با نقشی موثر در زندگی انسان می‌باشد. بنابراین بهتر اینکه قبل از آموزش اصول دینی، در ابتدا ذکر اهمیت و کاربرد دین در زندگی و گره‌گشایی آن در وانفسای کنونی مطرح گردد تا باعث ایجاد جذابیت و عطش آموختن در مخاطب شود ^[2]. برای مثال و به قولی “مشت نمونه خروار” در این نوشتار به بررسی بند “خوشبختی از آن کسی است که خواستار خوشبختی دیگران باشد (گات‌ها _ هات 43 _ بند 1)” از دیدگاه نظریه بازی‌ها که نوعی مدلسازی ریاضی با قابلیت شبیه‌سازی رفتار انسان‌ها می‌باشد و استفاده از این مورد در شرکت گوگل^[2] پرداخته شده است.

2. نظریه بازی‌ها

نظریه بازی‌ها در یک دهه اخیر، پیشرفت قابل توجهی داشته است. به‌گونه‌ای که از یک نظریه محض دانشگاهی وارد فضای عملیاتی و کاربردی شده و در حال حاضر نیز در بسیاری از حوزه‌های علوم انسانی نظیر جامعه‌شناسی، علوم اجتماعی، سیاست و روان‌شناسی مورد توجه است. در علوم اجتماعی از نظریه بازی، به‌عنوان شاخه‌ای از ریاضیات در تحلیل تعاملات اجتماعی برای تحلیل رفتار دیگران و همچنین تصمیم‌گیری مناسب در موقعیت‌های راهبردی استفاده می‌شود. باید در نظر گرفت که معمولا رفتارها و تصمیم‌های هر شخص یا گروه بر اهداف و سیاست‌های شخص یا گروهی دیگر تأثیرگذار هستند و به اصطلاح نوعی وابستگی متقابل بین آن‌ها وجود دارد ^[3].

نظریه بازی^[3]، درک ماهیت ارتباطات است و ارائه ساختاری که ارتباط انسانی را تعمیم دهد؛ به‌گونه‌ای که به کنش و واکنش منطقی رسیده و مجموعه‌ای سالم را شکل دهد ^[4].

2-1. تعریف بازی در ریاضیات 

در نظریه بازی‌ها، از واژه “بازی” برای تحلیل آن دسته از وضعیت‌های اجتماعی استفاده می‌شود که شامل حداقل دو بازیکن بوده و منافع آن‌ها به یکدیگر وابسته باشند [3]. با این تعریف، حل جدول، بازی به‌شمار نمی‌آید؛ زیرا روش حل یک بازیکن وابستگی به روش حل بازیکن دیگری ندارد اما شطرنج یک بازی به‌شمار می‌آید زیرا پیروزی در آن هم به حرکت‌های خود بازیکن و هم حرکت‌های مهره حریف وابسته است [5].

2-2. اجزای نظریه بازی

یک نظریه بازی از عناصر مختلفی تشکیل شده است که در ادامه، مهمترین آن‌ها به‌طور مختصر معرفی گردیده است [6]:

_ بازیکنان: طرفین متخاصم (درگیر) در یک بازی را که دارای علائقی مخالف یکدیگر هستند و بدیهی است که هر یک به‌دنبال کسب حداکثر سود می‌باشند.

_ استراتژی: مجموعه‌ای از اقدامات یا تصمیمات است که هر بازیکن برای انتخاب در طول بازی در نظر می‌گیرد. به‌عبارتی، راه و روش در نظر گرفته شده برای رسیدن به هدف و بردن بازی را استراتژی گویند. برای آن‌که استراتژی در یک بازی معنا داشته باشد، آن بازی باید دارای حرکات “شخصی (انتخابی)” باشد؛ برای بازی‌هایی که فقط از حرکات “تصادفی” تشکیل شده‌اند، هیچ استراتژی وجود ندارد.

_ قوانین بازی: مجموعه‌ای از محدودیت‌ها و قواعدی را برای هر عمل در بازی (نحوه انجام بازی و تصمیم‌گیری بازیکنان) ارائه می‌دهند.

_ نتایج بازی: دستآوردی که هر بازیکن در پایان بازی دریافت می‌کند. این پرداخت‌ها می‌توانند به صورت کمی (مانند پول یا امتیاز) یا کیفی (مانند شهرت یا رضایت) باشند. به آن دسته از نتایج کیفی، می‌توان عددی را نسبت داد و آن‌ها را به صورت کمی ارزیابی نمود.

2-3. نمونه‌های شناخته شده از نظریه بازی

از معروف‌ترین نظریه بازی‌ها: می‌توان به بازی بزدلانه، بازی دوراهی زندانی، بازی اولتیماتوم، بازی دیکتاتور، بازی شکار گوزن و بازی دوراهی اجتماعی اشاره نمود ^[5]. در ادامه به‌عنوان نمونه و معرفی رویکرد علمی و ریاضیِ نظریه بازی‌ها در حل مسئله، بازی بزدلانه تشریح و در مسیر حل آن، مفاهیم ماتریس پاداش^[4] و تعادل نش^[5] معرفی گردیده است.

2-3-1. بازی بزدلانه

بازی بزدلانه یا جوجه مرغی^[6] پس از اکران فیلم شورش بی‌دلیل^[7] در سال ۱۹۵۵ به این عنوان نامگذاری شد. در این بازی دو بازیکن توسط دو اتومبیل، با سرعت به سمت یکدیگر حرکت می‌کنند. هر کدام از بازیکن‌ها که زودتر کنار بکشد بازنده است. در این حالت اگر هر دو “عدم همکاری” داشته باشند و به حرکت مستقیم خود ادامه دهند، هر دو خواهند مُرد ولی اگر یکی “همکاری” را برگزیند و کنار بکشد (منحرف شود) او بزدل نامیده می‌شود ^[3].

2-3-2. ماتریس پاداش

برای درک بهتر موقعیت، نتیجه انتخاب‌های دو بازیکن، کمی‌سازی شده و با اعداد نمایش داده می‌شود؛ در نتیجهِ این کار، ماتریسی تحت عنوان “ماتریس پاداش” حاصل می‌گردد که در آن استراتژی‌های اولین بازیکن، عدد سمت چپ و استراتژی‌های دومین بازیکن، عدد سمت راست می‌باشد ^[5]. ماتریس پاداش برای بازی بزدلانه، در جدول 1، نمایش داده شده است. اعداد منفی در این جدول نشان‌دهنده “عدم مطلوبیت” و مقدار آن می‌باشند.

2-3-3. تعادل نش

یکی از مفاهیم اساسی در نظریه بازی مفهوم “تعادل” است. این مفهوم ابتدا توسط جان فن نیومن^[8] ارائه شد، سپس توسط جان_ نش^[9] شهرت یافت و از آن به بعد با “تعادل نش” شناخته می‌شود. تعادل نش، به این صورت است که بازیکنان با شناخت از نتایج حاصل از انتخاب استراتژی‌های خود و همچنین برآوردی که نسبت به استراتژی دیگر بازیکنان دارند، بهترین استراتژی را انتخاب می‌کنند، به‌گونه‌ای که اتخاذ هر راهبرد دیگری باعث می‌شود سود هر بازیکن نسبت به حالت تعادل، کاهش یابد ^[3].

در بازی بزدلانه، دو نقطه تعادل وجود دارد و آن همکاری (انحراف) یک بازیکن و عدم همکاری (حرکت مستقیم) بازیکن دیگر می‌باشد (قطر فرعی ماتریس در جدول 1)؛ پس اگر یک بازیکن اطمینان داشته باشد که بازیکن دیگر _ به هر دلیلی_ کنار نمی‌کشد و همکاری نخواهد کرد؛ به سود او خواهد بود تا برای حفظ جان خود کنار کشیده و همکاری را برگزیند. بنابراین، در این بازی، همکاری یک طرفه سود بیشتری نسبت به عدم همکاری دوجانبه دارد. در بازی بزدلانه، یک راهبرد سودآور برای هر دو بازیکن در دسترس نیست و هر بازیکن تمایل دارد دیگری همکاری نموده و از بازی دست بکشد تا سود او بیشینه شود؛ این خود می‌تواند باعث بن‌بستی شود که حاصل آن، بدترین نتیجه ممکن برای هر دو بازیکن خواهد بود ^[3].

2-4. بازی دوراهی اجتماعی

غالب رفتار افراد در جامعه بر اساس منافع شخصی است، اما در برخی موارد ممکن است که منافع شخصی با منافع جامعه (که خود فرد نیز عضوی از آن است) در تعارض باشد. پس رفتار بر اساس منافع فردی، ممکن است شخص را از منافع جمعی محروم سازد؛ بر این اساس، بازی دوراهی اجتماعی مطرح و مورد بررسی قرار گرفت ^[3].

بازی دو راهی اجتماعی زمانی پیش می‌آید که فرد برای افزایش سود و منافع شخصی خود از هنجارهای اجتماعی پیروی نمی‌کند. اما اگر همه افراد جامعه آن هنجار اجتماعی را نادیده بگیرند، در این صورت بازده همه کاهش خواهد یافت. برای نمونه، وقتی در یک جامعه، یک نفر با شکستن قوانین راهنمایی رانندگی از چراغ قرمز عبور نماید؛ زودتر به مقصد خواهد رسید. اما اگر همه رانندگان بخواهند چنین رفتاری انجام دهند، ترافیک سنگینی ایجاد شده و همه متضرر خواهند شد.

به‌طور کلی، در بازی دوراهی اجتماعی، هر فرد تلاش می‌کند منافع شخصی خویش را بیشینه کند. بنابراین گزینه “عدم همکاری” گزینه مطلوب برای هر فرد به‌حساب می‌آید. اما در صورتی که همه افراد این گزینه را برگزینند با توجه به اینکه راهبرد غالب “عدم همکاری” می‌شود؛ وضعیت به‌وجود آمده به‌زیان همه جامعه خواهد بود ^[3].

3. نتیجه نظریه بازی‌ها در مورد بند 1 از هات 43 گات‌ها مقدس

گات‌ها مقدس، سرودهای آسمانی اشوزرتشت، کهن‌ترین بخش اوستا است که دارای بهترین فلسفه اخلاقی و درس زندگی بوده و آیین به زیستی و رسیدن به درجه کمال و رسایی، برخورداری از خوشبختی و رستگاری که نهایت آرزو و آمال هر فردی است؛ به‌خوبی در آن تشریح شده است ^[7].

برگردان فارسیِ بند 1 از هات 43 گات‌ها به این شرح است ^[7]:

“مزدا اهورایی که فرمانروای مطلق است چنین مقرر فرموده: خوشبختی از آن کسی است که دیگران را خوشبخت سازد. پروردگارا برای استوار ماندن به آیین راستی از تو نیروی تن و روان را خواستارم. ای آرمئیتی، ای مظهر ایمان و محبت، آن پرتو ایزدی که پاداش زندگانی سراسر نیک منشی است به من ارزانی دار.”

3-1. تفسیر اوستایی

با توجه به اهمیت تفسیر بندهای گات‌ها و نیازمند بودن به درک و تسلط در علوم دینی، تفسیر این بند از گات‌ها مقدس از کتاب “گات‌ها، سرودهای زرتشت (متن، برگردان به فارسی، تفسیر، واژه‌نامه)” نوشته روانشاد موبد فیروز آذرگشسب، ذکر می‌گردد:

“در سطر اول این بند از یک اصل مسلم بحث کرده و می‌فرماید خوشبخت کسی است که دیگران را خوشبخت سازد. برخی از مردم خوشبختی را در جمع کردن پول و ثروت و داشتن همه گونه وسائل راحت و آسایش می‌دانند، در صورتی که پول و ثروت ممکن است نیاز انسان را برطرف نموده و آسایش و راحت جسمی او را تا حدی تامین نماید؛ ولی هیچ‌گاه او را از خوشبختی واقعی برخوردار نخواهد ساخت. به‌راستی خوشبختی حقیقی همانطور که در این بند ذکر شده است؛ کمک به هم نوع، دستگیری از بیچارگان و مستمندان و نهایت خوشبخت ساختن دیگران می‌باشد.

در سطر سوم اشوزرتشت درخواست نیرو و سلامت تن و روان از پروردگار می‌نماید تا بتواند در مرام خود یعنی آیین راستی و اَشا استوار مانده و لغزشی در اندیشه‌اش پیدا نشود و در سطر آخر آرزوی برخورداری از پرتو ایزدی یا فرّ یزدانی و دل روشن می‌کند که جز در سایه راستی و درستی و نیک‌اندیشی میسر نیست. در شاهنامه بارها به این نکته برمی‌خوریم که فرّ ایزدی همیشه با پادشاهان دادگر و درست کردار می‌باشد و همین که شاه از راستی و داد و انصاف روگردان شد و به بیداد و ستم دست یازید، فرّ نیز از او گریزان خواهد شد” ^[8].

3-2. بررسی این بند از دیدگاه نظریه بازی‌ها

هر عمل یا فکری بازتابی دارد؛ یعنی اعمال حیاتی در مجموعه‌ای هوشمند در جریان است. پس منطقی است که رسیدن به “رفتار ارتباطی درست” در یک مجموعه هوشمند، نتیجه مطلوب را ایجاد کند. در واقع نظریه بازی نیز مدلی تعریف شده برای ارتباطات صحیح است. لذا باید در رابطه تعریف شده، اعضا هم خود موفق شوند و هم موفقیت گروه و مجموعه را سبب شوند. قدرت مجموعه به قدرت یک عضو ارجحیت دارد و مجموعه‌ای دارای تئوری برتر بازی است که برآیند آن دارای قدرت بالایی باشد، نه اینکه دارای اعضا توانمند باشد. در نگاه اول شاید این دو مورد از لحاظ ساختاری یکسان باشند اما محتوا و تاثیری که یک مجموعه قدرتمند ایجاد می‌کند؛ چون از تمام اعضا در یک راستا و برای یک هدف استفاده شده به مراتب بهتر از توانایی مجموعه‌ای است که هر کدام از اعضا (حتی قدرتمند) در یک مسیر مجزا فعالیت می‌کنند ^[4].

4. استفاده و کاربرد در شرکت گوگل

شرکت گوگل، یکی از بزرگ‌ترين كسب وكارهای اينترنتي دنيا از نظر سطح فناوری و کسب درآمد به‌شمار می‌آید؛ به گونه‌اي كه در سال 2010، عنوان گران‌ترين برند دنيا به ارزش 114 ميليارد دلار را به خود اختصاص داد. سرویس‌ها و خدمات متنوع تحت وِب که توسط این شرکت ارائه می‌شود، معرف همگان بوده و در سراسر دنیا در حال استفاده است؛ به‌گونه‌ای که بیش از 130 زبان را پشتیبانی کرده و یکی از پیشروهای حوزه فناوری اطلاعات و علوم رایانه به‌شمار می‌آید ^[9]. در ادامه به یک جنبه از مدیریت منابع انسانی و رفتار سازمانی شرکت گوگل پرداخته می‌شود.

یکی از کاربردهای اصلی نظریه بازی‌ها در حوزه علوم مدیریت به بحث “رفتار سازمان” مربوط می‌شود ^[10]. در شرکت گوگل، “كار گروهی” به يكي از ارزش‌هاي سازماني تبدیل شده است ^[9]. در ادامه از زبان دکتر علی امینیان، کارمند ایرانی اسبق شرکت گوگل به نمونه‌ای از نحوه مدیریت منابع انسانی در این شرکت پرداخته می‌شود.

علی امینیان پس از اتمام دوره کارشناسی مهندسی رایانه از دانشگاه صنعتی شریف، برای تحصیلات تکمیلی موفق به کسب پذیرش برای دوره دکتری تخصصی پیوسته از دانشگاه نورث ایسترن^[10] واقع در بوستون آمریکا گردید. تخصص اصلی ایشان در زمینه الگوریتم‌های یادگیری ماشین^[11] و یادگیری عمیق^[12] در هوش مصنوعی^[13] است. ایشان پس از تحصیل، درخواست دوره کارآموزی را به شرکت گوگل ارائه نموده و در تیم گوگل مپ^[14]، بخش GeoAR، که از واقعیت افزوده برای افزایش قابلیت نقشه‌های گوگل استفاده می‌کنند؛ مشغول به کار گردید. پس از مدتی با درخواست همکاری تمام وقت ایشان با شرکت موافقت شده و به صورت کارمند تمام وقت در گروه گوگل بِرین^[15]، کار خود را ادامه دادند ^[11].

روزنامه جام‌جم در سال 1398، به مناسبت 13 شهریور و سالروز تاسیس شرکت گوگل، مصاحبه‌ای با دکتر امینیان به عنوان مهندس پیشین شرکت گوگل و یکی از مدیران وقت شرکت ادوبی^[16]، در خصوص ویژگی‌هایی که این شرکت‌ها را به بزرگان دنیای فناوری تبدیل کرده؛ انجام داده است. نکات بسیار جالبی از تفاوت تحصیل در دو کشور، نحوه ارتباط دانشگاه با صنعت در سیلیکون ولی^[17] و شرایط استخدام و کار در شرکت گوگل و شرکت‌های مطرح واقع در سیلیکون ولی، در این گفت‌و‌گو بیان شده است. در یکی از سوال‌ها به عنوان نکته برجسته مصاحبه، از دکتر امینیان پرسیده شده است که “مهمترین درسی که از کار در گوگل گرفته‌اید، چیست؟”

شاید در وهله اول پیش‌بینی می‌شد که جواب ایشان در رابطه با ابَر کامپیوترها، علوم نوین داده و فناوری و از این دست موارد باشد. اما قبل از بررسی پاسخِ ایشان لازم به توضیح است که پیشرفت علم، سبکی متفاوت را در عملکرد و رفتارها ایجاد کرده است. دیگر موفقیت فقط امکانات و سخت‌افزارها نیستند؛ بلکه بهره بردن از هوش نرم‌افزاری نتیجه مطلوب‌تری را ایجاد میکند [4]. بنابراین پاسخ حیرت‌انگیز است. برای حفظ اصالت و اصل امانتداری، متن سوال و جواب عیناً ذکر می‌گردد:

_ جام جم: مهمترین درسی که از کار در گوگل گرفته‌اید و می‌توانید آن را با خوانندگان جام‌جم در میان بگذارید، چیست؟

_ دکتر علی امینیان: از آسیب‌های حال حاضر جامعه ما این است که همه به فکر نفع شخصی خودشان هستند. بر اساس تئوری بازی‌ها نیز این مسئله اثبات‌پذیر است که اگر همه افراد جامعه به دنبال ماهی گرفتن از آب گل‌آلود و نفع شخصی خود باشند؛ همه متضرر خواهند شد. یکی از راهکارهایی که برای مثال شرکت گوگل برای ایجاد همبستگی و در نظر گرفتن نفع گروهی در مجموعه خود به‌کار برده، این است که اگر کارمندی با مشکلی مواجه شد و کارمند دیگری برای حلش به او کمک کرد، می‌تواند در سامانه‌ای به همکارش امتیاز دهد. در مقابل افراد براساس امتیازهایی که در این سامانه به‌دست می‌آورند، به صورت هفتگی هدایا، امکانات رفاهی و پاداش‌های نقدی دریافت می‌کنند و همین موضوع موجب شده روحیه همبستگی و همکاری میان کارکنان به‌شدت تقویت شده و همه وظیفه خود می‌دانند که به یکدیگر کمک کنند ^[11].

البته نیاز است که برای ارائه نظریه بازی استاندارد و موفق، جامعه دارای بسترسازی‌های مناسب باشد ^[4]. در مجموعه گوگل نیز سامانه‌ای برای مدیریت و ساماندهی این کار وجود دارد و لذا رویکرد همه “همکاری” است.

5. پویا و کاربردی بودن گات‌ها مقدس

نتیجه تحلیل رفتار مجموعه‌ها، رسیدن به “رفتار مبنایی و پایه‌ای” است که اگر بر طبق آن عمل شود، نتیجه درست حاصل می‌شود ^[4]. در گات‌ها مقدس این چنین اصول پایه‌ای قرار دارد که در حال حاضر نیز کاربردی هستند و نوین‌ترین علوم دنیا نیز بر حقانیت آن صحه می‌گذارند.

تعلیمات اشوزرتشت ارزش جهانی دارد زیرا در همه اعصار و همه کشورها و برای همه انسان‌ها، دانش بی‌کران راجع‌به قوانین جاودانی طبیعت که احتیاج به زبان و سرزمین و طبقه و نژاد و مذهب ندارد، به وجود می‌آورد ^[8]. بر اساس این پشتوانه استوار است که ایران‌زمین، گهواره تاریخ و مهد تمدن بشر، فرازی است که سپیدی پگاهش در دورترین افق‌ها سر زده و تمدن ایرانی مایه فخر و مباهات است ^[12].

6. صحبت با نسل کنونی از دیدگاه و منطق فناوری

نویسنده اتریشی به نام ادموند بردو زکلی^[18] در کتاب “تصویر جهانی زرتشت” می‌نویسد: “اگر تصور شود که با توجه به فناوری و پیشرفت‌های علمی کنونی، دیگر نیازی به دین و پیروی از قوانین دینی _که چندین هزار سال قبل تدوین شده‌اند_ وجود ندارد؛ باید این پرسش مطرح گردد که این پیشرفت‌ها در راه تامین رستگاری و خوشبختی روان انسان‌ها نیز گامی برداشته است؟ عدم امنیت عمومی و جنگ اعصابی که در جهان امروز وجود دارد؛ بحران اقتصادی و مشکلات مختلف اجتماعی که بشر با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کند، پاسخی منفی به پرسش مذکور است. هر زمانی که فناوری و پیشرفت‌های فنی، باعث افزایش احساس ناامنی (مانند آن چیزی که درباره آینده هوش مصنوعی وجود دارد) و ناراحتی اعصاب گردد؛ بهتر است در مورد ارزش آن نیز، سوال و تفکر شود. ارزش دین اشوزرتشت برای زندگانی امروزی انسان‌ها را می‌توان با سوال‌هایی از بابت آزمایش روان و جسم تعیین نمود. پاسخ این سوالات نشان خواهد داد که بشر امروزی تا چه اندازه می‌تواند از لحاظ نظری و عملی از روش‌هایی که در دین اشوزرتشت ذکر شده است، استفاده موثر نماید” ^[8]. بنابراین در هر زمان و عصری از زندگی بشر، انسان به دین و اصول دینی برای رستگاری نیاز دارد؛ به ویژه اصول بیان شده در گات‌ها مقدس که به سبب الهام بودن از جانب اهورامزدا به اشوزرتشت، جنبه‌ای فراتر از زمان داشته و در هر عصری زنده و کاربردی است ^[1]. توصیه می‌گردد در کلاس‌های دینی _ با توجه به حجم بالای فناوری در دسترس نسل دانش‌آموز کنونی_ این نکات مطرح و بررسی شده تا در ابتدا اهمیت دین و کاربرد آن در دنیای کنونی برای مخاطب روشن گردد؛ بدون شک همکاری بیشتری در کسب دانش دینی برقرار خواهد شد.

با این تفاسیر این نوشتار مخالف فناوری نبوده بلکه تاکید می‌نماید که فناوری و ابزارهای آن در جهت تحکیم و روشن نمودن حقانیت دین، در جای درست باید به کار گرفته شوند؛ می‌توان از ابزارها و روش‌های نوین با هدف تاثیرگذاری بیشتر در امر آموزش بهره برد ^[13]. اما فراتر از آن، آموزش و صحبت با منطق تکنولوژی برای مباحث دینی می‌باشد. برای یک نمونه از صحبت دینی با منطق فناوری، می‌توان به سخنرانی دکتر آرشام بلیوانی در وبینار باهومتا^[19] اشاره کرد؛ ایشان نشان داد که چگونه می‌توان از آموزه‌های گات‌ها برای هدایت اخلاقی هوش مصنوعی استفاده نمود ^[14].

نکته اصلی این است که در راستای آموزش اصول دینی، صحبت با نسل کنونی از زبان، دیدگاه و منطق تکنولوژی انجام گیرد؛ نه اینکه در مسیر آموزش، همان استدلال‌ نسل‌های گذشته، صرفا در بستر و ابزار تکنولوژی بازگو شود.

7. نتیجه‌­گیری

عبارت “خوشبختی از آن کسی است که خواستار خوشبختی دیگران باشد”  از بند 1_ هات 43 گات‌ها مقدس، با دیدگاه نظریه بازی‌ها اثبات‌پذیر است و لذا نوین‌ترین علوم دنیا، اصول بیان شده در گات‌ها مقدس را تایید می‌نمایند و حتی بیش از آن، از دید کاربردی نیز در شرکت گوگل، برای تقویت روحیه همبستگی و مفهوم کار گروهی از این اصل استفاده می‌شود. بنابراین جهانیان مزدیسنی، میراث‌دار اصول و گزاره‌های همیشه درست و سودمندی هستند که در گات‌ها مقدس اشوزرتشت بیان شده و همچنان نیز کاربردی است به نحوی که اکنون بزرگترین شرکت‌های فناور دنیا به آن رسیده و به‌عنوان کلیدهای موفقیت از آن‌ها پیروی می‌کنند. به قول حافظ شیراز ” سال‌ها دل طلب جام‌جم از ما می‌کرد/ آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می‌کرد “.

با توجه به محور همایش مانتره در دوره 32، در بخش گسترش دغدغه‌مندی افراد جامعه، از دو دیدگاه می‌توان نتیجه نوشتار حاضر را جمع‌بندی نمود:

الف) دید کلی (ماکرو) : اصولاً انسان برای عناصری دغدغه‌مند می‌شود که برایش ارزشمند بوده و متوجه کاربرد آن‌ها شده باشد. دین، در مسیر رستگاری و خوشبختی بشر، مفید و راه زندگی است. پیشنهاد می‌شود که آموزگاران در ابتدا کاربرد و سودمندی دین را برای مخاطب روشن کنند؛ نسل کنونی خود مشتاق آموزش گردیده و حتی پیش‌دستی هم خواهد نمود. امید است که با این رهیافت، شایستگانی با ایمان قلبی برای آینده جامعه زرتشتی آموزش یافته و آماده شوند.

ب) دید موردی (میکرو) : با توجه به بند 1 از هات 43 گات‌ها مقدس و اثبات کاربرد آن، خوشبختی فرد در گرو خوشبختی جامعه است؛ بنابراین جامعه، مهم بوده و دغدغه‌مندی برای رفع چالش‌ها، سربلندی و پیشرفت آن، قطعاً نتایج مثبتی در زندگی فردی نیز خواهد داشت.

یادبود

درود به روان موبد مهربان فیروزگری که برای نویسنده، فایده و ثمره و کارکرد دین در زندگی، همین آرامش و صلح درونیِ آشکار در چهره موبد می‌باشد. بر ایشان خجسته آرامش روان در سرای نور و روشنایی که پاداشی خواهد بود از سال‌ها تلاش بی‌وقفه و خدمت صادقانه در جهت پاسداری از دین مزدیسنی و آموزه‌های اشوزرتشت.

“هرگز نمیرد آن‌که دلش زنده شد به عشق / ثبت است بر جریده عالم دوام ما (حافظ)”

بررسی بند اول از هات 43 گات‌ها مقدس با دیدگاه نظریه بازی‌ها و کاربرد آن در شرکت گوگل

مهران غیرتی یزد^[1]

کتابنامه

[1] موبد دکتر اردشیر خورشیدیان، پاسخ به پرسش‌های دینی زرتشتیان، انتشارات برسم، 1396.

[2] براتعلی منفردی راز، محیا قادری و فرشته مرادی، بازبینی: بررسی انتقادی روش‌های تدریس دروس دینی و اخلاقی از منظر فلسفه تربیت، همایش ملی انجمن فلسفه تعلیم و تربیت ایران (فلسفه تربیت دینی و تربیت اخلاقی)، 1393.

[3] سید مهدی کاظمی تربقان، امیر سهامی، شقایق اماندار و کیمیا ابراهیمی، تحلیل جامع شناختی تعاملات اجتماعی از منظر نظریه بازی، مجله ریاضی و جامعه، جلد۸، شماره 2 (۱۴۰۲)، صص 63-91.

[4]علی صابری، تئوری بازی‌ها در ساختار‌های مختلف، مجله نخبگان علوم و مهندسی، جلد4، شماره 4، 1398.

[5] فهیمه سکاکی، نظریه بازی‌ها چیست؟، مجله فرادرس، اسفند 1403 (https://blog.faradars.org).

[6] دکتر جلیل روشندل، عناصر تئوری بازی‌ها، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 29، شماره پیاپی 1159، مهر 1372.

[7] موبد فیروز آذرگشسب، گات‌ها یا سرودهای آسمانی زرتشت، چاپ فروهر، نوبت چهارم، 1383.

[8] موبد فیروز آذرگشسب، گات‌ها، سرودهای زرتشت (متن، برگردان به فارسی، تفسیر، واژه‌نامه)، انتشارات فروهر، چاپ سوم، تابستان 1384.

[9] سيد رضا علوی، چگونه گوگل شويم؟ (تحليلي بر عوامل موفقيت كارآفرينی اينترنتی)، اولین کنفرانس دانشجویی کارآفرینی کشور، 1390.

[10] محمدرضا حصاری، نقش مدیران در اصلاح رفتار کارکنان بی‌تفاوت سازمان با استفاده از رهیافت تئوری بازی‌ها، مجله تحقیق در عملیات و کاربردهای آن، سال 10، شماره 2 (پیاپی 37)، تابستان 1392، صص 59-51.

[11] عسل اخویان طهرانی، 2000 کلمه اطلاعات ناب از قلب گوگل، روزنامه جام‌جم، شماره 5473، 13 شهریور 1398، صفحه 15.

[12] شهریار هیربد، خاطرات رستم شاپور مهر، جلد 2 (جشن در وادی کهن)، انتشارات پاپلی، 1393.

[13] سید مانی احمدی، آکام خاکی، افشین حسن‌زاده، عبدالسمیع علیپور، بررسی انواع روش‌های تدریس دروس دینی در مدرسه، اولین کنفرانس بین‌المللی تحقیقات نوین در آموزش و پرورش، تیر 1403.

[14] چکیده‌ای از سخنرانی آرشام بلیوانی در وبینار باهومتا، تارنمای خبری_تحلیلی برساد، 16 بهمن 1403 (https://berasad.com/?p=192874).

………………………………………………………………………..

[1].  E-mail: mehran.gheirati@ut.ac.ir کارشناسی ارشد مهندسی مکانیزاسیون کشاورزی، دانشگاه تهران

[2] . Google

[3] . Game Theory

[4] . Payoff Matrix

[5] . Nash equilibrium

[6] . the game of chicken

[7] . rebel without cause

[8] . John Von Neumann

[9] . John Nash

[10] . Northeastern University

[11] . Machine Learning

[12] . Deep Learning

[13] . Artificial Intelligence

[14] . Google Map

[15] . Google Brain

[16] . Adobe

[17] . Silicon Valley

[18] . Edmond Bordeaux Zekely

[19] . BaHumata

فهرست ارایه‌کنندگان نوشتارهای گاتاشناسی همایش مانتره

فراخوان امرداد:

از همه‌ی فرهیختگانی که در این همایش سخنرانی یا نوشتاری داشته‌اند، درخواست می‌شود، اگر مایل‌اند، نوشته‌های خود را برای انتشار در تارنمای امرداد بفرستند. نوشتارها را می‌توانید از راه نشانی تلگرام Amordadpayam@ و یا از راه واتساپ و تلگرام امرداد به شماره 09198040593 بفرستید.