دین زرتشتی یکی از کهنترین و تاثیرگذارترین دینهای یکتاپرستی جهان است که در ایران باستان و بهدست پیامبر بزرگ آن، اشو زرتشت بنیاد نهاده شد. این دین انسان را به پیروی از «اشا» (سامان، راستی، حقیقت) و دوری و مبارزه با «دروغ» (نیرنگ، بیسامانی، بدی) سفارش میکند و آرمان انسان را پیروی از اشا و رویارویی با دروغ میداند و سفارش ویژهای بر پاکی، اخلاق، نیکی به دیگران و ارجنهادن به طبیعت دارد.
اوستا مجموعهای از سرودهها و نوشتههای دینی زرتشتیان است که دربرگیرندهی یسنا (سرودهای نیایش)، یشتها (سرودههای ستایش عنصرها و فرشتگان)، ویسپرد، وَندیداد و خُردهاوستا است (گاتاها یا سرودههای اشو زرتشت در دل یسنا جای دارد).
آتش سپند در نیاشگاههای زرتشتیان (آتشکدهها یا آدریان) همیشه روشن نگه داشته میشود و در دین زرتشتی نور و روشنایی، پرستشسوی زرتشتیان است. زرتشتیان با نمازها و آیینهای روزانه پاکی روان و نزدیکشدن به اهورامزدا را خواهانند. در دین زرتشتی پاکی، چه پاکی تن (:جسم) و چه پاکی روان و چه پاکی زیستبوم (:محیط زیست) ارزش بسیار دارد و آلودگی آب، هوا، خاک و آتش گناهی بزرگ به شمار میآید. همچنین در این دین شادی و برگزاری جشنها جزو جداییناپذیر آن است. جشنهایی مانند نوروز، سده، مهرگان و … که هرکدام با آیینهای ویژهای همراه هستند.
یکی از ارزشمندترین بنیادهای فلسفی این دین، باور به چهار آخشیج یا چهار عنصر (آب، باد، خاک و آتش) است که هم نماد نیروهای هستیبخش و هم نماینده هماهنگی، زندگی، سامان و پاکی جهان هستند.
واژهی «آخشیج» در زبان پهلوی به چم «عنصر» یا «اصل اولیه» است. در دین زرتشتی، این چهار عنصر نمادهایی از نیروهای هستیبخش و پاکی هستند که جهان مادی و مینوی را پدید میآورند. آنان سپند شمرده میشوند و پاکیزه نگهداشتن و ارجنهادن به آنها از بنیادهای دین زرتشتی است.
آب در فلسفه زرتشتی
آب در دین زرتشتی نماد پاکی، زندگی و جریان جاودانگی است. آب نهتنها مایه زندگانی است بلکه در آیینهای دینی جایگاه بنیادین دارد.
پاکی و پاکسازی (:تطهیر): آب برای پاکی و پاکسازی تن و روان در آیینها بهره گرفته میشود.
نماد زندگی: آب عنصر زندگانی برای زندگی و باروری زمین است.
نگاهبانی از آب: نزد زرتشتیان پاک نگهداشتن آب بسیار کار با ارزشی است و آلودگی آن گناهی بزرگ شمرده میشود.
جایگاه آب در استورهها: در نوشتههای زرتشتی، آب گاهی با نمادهای اهورایی همچون اَمشاسِپندان همراه است که نگهبانان جهانند …
آنچه در بالا آمده است بخشی از نوشتاریست با عنوان «گسترش نیروهای بد، در پی آسیبرساندن به آخشیجها»، به قلم کیخسرو بامسی که در تازهترین شمارهی امرداد آمده است.
متن کامل این نوشتار را در رویهی پنجم (اندیشه) شمارهی 505 هفتهنامهی امرداد بخوانید.
«امرداد» شمارهی 505 در روزنامهفروشیها و نمایندگیهای امرداد در دسترس خوانندگان خواهد بود.
خوانندگان میتوانند برای دسترسی به هفتهنامهی امرداد افزونبر نمایندگیها و روزنامهفروشیها از راههای زیر نیز بهره ببرند.
فروش اینترنتی فایل پیدیاف شمارهی 505 هفتهنامه امرداد
فروش اینترنتی نسخهی چاپی شمارهی 505 هفتهنامهی امرداد
اشتراک ایمیلی هفتهنامهی امرداد
