چکیده: این مقاله به بررسی مفهوم «اشا» در آموزههای زرتشتی و کاربرد آن در زندگی انسانی و نظم کیهانی میپردازد. اشا بهعنوان قانونی ابدی و خللناپذیر بر جهان هستی حاکم است و نظم طبیعی جهان، حرکت ستارگان و چرخههای زندگی مطابق با آن سامان یافتهاند. در حوزه انسانی–اجتماعی، اشا به معنای راستی، نظم، عدالت و اخلاق است و با رعایت «اندیشه نیک، گفتار نیک، کردار نیک» تجلی مییابد. بررسیها نشان میدهد آموزش اخلاقی کودکان و بزرگسالان، نیایش و عبادت، رسانههای اجتماعی، گفتگوهای بیننسلی، پروژههای خیریه و انتشار کتابها و نشریات، ابزارهای مؤثری برای نهادینهسازی آموزههای اشا در جامعه هستند.
در این مقاله به پرسش میدانی هم پرداخته شده که نتیجه مشارکت جمعی مردم در این پرسش به رعایت قوانین انسانی درست و کارآمد که کیفیت و کمیت زندگی فرد و اجتماع را ارتقا دهد ختم شده است. همچنین تأکید شده است که اشا نه تنها راهنمای کنشهای فردی است، بلکه معیار اخلاقی برای ساختارهای اجتماعی و قوانین بشری محسوب میشود.
کلید واژگان: اشا، راستی، اشاوهیشتا، نظم، رفتار و اخلاق انسانی
مقدمه
مفهوم «اشا» در اندیشه زرتشتی، بهعنوان قانونی ابدی و بیانتها که بر جهان هستی حاکم است، از اهمیت ویژهای برخوردار است. اشا نه تنها نظم کیهانی و حرکت ستارگان و چرخههای طبیعی جهان را هدایت میکند، بلکه در زندگی انسانی نیز نقش تعیینکنندهای دارد و به راستی، عدالت و اخلاق در رفتار فردی و اجتماعی معنا میبخشد. این قانون، هنجار و قاعدهای است که علاوه بر محیط طبیعی، رفتار و تصمیمات انسان را نیز شکل میدهد و فرد را به انتخابهای درست و اخلاقی راهنمایی میکند. با این حال، در زندگی مدرن، درک و رعایت آموزههای اشا با چالشهایی مواجه است که میتواند اثرگذاری آن بر رفتار و تصمیمات انسانی را محدود کند.
در این مقاله، با استفاده از منابع متنوع و انجام پرسش میدانی از افراد مختلف، برداشتها و کاربردهای اشا در زندگی روزمره مورد بررسی قرار گرفته است. پرسش میدانی به ما این امکان را داد که نظرات واقعی مردم را درباره مفهوم اشا، اهمیت آن در رفتار فردی و اجتماعی، و شیوههای عملی اجرای این آموزهها جمعآوری کنیم و با یافتههای نظری تطبیق دهیم. هدف این تحقیق، شناسایی موانع و فرصتهای موجود برای نهادینهسازی آموزههای اخلاقی و اجتماعی اشا و ارائه راهکارهای عملی برای تقویت ارزشهای اخلاقی، عدالت و نظم در جامعه است.
برای تحقق این هدف، ابتدا مفاهیم بنیادین اشا در متون زرتشتی و گاتاها بررسی شده و نقش آنها در شکلدهی به رفتار فردی و اجتماعی تبیین گردیده است. سپس با بهرهگیری از پرسشنامه و تحلیل پاسخهای جمعآوریشده، دیدگاههای واقعی افراد نسبت به رعایت اشا و میزان تأثیرگذاری آن در زندگی روزمره مورد سنجش قرار گرفته است. این بررسی نشان داد که بسیاری از مردم اشا را بهعنوان راهنمای عملی در زندگی خود میشناسند، اما موانعی مانند کمبود آموزش اخلاقی، عدم آگاهی کافی از آموزهها و تأثیرات محیط اجتماعی، میتواند مانع عمل به آن شود.
نتایج این مطالعه همچنین بر اهمیت آموزش اخلاقی به کودکان و بزرگسالان، نقش نیایش و عبادت، و تأثیر رسانهها و گفتگوهای بیننسلی در ترویج آموزههای اشا تأکید دارد. این رویکرد به پژوهش امکان میدهد تا شکاف میان آموزههای نظری و عملکرد عملی انسانها را شناسایی کرده و زمینه ارائه پیشنهادهای کاربردی برای ترویج ارزشهای اخلاقی و نظم اجتماعی فراهم شود و بدین ترتیب، اشا بهعنوان الگویی برای زندگی فردی و اجتماعی، در جامعه زنده و جاری گردد.
اشا در نظم کیهانی
اشا، قانونی خللناپذیر و بیانتها است که بر جهان هستی حاکم است. در طول تاریخ، اندیشمندان بسیاری به این راز بزرگ اندیشیدهاند و نظم و ترتیب جهان را بر پایه این قانون دانستهاند. جهان هستی بر اساس قانونی ابدی و دقیق سامان یافته است و این قانون همان اشا است. این قانون، جهان را سر و سامان بخشیده است و همه چیز از جمله حرکت ستارگان، چرخش خورشید و فصول، همه مطابق با اشا انجام میگیرند. این نظم طبیعی، هنجار و قاعده حاکم بر جهان است.
بدن انسان نیز تابع نظمی دقیق است و هر اقدامی که این نظم را مختل کند، مخالف اشا به عنوان نظم طبیعی بدن است و نتیجهای جز آسیب و بیماری ندارد. در همه جای جهان، اشا حضور دارد و قانون حاکم بر هستی است. اشا قانونی بسیار دقیق، همواره ثابت و غیرقابل تغییر است که در سراسر گیتی قابل مشاهده و کشف است.
اشا در نظم انسانی_اجتماعی
زرتشت نخستین کسی است که به وجود هنجار و نظم ابدی در هستی پی برد و آن را اشا نامید. او معتقد بود که انسان، به دلیل برخورداری از خرد و دانش، توانایی شناخت این قانون را دارد و میتواند از آن بهرهبرداری کند یا حتی سوءاستفاده نماید. زرتشت آموزش داد که شناخت اشا در زندگی انسان نیز مفهومی جداگانه دارد و به هماهنگی اخلاقی، راستی و درستی در رفتار فردی و اجتماعی مربوط میشود، نه صرفاً به نظم کیهانی.
گوهر آدمی و وجدان درونی: یکی از باورهای بنیادی زرتشت، باور به گوهر آدمی و آدمیت است. بر اساس آموزههای او، تمام انسانها، فارغ از جنس، نژاد و مذهب، دارای وجدان و خردی درونی هستند که از جسم، جان و روان آنها فراتر است. این وجدان و خرد، قدرت تشخیص نیک از بد را به انسان میدهد و آزادی کامل در انتخاب راه درست یا نادرست را فراهم میآورد.
هماهنگی اخلاقی در رفتار انسانی: در زندگی انسان، اشا به عنوان اصل اخلاقی و معنوی عمل میکند. در این حوزه، نیکی به معنای انطباق با ارزشهای راستگویی، صداقت, عدالت و پاکی است، نه لزوماً به معنای تطابق مستقیم با قوانین فیزیکی و کیهانی. در حوزه اخلاق انسانی، هر حرف یا کنشی باید به جای درست و زمان درست انجام شود تا با اشا به معنای راستی و درستی هماهنگ باشد. به همین دلیل، افراد اشون نامیده میشوند؛ کسانی که در زندگی انسانی خود قانون اشا را رعایت میکنند و راستکردار و راستگفتار هستند.
قوانین بشری در برابر اشا: ما انسانها برای بهبود و پیشبرد زندگی جمعی و تمدنی خود، مجموعهای از قوانین را برای تنظیم سطوح مختلف زندگی خود تهیه میکنیم. حال این فرآوردههای بشری، را باید با سنجهای ارزیابی کرد و کیفیت آن را سنجید. بر اساس آموزههای زرتشتی میتوانیم قانون درست و کارامد را که به کیفیت و کمیت زندگی فرد و اجتماع در کوتاه مدت و بلندمدت بیفزاید، «اشا» بدانیم.
اشا در پژوهشهای نوین و دین زرتشتی: کتاب اشاوهیشتا نوشته مهرداد مهرین، اثری پژوهشی و تفسیری است که به بررسی عمیق مفهوم اشا در آیین زرتشتی و فرهنگ ایرانی میپردازد. این کتاب تلاش میکند اشا را نه فقط به عنوان یک واژه مذهبی بلکه به عنوان اصل فلسفی، اخلاقی، هستیشناسانه و اجتماعی تحلیل کند.
مهرداد مهرین در این اثر اشا را به بنیادیترین و عمیقترین مفهوم اندیشه زرتشتی معرفی میکند که همزمان راستی اخلاقی، هماهنگی درونی و راه درست زندگی را در بر میگیرد. او تأکید دارد که درک اشا کلید شناخت نگاه زرتشت به جهان، انسان و راه رستگاری است.
در متون اوستایی و بهویژه گاتاها، اشا مفهومی زنده و بنیادین است که نقش اخلاق را ایفا میکند. اشا راهی است که انسان باید انتخاب کند. در گاتها، نبرد میان اشا و دروج، نبرد میان حقیقت و دروغ، است که در همه ابعاد فردی و اجتماعی جریان دارد.
اشا در دین زرتشتی معیاری برای کنشهای اخلاقی است. برخلاف نگاه رایج، اخلاق زرتشتی مجموعهای از باید و نبایدهای تحمیلی نیست، بلکه نتیجه شناخت درونی انسان از قانون هستی است. سهگانه «اندیشه نیک، گفتار نیک، کردار نیک» راهنمای تجلی اشا در زندگی روزمره است. اخلاق زرتشتی خودبسنده و درونی است و اگر همه انسانها به این اصل پایبند باشند، نیاز چندانی به دستگاههای حقوقی پیچیده نخواهد بود.
همچنین به منظور آشنایی بیشتر با مفهوم اشا، از نوشتار موبد پولادی استفاده شده است که با ارائه تعاریف متنوع و عمیق، معانی مختلف اشا را بیان میکند. او میگوید: «اَشِم وُهو. وَهیشتِم اَستی.» به معنی این است که اشا بهترین است. همچنین او بیان میکند «اوشتا اَستی»، یعنی اشا خوشبختی به همراه دارد. خوشبختی از آن کسی است که خواستار اشا برای بهترین اشا باشد. این بیان گویای آن است که اشا تنها یک مفهوم ثابت نیست، بلکه هدفی است که انسان باید به سوی آن حرکت کند.
از دیدگاه موبد مهربان پولادی، اشویی به معنی پاکی است؛ پاکی در اندیشه، گفتار و کردار. شخصی که این صفات را دارد، اشو نامیده میشود و کسی که این صفات را در عمل بهکار میبندد، اشون نامیده میشود؛ کسانی که پاکی را در زندگی خود جاری کردهاند. اشا مفهومی است فراگیر که شامل راستی میشود، مانند راستگویی، صداقت در اندیشه، گفتار و کردار، یگانگی در این سه حوزه، واقعبینی و خودباوری، قانون و عدالت، و مهرورزی.
اشا وهیشتا و مراحل کمال
واژه «اشا وهیشتا» به معنای درستی و وجود است؛ یعنی درستی در اندیشه، گفتار و کردار، حقیقت و خدا باوری. رسیدن به اشا وهیشتا یعنی رسیدن به گوهر داد، به راستی ناب و کمالیافته. این مفهوم نشاندهنده بالاترین مرحله هماهنگی با قانون الهی است. هدف نهایی اشوزرتشت این است که انسان از اشا به اشا وهیشتا برسد؛ از راستی به درستی و از واقعبینی به کمال. این مسیر همزمان معنوی و اخلاقی است.
اشا راه راستی است و کسانی که در این راه گام برمیدارند به خوشبختی (اوشتا) دست مییابند. بعد از اوشتا، مسیر رسیدن به اشاوهیشتا آغاز میشود. این تجلی، نه تنها نیروی پاک درون انسان را تقویت میکند، بلکه او را در مسیر روشنایی و پاکی قرار میدهد.
جایگاه اشا در آیین مزدیسنی
دین زرتشتی، دین درستی و داد است که همه جا با دروغ در مبارزه است. به همین دلیل، اشا، گوهر راه و روش زندگی و اشاوهیشتا، گوهر داد و بینشی شفاف نسبت به اهورامزدا است. هنگامی که ما در نیایشگاهها روبروی آتش ورهرام (اشاوهیشتا) ایستاده و خداوند بزرگ اهورامزدا را ستایش میکنیم، نیایش ما طلب افزایش زندگی، پارسایی، آرامش، روزی، دلیری، هوشیاری، دینآگاهی و وظیفهشناسی است. اهمیت دعای اشم وهو در بسیاری از بخشهای اوستا آمده است. این دعا ارزشهای روحانی و اخلاقی را بیان میکند.
در گاه نیمروز، اشویی بزرگترین مانتره، پیمان، کار، وظیفه و حقیقت آیین مزدیسنی به شمار میرود. فردی که به اوشتا رسیده و به اشاوهیشتا نزدیک شده است، نمایانگر خردمندترین انسانها و اجرای نقش الهی است.
پرسش میدانی
طبق پرسش میدانی صورت گرفته، ما با حدود ۶ نفر گفتوگو داشتیم و تلاش کردیم که از افراد گوناگون جامعه با سطح فکری متفاوت سوال بکنیم. حدود سه نفر دخترهای جوان جامعه بودند و سه نفر دیگر از موبدان و پژوهشگران پرسیده شد.
سوالاتی که در مصاحبه مطرح شد شامل موارد زیر بودند:
- «برداشت شما از اشا چیست؟»
- «به نظر شما، در جامعه ی کلی آیا اشا را میتوان پیدا کرد؟»
- «با توجه به سوال قبل، اگر پاسخ مثبت بود، یک مثال بزنید و بگویید چطور میتوان آن را در عادات و رفتار مردم بهتر کرد. اگر پاسخ منفی بود، چه راهکاری برای زنده کردن معنای اشا در دنیای مدرن دارید؟»
- «با توجه به توضیحاتی که دادید، اگر در هنگام رانندگی، در خیابانی خلوت و بدون ماشین با چراغ قرمز مواجه شدید چه میکنید؟»
جمعبندی که از مجموع پاسخهای دریافتشده برای هر پرسش دریافت کردیم به شرح زیر است:
پاسخ به سوال ۱: برداشت از اَشا
اشا قانونی بنیادین و تغییرناپذیر است که نظم جهان را حفظ میکند و چارچوبی برای رفتار انسانها فراهم میآورد. این قانون، راهنمای راستی، عدالت و اخلاق در زندگی فردی و اجتماعی است. کسانی که زندگی خود را مطابق اشا میگذرانند، سعی میکنند راستگفتار، درستکردار و مسئولیتپذیر باشند. اشا نه تنها بر قوانین طبیعی حاکم است، بلکه مسیر زندگی هماهنگ و اخلاقی را برای انسانها تضمین میکند.
پاسخ به سوال ۲: وجود اشا در جامعه
بله، اشا در همه جا حضور دارد و در رفتار هماهنگ با اصول اخلاقی، عدالت و راستی نمود پیدا میکند. با این حال، قوانین بشری گاهی با اشا تطابق ندارند، به دلیل منافع شخصی یا فشارهای اجتماعی. آموزش اخلاقی، گفتگوهای فرهنگی و ایجاد الگوهای مثبت میتواند کمک کند تا مردم بیشتر با اصول اشا هماهنگ شوند و نظم و عدالت در جامعه تقویت شود.
پاسخ به سوال ۳: مثال عملی از اشا
مثال ساده از اشا، هماهنگی با طبیعت است؛ مثل آوردن چتر در روز بارانی یا تنظیم فعالیتها با چرخه روز و شب. برای گسترش اشا در زندگی روزمره، آموزش اخلاقی و فرهنگی، تقویت وجدان فردی و برنامههای عملی آموزشی لازم است. مدارس، مراکز فرهنگی و رسانهها نقش مهمی در آشنا کردن مردم با اصول اشا و تبدیل آن به عادتهای پایدار دارند.
پاسخ به سوال ۴: رعایت اشا در موقعیت عملی
در مواجهه با چراغ قرمز در خیابان خلوت، پاسخ درست ایستادن است. رعایت قانون و اصول اشا، حتی بدون نظارت دیگران، نشاندهنده تعهد درونی به راستی و اخلاق است. این عمل، الگویی عملی برای دیگران ایجاد میکند و به نهادینه شدن رفتار درست کمک میکند. رعایت اشا در چنین شرایطی اهمیت دارد و تأثیر مثبت بر رشد فردی و اجتماعی دارد.
راهکارهای نهادینهسازی اشا
برای اینکه آموزههای اشا تنها به صورت نظری باقی نمانند و در زندگی فردی و اجتماعی عملی شوند، لازم است راهکارهایی مؤثر و همهجانبه ارائه گردد. این راهکارها به تقویت وجدان اخلاقی، پرورش رفتار درست و مسئولیتپذیری، و نهادینه شدن ارزشهای اخلاقی در جامعه کمک میکنند. با بهرهگیری از روشهای آموزشی، فرهنگی و اجتماعی مناسب، میتوان زمینهای فراهم کرد تا افراد درک عمیقتری از اصول اشا پیدا کنند و آن را در زندگی روزمره خود به کار گیرند.
الف) آموزش اخلاقی به کودکان و بزرگسالان
برای نهادینهسازی آموزههای «اشا» (راستی، نظم و قانون) در زندگی فردی و اجتماعی، آموزش اخلاقی به کودکان و بزرگسالان از اهمیت ویژهای برخوردار است. در ادامه، روشهای مؤثر در این زمینه آمده است:
آموزش اخلاقی به کودکان:
- الگو بودن والدین و مربیان:
کودکان از رفتار بزرگسالان بهویژه والدین و مربیان خود الگو میگیرند. بنابراین، رعایت اصول اخلاقی توسط بزرگسالان میتواند تأثیر زیادی بر تربیت اخلاقی کودکان داشته باشد.
- استفاده از داستانهای آموزنده:
داستانها و قصههای کودکانه با پیامهای اخلاقی میتوانند مفاهیم پیچیده اخلاقی را به زبان ساده و قابلفهم برای کودکان منتقل کنند.
- تقویت هوش اخلاقی:
با آموزش مهارتهایی مانند همدلی، وجدان، خویشتنداری، احترام به دیگران، مهربانی، بردباری و انصاف، میتوان هوش اخلاقی کودکان را تقویت کرد.
- تشویق به تأمل در رفتار:
با ایجاد فرصتهایی برای تأمل در مورد رفتارهای خود، کودکان میتوانند درک بهتری از مفاهیم اخلاقی پیدا کنند و آنها را در زندگی روزمره بهکار گیرند.
آموزش اخلاقی به بزرگسالان:
- ترویج فرهنگ نقد و خودانتقادی:
تشویق به نقد سازنده و خودانتقادی میتواند به اصلاح رفتارهای نادرست و تقویت اصول اخلاقی در بزرگسالان منجر شود.
- ایجاد گروههای مطالعاتی:
تشکیل گروههای مطالعاتی برای بررسی متون اخلاقی و بحث و تبادل نظر در مورد آنها میتواند به تعمیق درک مفاهیم اخلاقی در بزرگسالان کمک کند.
ب) آموزش از طریق جلسات فیلم: یکی از شیوههای کارآمد برای ترویج آموزههای «اشا» در جامعه امروز، برگزاری جلسات نمایش فیلم است. در این روش، فیلمهایی با محتوای اخلاقی و اجتماعی که به ارزشهایی همچون راستی، عدالت، همدلی و مسئولیتپذیری نزدیک هستند انتخاب میشوند.
پس از نمایش، فضایی برای گفتوگو و پرسش و پاسخ فراهم میگردد تا مخاطبان برداشتهای خود را از مفاهیم اخلاقی و پیامهای فیلم بیان کنند. این تبادل نظر موجب میشود مفاهیم «اشا» بهطور غیرمستقیم اما عمیق در ذهن مخاطبان تثبیت شود.
چنین جلساتی، علاوه بر ایجاد جذابیت برای جوانان، بستری برای گفتوگوی بیننسلی فراهم میکنند و میتوانند به ابزاری مؤثر برای نهادینهسازی آموزههای «اشا» در زندگی فردی و اجتماعی تبدیل شوند.
پ) آموزش از طریق رسانههای اجتماعی: رسانههای اجتماعی ابزارهای مؤثری برای ترویج آموزههای اخلاقی هستند. با تولید محتوای آموزشی و اطلاعرسانی در این فضاها، میتوان به گسترش مفاهیم «پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک» پرداخت. برای مثال، ویدئوهای آموزشی، پادکستها و پستهای اینستاگرامی میتوانند در این راستا مؤثر باشند.
ت) تشویق گفتگوهای بیننسلی: گفتگوهای بیننسلی یکی از مؤثرترین روشها برای انتقال ارزشها و آموزههای اخلاقی مانند «اشا» است. نسلهای قدیمیتر دارای تجربه، حکمت و داستانهایی هستند که میتواند چراغ راه جوانترها باشد و به آنها کمک کند تا بهتر معنای راستی، نظم و اخلاق را درک کنند.
- روایتگری داستانهای اخلاقی:
نقل قصهها، خاطرات و حکایتهایی که نشاندهنده عمل به اشا هستند، میتواند تأثیرگذار باشد و مفاهیم را به شکل عملی نشان دهد.
- ترویج احترام متقابل:
گفتگوهای بیننسلی باعث میشود هر دو طرف بیشتر به نظرات و دیدگاههای یکدیگر احترام بگذارند و این خود در راستای اشا و رعایت عدالت و صداقت است.
- استفاده از فناوری:
ساخت پادکستها، فیلمهای مستند و کلاسهایی که گفتگوهای بیننسلی را ثبت و منتشر میکند، میتواند این ارتباط را گستردهتر و جذابتر کند.
ث) انتشار کتاب و نشریات تخصصی
کتابها و نشریات تخصصی ابزارهای بسیار مهمی برای انتقال دانش و آموزش ارزشهای اخلاقی و فلسفی مانند اشا هستند.
- ترجمه و چاپ متون اصیل:
انتشار ترجمههای دقیق و روان از متون اوستایی و گاتاها، همراه با تفسیرهای علمی و قابل فهم برای عموم.
- تولید کتابهای آموزشی:
نگارش و انتشار کتابهایی با زبان ساده برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان که آموزههای اشا و اخلاق را به شکل عملی آموزش دهند.
- نشر مقالهها و پژوهشهای جدید:
تشویق پژوهشگران به تولید مقالات علمی و مقالات فرهنگی که در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی منتشر شوند تا آموزهها بیشتر تبیین و بسط یابند.
- دسترسی دیجیتال:
فراهم کردن نسخههای الکترونیکی و رایگان کتابها و نشریات برای دسترسی آسانتر عموم مردم.
نتیجهگیری
مفهوم «اشا» و رعایت آموزههای اخلاقی و اجتماعی آن نقش بسزایی در ارتقاء کیفیت زندگی فردی و انسجام جامعه دارد. با این حال، چالشها و موانعی مانند کمبود آموزش اخلاقی، عدم آگاهی کافی از آموزهها، تأثیرات محیط اجتماعی، و ضعف در انتقال بیننسلی میتوانند تأثیر عملی اشا در زندگی انسانها را محدود کنند. شناسایی این موانع، ما را قادر میسازد تا راهکارهای مؤثر برای نهادینهسازی ارزشهای اخلاقی و اجتماعی ارائه کنیم.
راهکارهای پیشنهادی شامل آموزش اخلاقی کودکان و بزرگسالان با استفاده از الگوهای رفتاری مناسب، بهرهگیری از داستانها و منابع آموزشی، تشویق به گفتگوهای بیننسلی، استفاده از نیایش و عبادت، بهرهگیری از رسانههای اجتماعی برای اطلاعرسانی اخلاقی، و ایجاد پروژههای خیریه و داوطلبانه برای عملی کردن آموزههای اشا است. این اقدامات میتوانند به تقویت ارزشهایی مانند عدالت، راستی، مهربانی، همدلی و مسئولیتپذیری در جامعه کمک کنند و میزان مشارکت اخلاقی و اجتماعی افراد را افزایش دهند.
اجرای این راهکارها نه تنها به بهبود رفتار و تصمیمات فردی کمک میکند، بلکه باعث تقویت پیوندهای اجتماعی و حس تعلق افراد به جامعه میشود و در نهایت زمینه ایجاد جامعهای هماهنگتر، اخلاقیتر و پایدار را فراهم میآورد. با توجه به اهمیت آموزش و ترویج اصول اشا، تلاش برای رفع موانع و فراهم کردن فرصتهای مناسب برای عمل به این ارزشها یک گام کلیدی در جهت ارتقاء فرهنگ اخلاقی و اجتماعی جامعه است و تضمین میکند که هر فرد بتواند سهم مؤثری در توسعه و بهبود جامعه خود ایفا کند.
پژوهشگران: آندیا نمیریان – آراد نجمی
استاد راهنما: جناب آقای بهنام مرادیان
همایش سراسری اوستاخوانی و گاتهاشناسی مانتره
تابستان ۱۴۰۴ خورشیدی
منابع:
- اشاوهیشتا یا پیام زرتشت
نویسنده: مهرداد مهرین / سال چاپ: ۱۳۶۲ / ناشر: انتشارات فروهر
- اشا وهیشتا
نویسنده: علی اکبری جعفری / سال چاپ: ۱۳۶۱ / ناشر: انتشارات فروهر
- پاسخ به پرسشهای دینی زرتشتیان
نویسنده: موبد دکتر اردشیر خورشیدیان / سال چاپ: ۱۳۸۶ / ناشر: انتشارات فروهر
- چرا دروغ میگوییم؟
نویسنده: بهنام مرادیان / سال چاپ: ۱۳۹۹ / ناشر: انتشارات برسم
فهرست ارایهکنندگان نوشتارهای گاتاشناسی همایش مانتره
از همهی فرهیختگانی که در این همایش سخنرانی یا نوشتاری داشتهاند، درخواست میشود، اگر مایلاند، نوشتههای خود را برای انتشار در تارنمای امرداد بفرستند. نوشتارها را میتوانید از راه نشانی تلگرام Amordadpayam@ و یا از راه واتساپ و تلگرام امرداد به شماره 09198040593 بفرستید.
