ویژهبرنامهی «آشنایی جشن مهرگان» و بزرگداشت «هفته ملی کودک»، به کوشش ایکوم ایران و مرکز برنامهریزی هدفمند کودکان و نوجوانان و کتابفروشی و نشر حوض نقره، پنجشنبه ۱۷ مهرماه، در محوطهی کاخ سعدآباد برگزار شد.
در این آیین شاهمنصور شاهمیرزا، شبان میرشکرایی، سیداحمد محیططباطبایی، فرنشین (:رییس) کمیته ملی موزهها (ایکوم)، سیدمحسن میر، فرنشین کاخ سعدآباد، محمدابراهیم زارعی و فاطمه رضایی، طراح و ایدهپرداز جشنهای ایرانی، دربارهی جشن مهرگان سخنرانی کردند.
به مناسبت نخستین سال ثبت جهانی جشن مهرگان، روز سهشنبه ۱۷ مهرماه ۱۴۰۴ آیینی پژوهشی و فرهنگی با همکاری ایکوم ایران، نشر و کتابفروشی حوض نقره، مجموعه فرهنگیـتاریخی کاخ سعدآباد و با میزبانی هنگامه نیاورانی و خانوادهی کودکان اجراکننده برگزار شد. این مراسم از ساعت ۱۰ صبح آغاز و تا ساعت ۱۵ ادامه داشت و میزبان پژوهشگران حوزه فرهنگ و تاریخ ایران، کنشگران میراث ناملموس، کودکان و دوستداران و پژوهشگران فرهنگی بود.
در آغاز، شاهمنصور شاهمیرزا، معاون اکو و پژوهشگر فرهنگ تاجیک، با پافشاری بر اهمیت تعامل فرهنگی میان ایران و تاجیکستان، گفت: «مردم تاجیکستان از برگزاری جشنهای مشترک با ایران خرسندند. سفره مهرگان در تاجیکستان شباهتهای چشمگیری با سنتهای ایرانی دارد و این جشن، همزمان با آغاز فصل برداشت محصولات کشاورزی، بیانگر پیوند انسان و طبیعت است».
سید احمد محیط طباطبایی، فرنشین (:رییس) ایکوم در ادامه به تحلیل نمادین «حلقه مهر» پرداخت و گفت: «انگشتر مهر، نشانه عهد و پیمان ایرانی است؛ و پیوند میان روز و رویدادهای مهم با مهرگان، نمایانگر الگوی زمانشناسی فرهنگی در ایران باستان است. این آیین نماد برکت، وفور و صلح اجتماعی است».
شبان میرشکرایی با رویکرد فلسفی، مهر را نشانهای از تمایز فرهنگی ایران نسبت به تفکر خاورزمین دانست: «خدای ایرانیان غیرملموس است و در اجسام تجسم نمییابد. مهر، نوری است در تاریکی؛ نگاهبان هستی از غروب تا طلوع خورشید.
سفره مهرگان، بهعنوان نماد سپاسداری از زمین، دربردارندهی عناصر ثابت و نمادین مانند چراغ، آب و آینه است و بهگونهای معرف پیوند انسان با طبیعت است».
فاطمه رضایی به تحلیل ساختار نمادین سفره مهرگان پرداخت و هر عنصر آن را مرتبط با امشاسپندان معرفی کرد: «آب نماد خرداد، آتش نماد اردیبهشت، شیر نماد بهمن، سفره نماد سپندارمذ، فلز مرتبط با شهریور و گیاه نماد امرداد است.» او افزود: «این سفره افزونبر کارکرد نمادین، بازتابی از فرهنگ کشاورزی ایرانیان و نوروز پاییزی است، که با برداشت فراوردهها و سپاسگزاری از برکت زمین همراه است».
محمدابراهیم زارعی، فرنشین پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، جشن مهرگان را نمونهای از تداوم سنتهای کهن ایرانی خواند و تاکید کرد: «این آیین، بازنمایی روح جمعی ایرانیان در پاسداشت زمین و منابع طبیعی است و ثبت جهانی آن، فرصت شناسایی و ترویج میراث فرهنگی ناملموس ایران در سطح بینالمللی را فراهم کرده است».
سید محسن میر، فرنشین مجموعه فرهنگیـتاریخی سعدآباد، نیز با رویکرد موزهای گفت: «سعدآباد نهتنها یک بنای تاریخی بلکه بستری برای انتقال فرهنگ و میراث ایران است. برگزاری جشن مهرگان در این مجموعه، پیوند میان گذشته و امروز را تقویت میکند و نقش موزهها را در ترویج سنتهای فرهنگی برجسته میسازد».
بخش هنری برنامه هم ویژه کودکان با آرمان تجسم مفاهیم مهرگان برگزار شد:
صبا صباغها با خوانش شعر ویژه مهرگان، پیام آیینی و معنوی جشن را منتقل کرد.
آرمیتا رضایی با نوازندگی پیانو فضایی دلنشین در مراسم ایجاد کرد. او همچنین با اجرای داستان استورهی مهر و روند تغییر مهر در اروپا، تاریخچه این آیین را با زبان هنر بازگو کرد.
پارمین رهبری با خوانش شعری در وصف مهرگان و اجرای حافظخوانی، پیوند آیین کهن مهرگان با سنت ادبیات کلاسیک ایران را بازتاب داد و پیشاپیش بزرگداشت حافظ را شادباش گفت.
گلبرگ شاهمنصوری داستان حماسی رستم و سهراب را روایت کرد و پیوند حماسههای کهن با آیین مهرگان را یادآور شد.
مرسانا احمدی با رقص اصیل قاسمآبادی گیلان، روند کشاورزی و جشنهای پاییزی را بازنمایی کرد. اجرای او شامل سه بخش بود: نیایش و شکرگزاری، نمایش کاشت و برداشت محصول و در سرانجام جدا کردن دانه از پوسته برنج. او همچنین با اجرای نقالی داستان ضحاک و کاوه آهنگر پیامهای اخلاقی و تاریخی آن را برای مخاطبان بازگو کرد.
گیتی قربانی شعر مهرگان از مسعود سعد سلمان را خوانش کرد و مفاهیم آیینی جشن را بازنمایی کرد.
اجرای موسیقی زنده رامشگران آشا خنیا با آهنگ مخصوص مهرگان و نوای ساز، شور و حال آیین را دوچندان کرد. سپس سپهر پیرستانی با هارمونیکا و گروه محمدینیا با اجرای تار و تنبک، فضای موسیقایی جشن را دوچندان کردند.
در ادامه، کارگاه هنری با همکاری نشر حوض نقره به مدیریت تبسم آتشینجان و مربیگری یاسمن ایزدیپناه و حمید شوالیمنش برگزار شد. کودکان با رنگآمیزی نقشهای باستانی و نوشتن آرزوها بر «درخت آرزوها»، تجربهای آموزشی و نوآورانه از مهرگان داشتند.
از دیگر باشندگان میتوان به زهرا فرمانی، مدیر مجازی کودک/هنرکده بادبادک، و سپهر آبروش از روزنامه شرق اشاره کرد.
این برنامه با همراهی و میزبانی هنگامه نیاورانی و خانواده کودکان اجراکننده برگزار شد و در پایان، از همه یاریکنندگان این آیین فرهنگی سپاسگزاری شد.
این آیین پژوهشی و هنری، نمونهای از پیوند دانش، آموزش، هنر و میراث فرهنگی ناملموس بود و نشان داد که جشن مهرگان همچنان نماد دوستی، برکت و همزیستی مسالمتآمیز است. ثبت جهانی آن نیز افقی تازه برای بازشناسی و ترویج میراث ایرانی در سطح جهانی گشوده است.
فرتورها از سورنا و محمدحسین شیرزاد نوبر است.
4090
7 پاسخ
به امید روزی که همه ایرانیان با این جشنها اشنا شوندودران شرکت کنند.
درود بر ایرانیان اصیل درود بر اجدادنیک سرشتمان باشد روزی رسد که آنانی که کنر به از بین بردن هویت و مال خاک و ناموس ایرانمان بسته اند ریشه کن شوند، به امید روزی که ایرانمان به اوج شکوفایی اش برسد و ریشه تازی ها از خاک زرین ایرانزمین کنده شود. باشد که اهورامزدا نگاهدار مردمان اصیل این آب خاک باشد.❤️🤍💚👑
فرهنگ ایرانی با برگزاری جشن ها به مناسبتهای مختلف احیای زندگی وامید آفرین ونوید بخش حیات و زندگی است . دریابید . ایران زنده و سربلند
بسیار عالی
حیف که برگزاری این مراسمها رسانه ای نمیشه و اطلاع رسانی بسیار ضعیفه….کاش تقویمها بازنویسی و مناسبتهای باستانی تمدن ایران زمین نوشته بشه.
از این جشن ها که با سنت های ما سازگار است چنانچه با رعایت شبونات باشد استقبال می کنیم یک ایرانی باید به ایرانی بودن خود افتخار کند که همیشه در طول تاریخ حنیف بوده و حنیف می زیسته و همیشه به ارزشهای انسانی و تاریخی احترام گذاشته و از گفتار و کردار و پندار نیک پیروی می کرده و از سنت های زشت دوری کرده و می کند .
سلام وقت بخیر
بسبار هم عالی اما اگر بنا بر فرهنگ سازی و بزرگداشت چنین مراسمهای اصیل ایرانی بوده ای کاش اطلاع رسانی بیشتری انجام میشد تا علاقمندان بیشتری بتوانند در این فرهنگ سازی مشارکت داشته باشند ممنون میشم بفرمایید چطور میتونیم از این قبیل مراسم مطلع بشیم
سپاس از پاسختون🙏
درود بر تمام کسانی که تمام همت خود را برای گسترش و پاسداشت فرهنگ ایران می گذارند.