استاد سیدعلی صالحی (زادهی ۱۳۳۴ در ایذه، استان خوزستان)، سرایندهی نامآشنا، از چهرههای نامدار ادبیات ایران است که با بنیانگذاری گونهی معاصر «شعر گفتار» در دههی شصت، فصل تازهای در ادبیات فارسی گشود. او با زبانی روان، صمیمی و همزمان ژرف، شعر را از برجهای پیچیدهگرایی پایین آورد و دوباره به دل کوچهوخیابان، به زندگی روزمره و به زبان مردم بازگرداند.
سیدعلی صالحی در گفتوگویی دربارهی تاریخچه شعر گفتار چنین میگوید: «شعر گفتار یک میراث کهن است که ریشه در گاتهای اوستا دارد و این لایهی بسیار پرظرفیت در خانه شعر فارسی به حیات خود ادمه داده و با حضور در بخشهایی از غزلیات حافظ به اوج خود رسیده است».
صالحی شاعریست که دغدغهی آزادی، عشق و زندگی در شعرش موج میزند و آثار او مورد توجه نسلهای گوناگون است. گفتوگو با او فرصتیست برای بازاندیشی در معنای شعر، نقش شاعر در جامعه و آیندهی ادبیات فارسی.
– آیا شعر، نیاز امروز ما هست؟ گمان میرود، در زمانهی کنونی، آنها که رو به ادبیات دارند بیشتر رمانخوان هستند. آیا این ارزیابی را درست میدانید؟
اشارهی درستی است. این «فاصله» همیشه پابرجا بوده است؛ بهویژه در دورهی پس از مشروطیت تا امروز. در درازای تاریخ مکتوب فارسی، برای نمونه قصههای «هزارویکشب»، در خانوارهای ایرانی (از هر قوم) بهگونهی شفاهی بُردی جدی داشته است، اما عالیترین دفتر «شعر» یعنی مثنوی مولوی هم نتوانست کتاب بالینی مردمان شود؟! اصلا تودههای این سده، خواندن میتوانستند؟
همانگونه که شعار، غذای ذهنی مردم، شعر، خوراک خواص خوشاندیش است. طبیعی است (حتی در ایرانِ شعرپرست) که پدیدهی مورد بحث ما، به یک بایستگی (:ضرورت) ملی تبدیل نشود. استثناها که بحث دیگری دارند؛ مانند شاهنامه که آن هم نوعی رُمان منظوم است. کلام حافظ مقام دعا دارد. مولانا از راه شعر به شفاعت رسیده است. شعر ضرورت نیست، بلکه خودِ زندگی است. رُمان و داستان امری همگانی (:عمومی) است.
آنچه در بالا آمده است بخشی از گفتوگوییست از نگار جمشیدنژاد با استاد سیدعلی صالحی، که با عنوان «شادی ما را نجات خواهد داد» در تازهترین شماره امرداد آمده است.
متن کامل این گزارش را در رویه چهارم (ادب و هنر) شماره 506 امرداد بخوانید.
«امرداد» شمارهی 506 در روزنامهفروشیها و نمایندگیهای امرداد در دسترس خوانندگان خواهد بود.
خوانندگان میتوانند برای دسترسی به هفتهنامهی امرداد افزونبر نمایندگیها و روزنامهفروشیها از راههای زیر نیز بهره ببرند.
فروش اینترنتی فایل پیدیاف شمارهی 506 هفتهنامه امرداد
فروش اینترنتی نسخهی چاپی شمارهی 506 هفتهنامهی امرداد
اشتراک ایمیلی هفتهنامهی امرداد
