«به خشنودی مینوی شهریور و خور و مهر و آسمان و اَنارم»، این جمله نیایشی است که هر زرتشتی، در نماز بایستهی روزانه و هنگام نیایش «بِرَساد» میخواند. در فلسفهی زرتشتی خور همان خورشید است و مهر حلقهی نورانی دور آن و به سخنی مهر، نور و ایزد روشنایی و فروغ است. پیوندی تنگاتنگ میان امشاسپند شهریور و چهار ایزد خور، مهر، آسمان و انارم دیده میشود که هر کدام درونمایهای ژرف دارد و در این گفتار به فرخندگی فرارسیدن جشن مهرگان تنها به «مهر» و گوشهای از کارکردهای اجتماعی آن پرداخته میشود.
در دین زرتشتی اَمشاسپندان (پاکان جاویدان) و ایزدان (سزاوار ستایش)، بازشناسانندههای گوناگون اهورامزدا هستند. چگونگی یادکردن اهورامزدا با نام یکی از امشاسپندان و یا ایزدان بهخوبی نشان میدهد که اهورامزدا خودِ «امشاسپندان» و دیگر «ایزدان» است. این نگرش، زندگیساز و آرامشبخش است. آرامشی که درپیوند با شناخت انسان از جایگاه خود در جهان هستی، پدید میآید.
در خُردهاوستا و در نیایش «هاونگاه» (زمان ویژهی خواندن این نیایش از برآمدن آفتاب تا نیمروز است)، مهر و فروغ آن، ارج نهاده میشود:
«درود و ستایش باد به گاهِ بامدادِ پاک، سرآمد پاکی. … در این گاه میستاییم، مهرِ پیوندگارِ جان، بسیار بینای، بسیار شنوایِ نامور، پرورندهی تن و رامشبخش روان را» (خُردهاوستا، برگردان از دکتر حسین وحیدی).
همانگونه که ماه مهر، هفتمین ماه سال و در آغازِ میانهی سال جای دارد، روز مهر هم در آغازِ میانهی ماه یعنی شانزدهمین روز هر ماه جای گرفته است. از اینرو جشن مهرگان (که در آن روز مهر با ماه مهر همنام میشود) در شانزدهمین روز از ماه هفتم برگزار میشود که در گاهشمار رسمی کشور 10مهرماه است.
آنچه در بالا آمده است بخشی از نوشتاریست با عنوان «میستاییم، مهرِ بسیار بینایِ بسیار شنوایِ نامور را» به قلم رستم شهریاری، که در تازهترین شماره امرداد آمده است.
متن کامل این نوشتار را در رویه پنجم (اندیشه) شماره 506 امرداد بخوانید.
«امرداد» شمارهی 506 در روزنامهفروشیها و نمایندگیهای امرداد در دسترس خوانندگان خواهد بود.
خوانندگان میتوانند برای دسترسی به هفتهنامهی امرداد افزونبر نمایندگیها و روزنامهفروشیها از راههای زیر نیز بهره ببرند.
فروش اینترنتی فایل پیدیاف شمارهی 506 هفتهنامه امرداد
فروش اینترنتی نسخهی چاپی شمارهی 506 هفتهنامهی امرداد
اشتراک ایمیلی هفتهنامهی امرداد
