نهم آبانماه، همزمان با عید کوچک (دهوا حنینا) در باور صابئین مندایی است؛ آنها بر این باورند در این روز آب حیات روان شد، گیاهان رشد کردند، جانوران، پرندگان و ماهیها آفریده شدند و شرایط زمین برای آدم فراهم شد و فرشتگان این روز را جشن گرفتند.
به باور منداییان این روز، زمان پیدایش (:تکوین) زمین است، از اینرو هر ساله در چنین روزی آن را جشن میگیرند. عید در زبان مندایی «دهوا» خوانده میشود و «حنینا» نیز به معنای کوچک است
دهوا حنینا از برآمدن آفتاب تا طلوع آفتاب روز بعد ادامه دارد. در همهی جشنهای روحانی مندایی در کنار غسل تعمید درفشی را برپا میشود.
درفش نماد دینی منداییان است که فرشتگان پس از تکوین، در کره زمین نصب کردند. درفش از ابریشم خالص، نی و بوته یاس است و بدینگونه است که نی را در زمین میگذارند و ابریشم را روی آن میگذارند و سپس یاس را که بوی معطری دارد بر روی آن قرار میدهند. منداییان به خدای یگانه، انبیای الهی، معاد، روز رستاخیز و منجی موعود باورمندند و ظهور منجی موعود خود که به نوعی پایان دهنده پلیدیها است به نام «ملکا ان وش اوثرا» است را چشمبهراه هستند.
صابئین مندایی قومی یکتاپرست و اهل کتاباند که به صورت گمنام در خوزستان زندگی میکنند و بیشتر آیینهای این قوم همراه با تعمید در آب جاری است. در گذشته این قوم پس از جنگ و خونریزی بسیار از سوی یهودیان از نواحی اردن رانده و در دوره اشکانی به سبب آزادی دینی، وارد ایران شدند. از آنجا که بیشتر آیینهای این قوم همراه با تعمید در آب جاری بوده، مناطقی را برای سکونت برمیگزیدند که دارای رودخانه باشد. خوزستان به دلیل داشتن رودخانههای کارون، کرخه و دز جایگاه اصلی سکونت این قوم در ایران است.
در گویش محلی به این قوم صبی میگویند.
از آنجا که آداب و رسوم دینی منداییها با غسل در آب روان پیوند دارد در خوزستان این افراد در نزدیکی رودخانههای پرآبی که بیشتر در اهواز، خرمشهر، آبادان، دزفول و شوشتر جاری هست زندگی میکردند و هم اکنون نیز در شهر اهواز به فعالیت دینی خود و بیشتر به کار طلاسازی مشغول هستند.
.صابئين مندايي، پيروان حضرت يحيي (ع) از پيامبران بزرگ الهي هستند و باور ديني آنها برگرفته از باورهای حضرت آدم (ع) است كه تا واپسین پيامبر آن،ها «حضرت يحيي»(ع) ادامه يافته است.
دين صابئين مندايي از کهنترين آيينهاي الهي است و اصليترين پایهی ديني آنها غسل تعميد است. اهواز، سوسنگرد، شوشتر و ماهشهر بيشترين محل سكونت آنها در خوزستان بوده است .
شایان یادآوری است که شهر اهواز به عنوان «شهر مینای صبی» به ثبت ملی رسیده است.
فرتور از مریم شهابزاده است.
6744
