پرونده ثبت جهانی «هنر آینهکاری در معماری ایرانی» یکی از زیباترین جلوههای مهرازی (:معماری) ایرانزمین، پنجشنبه 20 آذرماه 1404 خورشیدی، در نشست کمیته میراث ناملموس یونسکو در دهلینو بررسی میشود؛ مسیری که میتواند این هنر درخشان را به جایگاهی شایسته در عرصه جهانی برساند.
این نشست از ۸ تا ۱۳ دسامبر ۲۰۲۵ در دهلینو هند و در مجموعه تاریخی قلعه سرخ (Red Fort) برگزار میشود. پرونده آینهکاری یکی از پروندههایی است که از سوی ایران برای ثبت جهانی ارائه شده است.
این پرونده با آرمان حفاظت از هنر سنتی آینهکاری، معرفی توانمندیهای موجود و نیز تثبیت جایگاه تاریخی آن در مهرازی (:معماری) ایرانی به یونسکو ارسال شده است. ثبت جهانی این هنر میتواند جایگاه آینهکاری را در سطح جهانی تقویت کرده و روند آموزش و زندهسازی (:احیای) آن را شتاب بخشد.
ثبت جهانی در فهرست میراث ناملموس یونسکو بهمعنای بهرسمیتشناختهشدن این هنر بهعنوان یک میراث فرهنگی در پیوند با هویت تاریخی مردم ایران است. در صورت تصویب، آینهکاری ایرانی از یک هنر زینتی داخلی فراتر رفته و وارد مرحلهای تازه از حفاظت، مستندسازی، پشتیبانی مالی و معرفی جهانی خواهد شد.
ثبت جهانی نهتنها به شناختهتر شدن آینهکاری کمک میکند، بلکه مسیر جذب بودجه، پشتیبانی از استادکاران و برگزاری دورههای حفظ و انتقال این هنر را هموار میسازد. این ثبت همچنین در توسعه گردشگری فرهنگی موثر خواهد بود.
چنانکه پیشتر اعلام شده بود، ایران کوشیده است پرونده آینهکاری را با تاکید بر سرچشمه (:منشا) و هویت اصیل ایرانی آن ارایه کند تا این هنر در میان میراث ناملموس منحصرا متعلق به ایران ثبت شود و از ادغام آن در پروندههای عام یا چندملیتی جلوگیری شود، البته که چون خاستگاه آینهکاری در ایران است، هر کشوری که آینهکاری داشته باشد میتواند به پرونده ایران بپیوندد.
نشست این هفته در هند برای ایران اهمیتی ویژه دارد؛ زیرا نتیجه آن میتواند سرنوشت یکی از برجستهترین هنرهای وابسته به معماری سنتی کشور را روشن کند. در صورت تصویب، آینهکاری ایرانی در کنار دیگر میراث فرهنگی ایران در فهرست جهانی یونسکو قرار خواهد گرفت و نگاهها را بار دیگر به نقش هنرمندان و استادکاران این هنر در تاریخ معماری ایران جلب خواهد کرد.
