ایران، قلب تاریخی و تمدنی منطقه، این روزها در رویارویی با همسایگان خود در ثبت جهانی میراث ناملموس، دچار بحران هویتی شده است. همان میراثی که میتوانست «هویت ملی» را بازتعریف کند و ایران فرهنگی را در عرصه جهانی برجسته سازد. ثبتهای جهانی که باید نماد دیپلماسی فرهنگی ما باشند، اکنون به صحنهای از باختهای پیدرپی بدل شدهاند؛ در پی این سلسله سهلانگاریها مینیاتور بهزاد به نام افغانستان ثبت میشود و سمنوی نوروزی به نام تاجیکستان، بی آنکه نامی از ایران در این پروندهها آمده باشد و شگفت که ما در سکوت و کوتاهی خود ماندهایم. نتیجه: خلع سلاح فرهنگی در برابر همسایگانیست که از میراث ناملموس بهعنوان ابزار قدرت نرم و هویتسازی بهره میبرند.
هفتهنامهی امرداد در همین زمینه گفتوگویی با دکتر علیرضا حسنزاده، دانشیار پژوهشکده مردمشناسی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، دانشآموختهی دکترای مردمشناسی از دانشگاه گوته فرانکفورت و مدیر ایرانی پرونده ثبت جهانی سده و مهرگان، داشته است که در دنباله میخوانید.
– در حالی که کشورهای همسایه از ثبت میراث ناملموس بهعنوان ابزار قدرت نرم و هویتسازی بهره میبرند، چرا در ایران هنوز ثبت میراث بهگفتهی شما بیشتر یک امر اداری و مناسکی است و نه یک پروژه ملی راهبردی؟
به گمان میرسد در کشور ما میراث ناملموس بهعنوان یکی از موضوعات مربوط به حوزه علوم میراثی و هویتی قدمی افزونتر از ترجمهی کنوانسیون در گسترش ادبیات این شاخه برنداشته است؛ یعنی ما در ارتباط با ابعاد فلسفی، جامعهشناختی، انسانشناختی و حقوقیِ فهم میراث ناملموس، چندان گسترشِ نگاه و رویکرد علمی و ادبیات علمی و فلسفی را مشاهده نمیکنیم. باید دانست که در این منطقه، تنها ایران نیست که کشوری با هویتی پرایموردیال، یعنی هویتی پیشینی و ازلی است، بلکه در سایر کشورها بهویژه کشورهای پسا اتحاد شوروی که تعداد زیادی از آنها زمانی جزو ایران بودهاند و اکنون جزو ایرانِ فرهنگی هستند، این موضوع کاملا اهمیت دارد. اکنون راهکار چیست؟ راهکار این است که بپذیریم در سطح ملی باید نوع نگاه و رویکرد به میراث ناملموس تغییر یابد و آن را از یک فرایند بروکراتیک و مناسکی به یک فرایند علمی و دانشنامهای تبدیل کنیم. در سطح ایران فرهنگی ما باید به سوی یک دانشنامهی میراث ناملموس حوزه ایران فرهنگی برویم که عناصر مشترک میان ایران و دیگر کشورهای حوزه ایران فرهنگی با همکنشی در آن گردآوری شود …
آنچه در بالا آمده است بخشی از گفتگویی است از نگار جمشیدنژاد با دکتر علیرضا حسنپور که با عنوان «خلع سلاح ایران در میدان میراث ناملموس» در تازهترین شماره امرداد چاپ شده است.
متن کامل این گفتوگو را در رویهی دوم (رویداد) شماره 510 هفتهنامهی امرداد بخوانید.
«امرداد» شمارهی 510 در روزنامهفروشیها و نمایندگیهای امرداد در دسترس خوانندگان قرار دارد.
خوانندگان میتوانند برای دسترسی به هفتهنامهی امرداد افزونبر نمایندگیها و روزنامهفروشیها از راههای زیر نیز بهره ببرند.
فروش اینترنتی فایل پیدیاف شمارهی 510 هفتهنامه امرداد
فروش اینترنتی نسخهی چاپی شمارهی 510 هفتهنامهی امرداد
اشتراک ایمیلی هفتهنامهی امرداد
