خسرو بهدین: انجمن زرتشتیان تهران در حال گذار دوران فترت است و تأیید صلاحیت همگی برگزیدگان این انجمن، مهمترین دلواپسی کنونی همکیشان به شمار میآید.
امید است این بار به رای زرتشتیان احترام گذاشته شود و صلاحیت ۲۱ برگزیده گردش ۴۶ توسط وزارت کشور تایید گردد. در گردشهای گذشته بارها شاهد رد صلاحیت برخی منتخبان بودهایم.
شاید شوکآورترین رد صلاحیت انتخابشدگان انجمن تهران مربوط به تابستان ۱۳۷۳ باشد؛ زمانی که وزارت کشور صلاحیت رستم بهیار، برگزیده نخست انتخابات گردش ۳۷ ـ که از او به عنوان فرنشین احتمالی یاد میشد ـ را تایید نکرد.
گرچه کمتر از دو سال پس از رد صلاحیت ایشان توسط وزارت کشور، شورای نگهبان صلاحیت رستم بهیار را به عنوان نامزد زرتشتیان برای انتخابات دوره پنجم مجلس شورای اسلامی تأیید نمود و او توانست رقیب بسیار سرسختی برای روانشاد پرویز روانی در آن انتخابات باشد. رستم بهیار پس از شکست در انتخابات مجلس، از سوی زرتشتیان تهران به عنوان یکی از منتخبان گردش ۳۹ شناخته شد و این بار صلاحیتش تایید گردید.
در سالهای اخیر شاهد بودهایم که منتخب نخست انتخابات انجمن زرتشتیان تهران در انتخابات مجلس در حوزه زرتشتیان ثبتنام کردهاند، اما تاکنون همگی شکست خوردهاند. بهگونهای که رستم خسرویانی، برگزیده نخست گردش ۴۱ انجمن، در انتخابات مجلس هشتم و پدرام سروشپور، منتخب نخست گردش ۴۳، در انتخابات مجلس دهم از اسفندیار اختیاری شکست خوردند.
به هر حال، زرتشتیان ایران نگران و خواستار تایید صلاحیت تمامی منتخبان خود توسط وزارت کشور هستند. این دلواپسی زمانی بیشتر میشود که یکی از جوانان توانمند و خوشفکر برگزیده گردش ۴۶، پس از انتخاب در گردش ۴۳، رد صلاحیت شد و نتوانست به آن گردش راه یابد؛ رخدادی که ناخشنودی جامعه زرتشتیان کشور را در پی داشت.
امید است همه این نگرانیها بیمورد باشد. در این رابطه، بهشید برخوردار، نماینده زرتشتیان در مجلس، وظیفه سنگین مراقبت از آرای همکیشان را بر عهده دارد.
پیشبینی برای برگزیده شدن فرنشین گردش ۴۶ چندان آسان نیست؛ اما اگر شاهد رد صلاحیت گسترده و راهیابی منتخبان جانشین به انجمن باشیم، این پیشبینی آسان خواهد شد.
در انتخابات مجلس شورای اسلامی در حوزه زرتشتیان نیز شاهد رد صلاحیتهای شوکآور پیش از برگزاری انتخابات بودهایم. صلاحیت اسفندیار اختیاری برای حضور در انتخابات مجلس دوازدهم توسط شورای نگهبان رد شد. روانشاد کوروش نیکنام برای انتخابات مجلس هشتم تایید صلاحیت نشد و پرویز ملکپور برای انتخابات مجلس سوم رد صلاحیت گردید. این در حالی است که هر سه نفر سابقه نمایندگی مجلس داشتند.
سپنتا نیکنام، هموند دوره چهارم شورای شهر یزد، با ۲۲ هزار رای توانسته بود در انتخابات دوره پنجم شورای این شهر دوباره برگزیده شود؛ اما در ابتدا هموندی او به دلیل زرتشتی بودن توسط دیوان عدالت اداری تعلیق گردید. یادمان باشد این ۲۲ هزار رأی تنها به سپنتا نیکنام نبود، بلکه ۲۲ هزار گواهی به نیکاندیشی، نیکگفتاری و نیککرداری جامعه اقلیت زرتشتی ایران بود.
از دیگر ویژگیهای همیشگی دوران فترت، اوج گرفتن ناگهانی نارضایتی از عملکرد انجمن زرتشتیان تهران است. برخی در جامعه ناخودآگاه عادت کردهاند که با آغاز دوران فترت، نارضایتی و حتی ناسزا نسبت به هموندان انجمن را افزایش دهند.
این منتقدان منتظر شروع به کار گردش تازه هستند و ابراز امیدواری میکنند که با آغاز گردش نو، همه مشکلات برطرف شود. حتی هیأت رئیسه انجمن را متهم مینمایند که برای طولانی شدن دوران فترت برنامهریزی کرده است. اما این چرخه معیوب سالیان بسیاری است که تکرار میشود؛ گردشهای انجمن به میانه کار که میرسند، انتقادات دوباره آغاز میشود و با شروع دوران فترت به اوج خود میرسد.
به بیان دیگر، گردشهای انجمن معمولاً پس از گذر از نیمه، به تدریج با نوع تازهای از نارضایتی کاذب در جامعه روبهرو میشوند. این انتقادات که اغلب بر پایه عدم آگاهی و شایعات هدفمند شکل میگیرد، در اواخر هر گردش و آغاز دوران فترت به اوج میرسد. ریشه اصلی این نارضایتی و شایعات سازمانیافته را شاید بتوان در نگرانی جامعه از تصمیمات تأثیرگذار افراد معدودی دانست.
زرتشتیان تهران نشان دادهاند که یکی از معیارهایشان در رای دادن به نامزدهای انتخاباتی انجمن، ژست انتقادی گرفتن کاندیداها در برابر هموندان گردش قبلی، بهویژه هیأت رئیسه و خصوصاً فرنشین دوره پیشین انجمن است. این دور باطل سالیان زیادی است که ادامه دارد و البته در بسیاری مواقع نتیجهبخش بوده است.
به عنوان نمونه، در اواخر گردش ۴۳ انجمن، ژست انتقادی نسبت به عملکرد رستم خسرویانی، فرنشین گردشهای ۴۱، ۴۲ و ۴۳، بسیار رواج یافته بود.
چند سالی است که حتی نام بردن از رستم خسرویانی به دور از احتیاط است؛ اما نباید فراموش کرد برخی افراد که تاکنون کوچکترین قدمی برای جامعه برنداشتهاند، با همین ژست پوشالی برای خود اعتباری کسب کرده و خود را دلسوز جامعه معرفی نمودهاند.
در سالهای ابتدایی دهه هفتاد نیز ژست انتقادی نسبت به عملکرد روانشاد افلاتون ضیافت، فرنشین گردش ۳۶ انجمن زرتشتیان تهران، بسیار شایع بود. هرچه افراد در گرفتن این ژست موفقتر عمل کردند، توانستند خود را عمیقتر در قلب جامعه جای دهند.
یادمان باشد روانشاد افلاتون ضیافت پس از انقلاب تنها فردی بود که توانست در سنین جوانی بر هر دو مسند نمایندگی زرتشتیان در مجلس و ریاست انجمن تهران تکیه بزند و از این لحاظ منحصر به فرد است.
افرادی بودند که با ژست انتقادی نسبت به فرنشین گردش ۳۶ انجمن، اقبال عمومی جامعه را به خود جلب کردند و به گردش ۳۷ راه یافتند؛ اما ساختار سنتی جامعه موجب شد که در اواخر و دوران فترت گردش ۳۷، خودشان نیز از گزند شایعات سازمانیافته و شبنامهها در امان نباشند و موضع انتقادی نسبت به عملکردشان به مقبولترین مد روز جامعه بدل شود.
