اولین‌های هازمان زرتشتی در ایران

ایرانیان زرتشتی از زمانی که سایه‌ی سنگین فشارهای ناروا را آرام‌آرام و بردبارانه از سر گذراندند (در میانه‌ی فرمانروایی قاجاریه و با آمدن مانکجی هاتریا به ایران، به این سو) و فرصتی یافتند تا استعدادها و توانایی‌های خود را آشکار سازند، گام در راهی گذاشتند که نه تنها به پیشرفت شایان هازمان خود انجامید، بلکه در بهبود زندگی همه‌ی ایرانیان بسیار اثرگذار بود. بی‌سبب نیست که در یک‌صد سال گذشته، برجستگان و نخبگان زرتشتی از شمار نخستین کسانی شناخته می‌شوند که در زمینه‌های علمی، صنعتی، هنری، فنی، تربیت‌بدنی، سازندگی و مدیریت، پیشرو بودند و بانی تأسیس نهادها، کارخانه‌ها، هتل‌ها، سینماها، به‌کارگیری دانش‌های نوین علمی و بسیاری کارهای دیگر در ایران شدند. شمار آن نوآوران و دانشوران بسیار است، اما در این‌جا به نام‌های بلند و سرافراز کسانی از نخبگان زرتشتی اشاره می‌شود که از «نخستین‌»های علمی، هنری، فنی و… ایران بوده‌اند.

به روان آن‌ رادمردان درود می‌فرستیم و یاد نیک‌شان را گرامی می‌داریم.

1- دکتر مینا ایزدیار؛ بنیان‌گذار نخستین انجمن تالاسمی ایران

2- بهرام سهرابی؛ پایه‌گذار نخستین عکاس‌خانه‌ی کرمان

3- ماه‌بانو تاتا؛ نخستین دکترای آمار ایران

4- سهراب شهریاری و بنیان‌گذاری نخستین دانشکده‌ی علوم زمین ایران

5- برزو شاهپور پارسی؛ ساخت نخستین هتل مدرن ایران

6– پریمرز فیروزگر؛ نخستین شهردار زن ایران

7– فرنگیس شاهرخ؛ آغازگر شناسایی و گردآوری صنایع دستی ایران

8– شهریار راوری؛ نخستین ورزشگاه چمن‌کاری کرمان

9– دولت نیک‌منش؛ نخستین بانوی دارنده‌ی دکترای تربیت‌بدنی ایران

10– کیخسرو تیرانداز؛ راه‌اندازی نخستین کارخانه برق در یزد

11- مهربان گشتاسب‌پور پارسی؛ به‌کارگیری نخستین تراکتور در کشاورزی یزد

– شیرمرد آموزنده؛ نخستین دستگاه چاپ سنگی یزد

– کتایون اشیدری؛ نخستین سرای سالمندان در تهران

– فریدون فلفلی؛ راه‌اندازی نخستین دستگاه پروفیل‌سازی در ایران

– اسفندیار یگانگی؛ حفر نخستین چاه عمیق در ایران

– اردشیر یگانگی؛ ساخت نخستین کارخانه برق همدان

– مهربان شهریاری؛ بنیان‌گذار نخستین سینمای یزد

بهرام اسپنتمان؛ نخستین دانش‌آموخته‌ی رشته‌ی رادیو تلویزیون

جهانگیر بهبودی؛ نخستین خلبان شرکت هواپیمایی هُما

هرمزدیار نوروز همتی؛ نصب نخستین کابل تلفن در یزد و کرمان

دیگر نخستین‌های هازمان زرتشتی
از چند تَن دیگر باید یاد کرد که در هازمان زرتشتی از پیشگامان و آغازگران بودند:
– شادروان خدارحم رییس‌بهرامی (درگذشته‌ی 1362 خورشیدی) نخستین زرتشتی‌‌ای در جهان بود که به کرسی استادی دانشگاه دست یافت.
– شادروان گیو شاهپور (برادر ارباب رستم گیو) نخستین بازرگان زرتشتی بود که بی‌میانجی (:بی‌واسطه)، به دادوستد بازرگانی با اروپا پرداخت.
– شادروان خداداد هورمزدی (درگذشته‌ی 1330 خورشیدی) نخستین نشریه‌ی زرتشتیان را در کرمان، در دی‌ماه 1301 خورشیدی، منتشر کرد.