نخستین هتل نوین و نخستین سینمای نو ایران در شهر قزوین و به دست ارباب برزو شاهپور پارسی (مهرشاهی) ساخته شد. او از پیشگامان نوگرای هازمان زرتشتی بود و از نیکوکاران و بازرگانان سختکوش.
ارباب برزو شاهپور پارسی (مهرشاهی) در قزوین از نامی نیک و پُرآوازه برخوردار بود. نخستین گراندهتل مدرن ایران را او در این شهر، در میانهی سالهای 1299 تا 1300 خورشیدی و در بخش باختری ارگ صفوی شهر بنا کرد. در سال 1384 خورشیدی میراث فرهنگی این هتل را در فهرست آثار ملی ایران جای داد و به ثبت رساند.
ارباب شاهپور پارسی به همان هتل نوین بسنده نکرد و دست به کار نوآورانهی دیگری زد و در سال 1311 خورشیدی سینمایی نو و تابستانه ساخت. این سینما پذیرای 500 تا 700 تماشاگر بود. 9 سال پس از آن سینمای او آتش گرفت و دوباره آن را بازسازی کرد. افسوس که بار دیگر سینمای تابستانهی او در سال 1356 خورشیدی در شعلههای آتش سوخت و دیگر بازسازی نشد. این سینما که بخشی از گراندهتل قزوین بود، دو اشکوبهای ساخته شده بود و «سینما شاهپور» نام داشت.
گفتنی است که سینمایی که ارباب شاهپور پارسی در قزوین ساخت، نخستین سینمای مدرن این شهر به مفهوم امروزی آن بود. پیشینهی ساخت سینما در قزوین به 2 سال پیش از آغاز به کار سینمای ارباب شاهپور بازمیگردد. در سال 1309 خورشیدی (یا به بازگفتی دیگر: 1308) سینمایی به نام «مایاک» به کوشش میرزا احمد حکیماُف ساخته شد که مانند دیگر سینماهای آن روز ایران، بود. تنها با ساخت سینمای تابستانهی ارباب شاهپور بود که قزوین دارای تالار سینمایی مدرن و امروزی شد. ارباب شاهپور پارسی در سال 1309 (در همان سالی که سینما مایاک گشایش یافت) دستگاه آپارتی خریداری کرده بود و در فضای باز باغچهی گراندهتل فیلم نمایش میداد.
بدینگونه ارباب برزو شاهپور مهر را باید از نوآوران و پیشگامان صنعت هتل و سینماسازی ایران دانست و ارج کار او را به یاد سپرد. نام نیکاش پایدار
*یارینامه: تارنمای «امرداد»- 17 دیماه 1400 (و) گزارش «چند نکتهی کوتاه دربارهی تاریخ سینما در قزوین»؛ خبرگزاری ایسنا- 21 شهریور 1403.
یک پاسخ
روانش شاد و نامش مانا