کهنشهر شوشتر یکی از شهرهای تاریخی ایران است که دیرینگی و اهمیت آن در میان شهرهای باستانی کشور از گذشتههای دور زبانزد بوده است. این کهنشهر از گذشتههای دور تاکنون میزبان آیینهای مذهبی، سنتی و فرهنگی بسیاری بوده است که بسیاری از این آیینها به مرور زمان فراموش و تنها در کتب و روایتهای بزرگان و ریشسفیدان باقی مانده است. با اینهمه چند سالی است به کوشش فعالان فرهنگی و اجتماعی شوشتر این آیینها مانند غم بهدَر، پلوپَزون، دوعیدون، بادبادک و بادگیرهای سنتی شوشتر زندهسازی شده است.
به گزارش امرداد، به بهانهی گرامیداشت این آیینهای کهن، جشن بزرگ مردمی «دیسون هلون» در شوشتر آدینه، ۲۸ شهریور ۱۴۰۴ خورشیدی، در سرای جهانی افضل شوشتر برگزار شد و دوستداران از سراسر استان خوزستان با آیینها، شعرها و آداب کهن این دیار آشنا شدند و در کنار مردم شوشتر لحظات بهیادماندنی به یادگار گذاشتند.
یکی از آیینهای سنتی و کهن شوشتر آیین «دیسون هلون» است؛ «دیسون» به معنای مکتبخانه (مدرسه) در قدیم و «هلون» به معنای جشن و شادی است.
شوشتر از گذشتههای دور مَهد اُدبا و بزرگان بوده است که از دل همین دیسون (مکتبخانه) به جایگاه عالی رسیدند. در گذشته دیسونهای بسیاری در شوشتر وجود داشته است که میتوان از نامورترین آنها به دیسون حقانی اشاره کرد.
برپایهی توضیحات مهندس چهارمحالی، پژوهشگر تاریخ این کهن دیار و دلسوز میراث گذشتگان، در گذشتههای دور در شوشتر وقتی میخواستند برای نخستینبار کودکی را به مکتب یا دیسون ببرند، آیینهایی ویژه و شعرهایی سنتی خوانده میشد. از این آیینها: حمام بردن، کوتاه کردن مو، خرید گیوه نو و همچنین خنچه همراه با رحل و قرآن و قلمنی و دوات بوده است. کودک را در این مسیر همراه با خواندن شعر زیر بدرقه میکردند:
دیسون هلونی داریم
مکتب رونی داریم
اول روز مکتب
جشنوسروری داریم
این آیینها نهتنها نمادی از احترام به علم و دانش بودند، بلکه در دل خود دعای خیر و آرزوی موفقیت برای کودک به همراه داشتند.
شایان یادآوریست در این جشن فراخوانی به مناسبت ماه مهر برای پیشکش نوشتافزار برای دانشآموزان خانوادههای کمدرآمد برگزار شد و دوستداران با پیشکش پکیج به استقبال ماه مهر رفتند.
از این جشن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
دفنوازی و اجرای موسیقی محلی، نمایش گروه هنری ترنج، نمایش طنز استاد زراعتکار (بردن دانشآموز به آرایشگاه)، اجرای آهنگ مربوط به دیسون هلون، بردن پَکهای لوازمالتحریر به کاروانسرای افضل با همراهی مردم، اجرای موسیقیهای شوشتری توسط اساتید موسیقی، صحبتهای عوامل دربارهٔ تاریخچه این آیین، اجرای نمایش مربوط به دیسونها در زمان قدیم، اهدای تندیس اوسونا به عوامل، اجرای سرود «ای ایران» از سوی مردم و سپاسداری و تشکر از عوامل نیروی انتظامی، نوشتن نام بهترین معلم بر روی تابلو از برنامههای این آیین بود.
در پایان، سپاس ویژه از مردم گرانقدر که در این برنامه شرکت کردند.
فرتور از هستی فتوتی است.
6744
2 پاسخ
دیسون هلو آیین کاربردی و زیبایی هست دست عوامل اجرایی درد نکنه
آباد باد شوشتر و زنده باد مردم خوب و متدین آن
بسیار زیبا و جذاب بود واقعا چه رسم و رسومات خوبی قبلا بود تو شوشتر، البته سازه های آبی شوشتر هم قدمت تاریخی زیادی داره