در رویه 3 «دوهفتهنامه امرداد» شماره پیاپی 179، 28 بهمن 1386، نوشتهای با فرنام «جشن سپندارمزگان بهجای ولنتاین» به قلم شیوایی ایراندوست فرهیخته ناب آقای ح. شهرستانی به چاپ رسیده بود و با وصفی که روز «مهر» را مترادف با عشق دانستهاند ولی جشن اسفندگان را بهجای ولنتاین معرفی نمودند که بدینوسیله انجمن موبدان تهران که تنها ارگان عرفی و رسمی و قانونی ادارهکننده امور مینوی (دینی فرهنگی) جامعه زرتشتیان است. با تایید بیشتر مطالب و موارد اشارهشده در آن به آگاهی میرساند که جشن اسفندگان تنها ویژه گرامی داشت مقام مادر و بزرگداشت زن است و روز عشق ایرانیان «جشن مهرگان» روز مهر از ماه مهر
جشن مهرگان
روز مهر و ماه مهر و جشن فرخ مهرگان
مهر به افزا، ای نگار مهر چهر مهربان
جشن مهرگان روز مهر از ماه مهر، روز «عشق و مهرورزی و تحکیم دوستیها» را به شما همکیشان ارجمند باشنده در این مجلس باشکوه و سایر زرتشتیان فرهیخته و ایرانیان فرهنگ دوست و خردورز و وجدان پرور، در سراسر گیتی، شادباش عرض مینمایم.
ایزد مهر در فرهنگ زرتشتی باخدای مهر در آیین مهر کاملا فرق دارد، ایزد مهر موکل مهرورزی و وفای به عهد و نگاهبان پیمان است. چراکه در باور نیاکانی، «عشق» بدون پایبندی به پیمانی که بستهایم و خویشکاری در جهت مسوولیتی که پذیرفتهایم، در راستای اشویی یعنی رعایت کامل راستی و پاکی و اصول اخلاق انسانی و انجام تکالیف خود در برابر معشوق، مفهوم دیگری نداشته و نمیتواند داشته باشد.
در ایران باستان جشن مهرگان، دومین جشن بزرگ و شکوهمند پس از جشن نوروز بوده است. چراکه روز مهر از ماه مهر نیز روزی برابری کامل شب و روز در سراسر گیتی است و ایزد مهر خواستار و پاسدار برابری و عدالت کامل در بین همه انسانها در سرتاسر گیتی است. بنا بر باور زرتشتیان، وَنا (گناه) با کرفه (ثواب) «روان» همواره در ترازوی مینوی توسط ایزد مهر همزاد نگر و بیور (بینهایت) دادگر در دادگاه اهورایی (عدل الهی)، مورد داوری قرار میگیرد و «پادافره» روان بر اساس حقوق انسانی فرد، تعیین میشود و هیچگونه شفاعتی را نمیپذیرد. در ایران باستان این روز فرخنده، روز دادرسی به مظلومین بوده و دولتمردان بار عام میدادهاند. مردم نیز با بخشش یک شاخه گل یا برگی سبز یا هدیهای مناسب و با پراکندن سخنانی زیبا و اندیشه برانگیز و مثبت و سازنده و مهرآمیز به یکدیگر مهر میورزیدند و عشق و دوستی و محبت میگسترانیدند.
شوربختانه مدتی است که شاهد هستیم که ایرانیان روز «ولنتاین» که روز عشق نزد باختریان است را روز عشق و دوستی خود قرار دادهاند و به یکدیگر هدیه میدهند. درحالیکه هر ملتی حق دارد که بر اساس فرهنگ خود، روزی ویژه را برابر با باور فرهنگ خود تعیین و گرامی دارد که چون «جشن مهرگان»، بهراستی روز مهرورزی و پایبندی به همه اصول عشقورزی است، زرتشتیان «روز عشق و مهرورزی و تحکیم دوستیها» را روز مهر از ماه مهر میدانند و گرامی میدارند. امید است که همه ایرانیان از هر دین و مذهب و فرقه و ملتی که هستیم به فرهنگ پربار نیاکانی و باورهای پشت آن آیینهای نیکو و سرشار از دانش و خرد و انسانیت بیشازپیش پایبند بوده و ضمن پاسداری از همه ارزشهای نیک انسانی موجود در باورهای دینی – قومی و فرهنگی خویش، این روز بزرگ و جشن ملی را جایگزین جشن «ولنتاین» کنند و امید بیشتر اینکه روزبهروز از عشقهای دروغین، توأم با تزویر و ناراستی و عدم احساس مسوولیت در برابر معشوق کاسته گشته و عشق راستین و مهر اهورایی، در دلها بیدارتر و مابین مردمان گیتی بیشازپیش پراکنده شود.
مهریشت به ما میآموزد که چون «مهر» این آفریننده مینوی اهورایی، ایزدی (ستودنی) درونی همه انسانها دارای هزار چشم و بیور گوش است، خویشکاری خود بدانیم که مهر خود را به بند نکشیم و همواره در راستای اَشویی بهکارگیریم. نخست مراقب خودمان باشیم و با آنجا شایستنیها و بایستنیهای دینی و فرهنگی، در پیشرفت و تکامل خود کوشا باشیم. بعدازآن مواظب همسر فرزند و برادر و خواهر و سایر عزیزان و دوستانمان باشیم و چون میدانیم که مهر وجودمان همانند مال و داراییمان دارای توان محدود نبوده و دارای دشتهای فراخ است، از خودخواهی بیشازاندازه بپرهیزیم تا همواره بتوانیم با «ایزد مهر» همکاری و همیاری کرده و «دیو کین» را از خود دور کنیم.
بشود که مهر برای یاری بهسوی ما آید. از برای آزادی بهسوی ما آید. از برای آرامش بهسوی ما آید. از برای آمرزش بهسوی ما آید. از برای تندرستی بهسوی ما آید. از برای پیروزی بهسوی ما آید. از برای زندگی خوش بهسوی ما آید. از برای اَشویی (راستی و پاکی و عشق اهورایی) بهسوی ما آید. آن نیرومند همیشه پیروز. سزاوار ستایش؛ که هرگز فریب نمیخورد و همیشه بیدار و بیخواب است. «مهر یشت»
به باور ایرانیان، روز مهر از ماه مهر و جشن مهرگان، روز پیروزی کاوه آهنگر بر ضحاک مار دوش و به بند کشیدن این پادشاه خودخواه و بیوجدان و بیرحم در کوه البرز است.
امیدواریم همه ما به این شایستگی برسیم که به مفاهیم اینگونه استورههای ایرانی؛ پی برده، به آن توانایی رسیم که با مهر و فروتنی بر ضحاک درون، کاوه وار پیروزی یافته و فریدون درون را به سروری برسانیم.
در پایان به عرض میرساند که اینجانب و هموندانم در انجمن موبدان تهران، از اینکه ما بین شما فرهیختگان و فرزانگان همکیش و جوانان اندیشمند و آیندهساز جامعه زرتشتیان هستیم، بر خود میبالیم و از اینکه شاهد هازوری و مهرورزی بیشتر شما بهدینان در این روز خجسته و جشن فرخنده هستیم، احساس شادی و سربلندی بیهمانند میکنیم.
روز «عشق و مهرورزی و تحکیم دوستیها» بر همگی شما و ایرانیان خجسته باد.
مهر افزون، راستی پیروز، دیو کین نابود باد.
در دوهفته نامه اَمُرداد شماره پیاپی 179، 28 بهمن 1386 به چاپ رسید.
گرامی سردبیر دو هفتهنامه وزین امرداد جناب اقای بابک سلامتی
نوشته زیر فرنام «جشن سپندارمزگان به جای والنتاین» به چاپ رسیده بود؛ به آگاهی میرساند که انجمن موبدان تهران که تنها ارگان عرفی، رسمی و قانونی ادارهکننده امور مینوی ( دینی فرهنگی) جامعه زرتشتیان است. با تایید مطالب و موارد اشاره شده در این مقاله به قلم شیوای نویسنده فرهیخته و ایراندوست جناب اقای ح. شهرستانی، به این دلیل که «جشن مهرگان» یعنی روز مهر از ماه مهر در ایران باستان «روز عشق» ایرانیان بوده و است، نیاز به اصلاح فرنام (عنوان) این مقاله میداند و بدینوسیله از سردبیر گرامی آن وزین نامه خواهشمندیم که این فرنام را به ترتیب زیر اصلاح کرده و دیدگاه کارشناسی یا وچر انجمن موبدان تهران را در این مورد به چاپ برسانید. سخنرانی رییس انجمن موبدان تهران نیز که در تالار قندی وزارت ارتباطات و فنآوری اطلاعات در روز نخست اسفند 86 در کنفرانس صلح، زنان و ادیان الهی انجام شده است نیز ضمیمه است. چنانچه صلاح می دانید در محل مناسبی به چاپ برسانید. با سپاس بیکران: انجمن موبدان تهران
-جشن مهرگان در کوشک ورجاند، (3746 دینی زرتشتی)، برابر با دهم مهرماه 1387 خورشیدی.
