دولت نیک‌منش؛ نخستین بانوی دارنده‌ی دکترای تربیت‌بدنی ایران

نخستین بانویی ایرانی که توانست رشته‌ی تربیت‌بدنی را با درجه‌ی علمی دکترا به پایان برساند، شادروان دولت نیک‌منش بود. او مدرک دانشگاهی خود را در دانشگاهی آمریکایی به دست آورد و با بازگشت به ایران در دانشگاه تهران سرگرم آموزش دانشجویان شد.
دولت نیک‌منش در سال 1313 خورشیدی در شهر یزد زاده شد. او یکی از چهار فرزند جمشید ماونداد نیک‌منش خرمشاهی و بانو مروارید خدایار هوختی جوپاری بود. نیک‌منش بسیار زود به همراه خانواده راهی تهران شد و سال‌های آموزش دبستان و دبیرستان را در پایتخت گذراند. او دانش‌آموز آموزشگاه‌های گیو و انوشیروان بود. نیک‌منش در سالیان تحصیل توانست در رقابت‌های ورزشی مدال طلا و نقره را برای آموزشگاه خود به ارمغان آورد.
پس از گذراندن آزمون کنکور راهی دانشگاه تهران شد و پس از پشت سر گذاشتن دوره‌ای چهارساله، مدرک دانشگاهی لیسانس را دریافت کرد. سپس در یکی از دبیرستان‌های دولتی و دانشگاه تهران سرگرم آموزش رشته‌های ورزشی شد. اما او به همین اندازه بسنده نکرد و برای دستیابی به پله‌های پیشرفت در رشته‌ی خود، راهی آمریکا شد و در دانشگاه واشنگتن دی.سی مدرک دکترای تربیت‌بدنی را کسب کرد.
با آن‌که زمینه‌ی ماندن نیک‌منش در آمریکا فراهم بود، او پس از پایان تحصیلاتش بی‌درنگ به ایران بازگشت (1358 خ.) و در دانشگاه تهران استادی درس تربیت‌بدنی را عهده‌دار شد. افزون بر این‌که در رشته‌های والیبال و پرتاب دیسک نیز عضو تیم ملی ایران بود. در کنار آن، به کار مربیگری و داوری نیز می‌پرداخت و از بنیان‌گذران «کانون دانشجویان زرتشتی» بود. او دارای مدرک فوق‌لیسانس جامعه‌شناسی نیز بود.
سرانجام این بانوی توانمند و نخستین دارنده‌ی مدرک دکترا تربیت‌بدنی در ایران، سالیان پایانی زندگی را در تنهایی و چندی نیز در سرای سالمندان به‌سر آورد و در 83 سالگی در همان سرا پس از گذراندن دوره‌ای از بیماری آلزایمر، چشم از جهان فروبست (30 آذرماه 1396 خورشیدی). روانش در آرامش جاودان

*یاری‌نامه: جُستار «به یاد دکتر دولت نیک‌منش»، نوشته‌ی بوذرجمهر پرخیده، ماهنامه «فروهر»، شماره‌های 477 و 478، رویه‌ی 31، 1396 (و) جُستار «بانویی ورزشکار در سایه‌ی تنهایی»، نوشته‌ی منوچهر باستانی، نشریه «پارس‌نامه»، شماره 51، رویه 4، شهریور 1391.

اولین‌های هازمان زرتشتی در ایران