سقوط ساسانیان یک شکست ناگهانی بود یا نتیجه فرسایشی طولانی؟ این پرسش در نشست گفتوگو درباره کتاب «افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی» نوشته پروانه پورشریعتی، با باشندگی شماری از پژوهشگران تاریخ و باستانشناسی، در کتابفروشی فرهنگان فرشته به بحث گذاشته شد؛ نشستی که کوشید روایتهای معمول از پایان ساسانیان را کنار بزند و تاریخ ایران را در پیوندی پیچیدهتر از قدرت، جامعه و تنوع فرهنگی بازخوانی کند.
نشست گفتوگو درباره کتاب «افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی» نوشته پروانه پورشریعتی (نشر نی، ترجمه آوا واحدینوایی) با حضور نویسنده (بهصورت ویدیویی)، زاگرس زند، میثم لبافخانیکی، آوا واحدینوایی و با دبیری محمدعلی نیازی، آدینه 28 آذرماه 1404، در کتابفروشی فرهنگان فرشته برگزار شد.
محمدعلی نیازی در آغاز نشست گفت: که مساله سقوط ساسانیان را نمیتوان به یک جنگ یا فتح ساده فروکاست و این کتاب میکوشد نسبت پیچیده قدرت، جامعه و تاریخ ایرانِ پیش و پس از اسلام را دوباره بفهمد؛ تاریخی که هر دو سوی آن شایسته توجه و افتخار است.
پروانه پورشریعتی در توضیح پژوهش خود نشان داد که افول ساسانیان برآیند یک فروپاشی ناگهانی نیست، بلکه نتیجه فرسایش تدریجی ساختارهای سیاسی، اجتماعی و دینی است. او با بازخوانی جغرافیای خراسان و نقد روایتهای رایج فتوحات، میان «خراسان درونی» و «خراسان بیرونی» تمایز گذاشت و نشان داد که الگوی استقرار اعراب و روند اسلامپذیری، پیچیدهتر و تدریجیتر از روایتهای کلاسیک بوده است.
زاگرس زند کتاب را اثری جسورانه و پارادایمشکن دانست که با رویکردی انتقادی، نظریههای تثبیتشده درباره تمرکز قدرت و سقوط ساسانیان را به چالش میکشد. او بر اهمیت روششناسی علمی، تنوع منابع (از متون یونانی، رومی و ارمنی تا سکهشناسی و باستانشناسی) و بازنگری در گاهشماری فتوحات اسلامی تاکید کرد؛ بازنگریای که برخی تناقضهای مهم تاریخی را آشکار میکند.
میثم لبافخانیکی با تاکید بر نقش باستانشناسی، به اهمیت مواد فرهنگی، هنر، معماری و سنتهای محلی در فهم تاریخ ساسانی اشاره کرد و نشان داد که تکثر فرهنگی، زبانی و منطقهای نه نقطه ضعف، بلکه جوهر «روح ایران» است؛ روحی که در درازای تاریخ، ایران را حفظ کرده و معنا بخشیده است.
آوا واحدینوایی، مترجم کتاب، از تاثیر عمیق این اثر بر خود گفت و آن را نمونهای درخشان از پژوهش روشمند دانست که میتواند اعتمادبهنفس علمی را به پژوهشهای ایرانی بازگرداند؛ اثری که هم با روشهای علمی مدرن همسخن است و هم برای مخاطب ایرانی نوشته شده و میخواهد تاریخ ایران را از دل کلیشهها بیرون بکشد.
در مجموع، این نشست کتاب افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی را نه تنهاروایتی از پایان یک سلسله، بلکه دعوتی به بازاندیشی در تاریخ ایران، ماهیت قدرت، و نقش تنوع و تکثر در تداوم هویت ایرانی معرفی کرد.
میثم لباف خانیکی
محمدعلی نیازی
زاگرس زند
ازراست:محمدعلی نیازی، آوا واحدی نوایی، زاگرس زند،میثم لباف خانیکی
تصویر جلد اصلی کتاب
فرتورها رسیده است.
4090
3 پاسخ
سلسله ساسانیان به دلیل نداشتن فلسفه صحیحی از اشو زرتشت با حمله اعراب به بهانه اسلامی که خودشان نداشتند و به آن جاهل بودند ، در فلسفه خودش به شک افتاد و با قوانینی که در وندیداد مشاهده می شود آتشکده ها مخالفین زیادی داشته است لذا باعث شکست ساسانیان شد .
در ادامه
به همین دلیل است که افراد مسن تر جامعه باید فلسفه صحیح را آموخته باشد تا ملت در دینش به شک نیافتد و کشور از هم بپاشد .
بهر روی ما از اوج توانمندی با یورش اعراب بادیه پایین آمدیم. گذشته باید چراغ راه آینده باشد.بکوشیم برای امروز ایران و آینده آن برنامه بنویسیم.
پاینده ایران