شیرازی‌ها سالگرد درگذشت اشوزرتشت را باشکوهی ویژه برپا داشتند

آیین درگذشت اَشو زرتشت پسین آدینه پنجم دی‌ماه ۱۴۰۴ خورشیدی در تالار روانشاد یزدانیِ مجموعه دینی، فرهنگی و ورزشی زرتشتیان شیراز، با شکوهی بی‌مانند و با باشندگی موبد دکتر اردشیر خورشیدیان برگزار شد.

آغازگر این مراسم، جَشَن‌خوانی به کوشش موبدیار رستم خسرویانی بود که با نوکردن کشتی و همراهی باشندگان همراه شد. در ادامه مهران دارابیان مجری برنامه همراه با خوشامدگویی به موبد دکتر اردشیر خورشیدیان و دیگر باشندگان به معرفی برنامه‌ها پرداخت. سپس گروه سرود جوانان زرتشتی بندی از گات‌ها، سروده‌های اشو زرتشت، را به گونه‌ی گروهی اجرا کردند. سال‌هاست گات‌ها در مراسم‌های شیرازی‌ها با هنرمندی گروه سرود جوانان زرتشتی این شهر و به گونه‌ای آهنگین اجرا می‌شود. سپس خسرو قدس، فرنشین انجمن زرتشتیان شیراز همراه با خوش‌آمدگویی به باشندگان، از کمیسیون‌های ورزش و دینی برای برگزاری مراسم شب چله و آیین درگذشت اشوزرتشت سپاسداری کرد. وی با اشاره به نکوداشت دهش در دین زرتشتی، گفت: «دهش‌ها بایستی با آگاهی انجمن انجام شود و انجمن در نحوه‌ی به‌کارگیری دهش‌ها تصمیم گیرنده خواهد بود.»؛ خسرو قدس به تغییر شوراهای حل اختلاف و حذف نقش قضاوتی آنها و تبدیل شدن به شورای مشورتی و در جهت صلح و سازش خبر داد. در ادامه موبد دکتر اردشیر خورشیدیان در سخنانی به زیبایی تمام و با شیوایی کلام از اشوزرتشت نخستین پیام آور یکتاپرستی گفت و باشندگان را با خود همراه کرد و حس غرور از زرتشتی‌بودن را در دل‌هایشان بیدار ساخت. وی گفت: «جوانان ما هیچگاه از علم زده نباشند و احساس سربلندی داشته باشند، اشوزرتشت هر چه دریافت براساس آخرین دانش روز بود». موبد خورشیدیان در حالی که احساس در کلامش هویدا بود و بغض گلویش را گرفته بود، افزود: «هر شغلی پیشه کردید چنان از راستی بهره بگیرید که وجدانتان پیوسته آسوده باشد و همه‌ی جامعه از کار نیکتان بهره مند گردد.»
در ادامه باشندگان شاهد هم‌آوایی وانیا خسرویانی، جانان کاوسی زین‌آباد و سروا پوردهی زین‌آباد با اجرای بندی از گاتها و دکلمه‌ای با اجرای آرامیس کاویانی، آرتین یگانه، اوشتا نیکزاد، آرتان سرایی، راتا پوردهی زین‌آباد، ویانا خسرویانی و آرتیمیس اسفندیاریان به قلم ناهید فلفلی و سرپرستی میترا جوانمرد و مهتاب گشتاسبی بودند. اجرایی زیبا و پرمحتوا که موبد خورشیدیان را بر آن داشت تا مجدد بر جایگاه باشنده شده و با قدردانی از نوجوانان و نونهالان به پاس اجرای خوبشان با آنها فرتوری به یادگار بگیرد. به‌راستی نقطه‌ی عطف این مراسم که باشندگان را به وجد آورد و اشک در چشمان بسیار از باشندگان نشاند، اجرای سروده‌ای با عنوان «منم یک زرتشتی» بود که گروهی از جهاندیدگان زرتشتی به سرپرستی میترا جوانمرد به اجرا درآوردند. این نخستین اجرای جهاندیدگان بدین سبک در یکی از مراسم‌های بزرگ و رسمی زرتشتیان شیراز و چه بسا زرتشتیان ایران بود. اجرایی که چندین پیام را در خود داشت، نخست ابراز حس غرور از زرتشتی بودن، دیگر هم بهره‌گی جهاندیدگان همگام با جوانان و نوجوانان در نگهداشت و پاسداشت مراسم‌ها و آداب و سنت‌ها. این سرود با هنرمندی کیخسرو فلاحتی، پروانه طلوعی، آذر گشتاسبی، خدامراد جمشیدی، شیرین زندی، هوشنگ اسفندیاریان، مهرداد هماوند، شهناز نمیرانیان، گلناز نمیرانیان، کیخسرو خدادادی، پروانه کیانی پور، هما اهورایی‌فر، رستم خسرویانی و مژگان نمیرانیان اجرا شد. در این بخش افزون بر شرکت کنندگان در سرود از آرمیتا جمشیدی کلانتری، مینا کیانی و میترا جوانمرد به پاس برگزاری گردهمایی‌های سرای جهاندیدگان بارها قدردانی شد. پس‌از آن سروده‌ای از مهوش نامداریان به سرپرستی میترا جوانمرد و مهتاب گشتاسبی با هنرمندی نونهالان آرتیمیس اسفندیاریان، راتا پوردهی زین‌آباد، آرتان سرایی و اوشتا نیکزاد همراه با دف‌نوازی ویانا خسرویانی اجرا شد. پایان‌بخش برنامه‌های این آیین باشکوه اجرای فرازهایی از شاهنامه و روایت جانسپاری (شهادت) اشوزرتشت و یارانش بود که توسط ناهید فلفلی و گل‌اندام بهار براساس نوشته‌ی ناهید فلفلی و سرپرستی شهرام پوردهی زین‌آباد به اجرا در آمد. اجرایی که گفتار پایانی‌اش در تالار روانشاد یزدانی شیراز طنین انداز شد: «تا خرد هست، سخنان مانتره و اندیشه برانگیز اشوزرتشت خرد ورزان را به اندیشیدن وا می دارد، در هر کجا، در هر زمان»

در پایان این آیین که هماهنگ‌کنندگی آن را آرمیتا جمشیدی کلانتری بر دوش داشت از باشندگان با آش گندم، سیروگ (نان سرخ شده در روغن)، حلوا، کماج و میوه و لرک (آجیل آیینی آمیخته با هفت گونه میوه خشک) پذیرایی شد.

اشوزرتشت پس از هفتاد و هفت سال از عمر خویش که بیشتر آن را برای هدایت و دادن خرد و آگاهی به مردمان گذرانده بود. در حالی که در چنین روزی در آتشکده شهر بلخ مشغول نیایش بوده وگشتاسب شاه کیانی و پسرش اسفندیار که از یاران وی بودند نیز برای رسیدگی به شهرهای دیگر، از بلخ خارج شده بودند. ارجاسب که دشمن دیرینه اشوزرتشت و ایرانیان بود از این هنگام بهره برد و تور براتور فرمانده سپاه خود را با لشگری بسیار راهی بلخ که بخشی از ایران بود، کرد. این سپاه دروازه‌های شهر بلخ را با تمام دلاوری‌های مردم در هم شکست و هنگامی که اشوزرتشت با لهراسب و گروهی دیگر از یارانش مشغول نیایش به درگاه اهورامزدا بودند، از سوی سپاه تورانی کشته شدند. اشو زرتشت نخستین پیامبر آسمانی جهان، پایه‌گذار اندیشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک در روز خور ایزد و دی ماه (پنجم دی ماه) به سوی اهورامزدا شتافت. پیامبر ایرانی که پایه‌گذار آیین یکتاپرستی و گسترش‌دهنده مهر و دوستی میان انسان‌های نیک نهاد بود. میراث بزرگ او پس از درگذشتش در جان و روان جهانیان همواره زنده و جاری ا‌ست و ما را به سوی اشویی راهنمایی می‌کند.

جشن خوانی موبدیار رستم خسرویانی مهران دارابیان مجری برنامه سخنرانی خسرو قدس فرنشین انجمن زرتشتیان شیراز سخنرانی موبد دکتر اردشیر خورشیدیان

فرتورها از شهرام پوردهی است.

4090