کتاب «برج آزادی» نوشته مارکوس عارفی از سوی انتشارات ایرانشناسی با همکاری بنیاد رودکی و مجموعه فرهنگی هنری برج آزادی یکشنبه ۱۶ آذر ساعت ۱۶ در برج آزادی رونمایی میشود. این کتاب تلاشی است در بازخوانی نمادهای هویت ایرانی و جلوههای فرهنگی معاصر، که با نگاهی پژوهشگرانه و هنرمندانه به رشته تحریر درآمده است.
این بنا شاهد تاريخ، تجلیلها و غفلتها، جشنها و شورشها بوده است؛ به عنوان محلی برای منافع و ایدئولوژیهای مختلف برای یادآوری گذشته، توجیه حال و همچنین برای گسترش چشماندازی برای آینده ملت ایران.
طرح ساخت برج آزادی با ایده بزرگداشت ۲۵۰۰ مین سالگرد تاسيس نظام شاهنشاهی ایران توسط کوروش کبیر بنیانگذار سلسه هخامنشی آغاز شد. خود این ایده به نیمه دوم دهه ۳۰ برمیگردد. اسدالله علم، وزیر دربار پهلوی در سال ۱۳۳۶ شجاعالدین شفا، نویسنده و مترجم را به عنوان مشاور فرهنگی دربار شاهنشاهی منصوب کرد. شفا معتقد بود که ایرانیان باید بیشتر با تاریخ و تمدن خود آشنا شوند و برای این منظور در سال ۱۳۳۶ جشن ۲۵۰۰ ساله را پیشنهاد کرد از نظر زمانی، سال ۱۳۴۰، دو هزار و پانصدمین سالگرد سلطنت کوروش بود. این امر محمدرضا پهلوی را بر آن داشت تا در آذرماه ۱۳۴۷ این تاریخ را برای جشن تعیین کند. کمیتهای مرکزی با عنوان «شورای مرکزی جشن شاهنشاهی ایران» هم در سال ۱۳۴۷ به دستور شاه و با حمایت یونسکو برای نظارت بر این جشن تأسیس شد و سناتور «جواد بوشهری» به عنوان رئیس این کمیته، وظیفه برگزاری مراسم را عهدهدار شد. یونسکو در معطوف کردن نگاه جهانیان به این جشن و تقویت جایگاه ایران در جهان و میان اعضای سازمان ملل متحد نقش مهمی داشت.
ایده شورا در خصوص ساخت برج یادبود شود به شکل طاق نصرت به نام آپادانا و برنامههای مختلف جشن در بهمن سال ۱۳۳۹ قطعی شده بود اما تا سال ۱۳۴۸ فعالیت آن تنها به برنامهریزی برای ساخت برج یادبود و برخی پروژههای زیربنایی مربوط به راهآهن و راهسازی محدود شد؛ دلیلی که به موجب معرفی ۲۶ نفر دیگر از سوی شاه برای این شورا شد. مهدی بوشهری در شهریور ۱۳۴۹ به دلیل بیماری جواد بوشهری جایگزین وی شد. سپس او ریاست را به «عبدالرضا انصاری» کارمند بنیاد پهلوی، سپرد تا بتواند خانه ایران در پاریس را مدیریت کند.
