هفتم شهریور؛ سالروز درگذشت موسی معروفی، آهنگساز و گردآورنده ردیف موسیقی ایران

موسم گل؛ یادگار ماندگار موسی معروفی

«موسم گل» از شمار ترانه‌هایی است که در یاد دل‌بستگان به موسیقی آوازی ایران ماندگار است. این ترانه را استاد موسی معروفی ساخت و پیشکش مردم ایران کرد. هفتم شهریورماه، سالگرد درگذشت این استاد بزرگ موسیقی ایرانی است.

ترانه‌ی «موسم گل» را وحید دستگردی، استاد زبان‌وادبیات فارسی، سرود:
موسم گل، دوره‌ی حُسن
یک‌دو روز است در زمانه
ای به دل‌آرامی به عالم، فسانه
ای که ز تو مانده نکویی نشانه
خاطر عشاق را میازار
خوش نباشد ز معشوقه آزار…

موسی معروفی که از استادان به‌نام موسیقی بود آهنگی دلنشین برای آن ساخت و زنده‌یاد قمرالملوک وزیری آن را با صدای جاودانه‌اش خواند. این رویداد خجسته در سال 1319 خورشیدی روی داد.
موسی معروفی، موسیقی‌دان، نوازنده‌ی تار، استاد و از همه مهم‌تر گردآورنده‌ی ردیف موسیقی ایران بود. او در سال 1268 خورشیدی، در تهران زاده شد. خانواده‌ی او از هنرمندان موسیقی‌شناس بودند. موسی معروفی بسیار زود با ساز آشنا شد و با راهنمایی‌های پدرش، اسماعیل‌خان امین‌الملک که موسیقی‌دانی برجسته بود، شیوه‌ی درست و سنجیده‌ی تارنوازی را آموخت و توانایی‌اش در نواختن این ساز را در نزد استاد دیگرش یوسف صورتگر بیش‌تر ساخت.
موسی معروفی از شاگردان درویش‌خان، استاد بی‌مانند و صاحب‌سبک موسیقی سنتی ایران، بود. موسی در این هنرآموزی چنان پیشرفت کرد که درویش‌خان پیشکشی شایسته‌ به او داد. در آن زمان کسانی که در نزد درویش‌خان به درجه‌ی استادی می‌رسیدند از دست او نشانی که خود نام آن را «تبرزین طلا» نهاده بود، دریافت می‌کردند. درویش‌خان این نشان را به موسی معروفی نیز پیشکش کرد.
معروفی که نُت را آموخته بود، کتابی نیز به نام «دستور مقدماتی تار و سه‌تار» به کمک دو استاد دیگر فراهم کرد. این کتاب در هنرستان موسیقی درس گفته می‌شد. از همه ارزش‌دارتر آن‌که او با استادان دیگر راهی اروپا شد و صفحاتی را از موسیقی ایرانی ضبط کرد و به‌یادگار گذاشت. افزون بر این‌که توانست موسیقی سنتی ایران را نُت‌نویسی کند و بدین‌گونه اثری پایدار و بسیار باارزش پدید آورد. معروفی بازگفت‌های گوناگون از ردیف‌های موسیقی ایران را گردآوری کرد و با بررسی‌ای باریک‌بینانه و زمان‌بَر درست‌ترین بازگفت را یافت و مجموعه‌ای فراهم آورد که آن را «دانش‌نامه و گنجینه‌ی موسیقی ایرانی» نام داده‌اند. او برای این کار 30 سال زمان گذاشت.
سرانجام استاد موسی معروفی، پس از زندگانی سرشار از آفرینش‌ موسیقی، در هفتم شهریورماه 1344 خورشیدی درگذشت. او پدر جواد معروفی، استاد نامدار پیانو، است.

یادش گرامی

به اشتراک گذاری
Telegram
WhatsApp
Facebook
X
LinkedIn
Email

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *