امروز روز آبان از ماه اَمُرداد 3762 زرتشتی، شنبه ششم اَمُردادماه 1403 خورشیدی، بیستوهفتم جولای 2024 میلادی
فرازهایی از پیام اشو زرتشت:
مزدا اهورایی که فرمانروای مطلق است چنین فرموده : خوشبختی از آن کسی است که دیگران را خوشبخت سازد. پروردگارا برای استوار ماندن به آیین راستی از تو نیروی تن و روان خواستارم . ای آرمییتی ، ای مظهر ایمان و محبت ، آن پرتو ایزدی که پاداش زندگانی سراسر نیک منشی است به من ارزانی دار.
گاتها، اشتوتگات، یسنا43_بند 1
—- —– —– —- —-
آبان ایزد:
دهمین روز هرماه سی روزه در گاهشمار ترادادی زرتشتی، آبان نام دارد.
آبان به چم آبهاست، آب در اوستا به ریخت “آپ” آمده، در پارسی باستان آپی و در فارسی آب گفته میشود. در سرود اوستایی آبان یشت، “آپ” ایزد نگهبان آبهای پاک و بالنده است.
نماد آبان در اوستا، به ریخت (اردیویسور آناهیتا) آمده که به چمار (معنی) آب پاک و بالنده است.
آخشیج آب به مانند آخشیجهای آتش و خاک و هوا، نزد ایرانیان سپندینه بوده و آلوده کردن آن از کارهای ناشایست است. آب در نزد ایرانیان گرامی بوده و نیاكان ما ستایش ویژهای برای آب داشتهاند، به گونهای كه آتشكدهها را نزدیک چشمهسارها یا جویبارها میساختند تا هم ایزد آذر و هم ایزد آب، این دو آفریدهی نیک اهورایی را بستایند.
” بخشهایى از اردویسور نیایش یا آبزور”
و توانایى و زور و آفرین باد به اهورامزداى فروغمند،
با شکوه و به امشاسپندان ، به آبهاى خوب مزدا داده،
به آب اردویسور آناهیتاى پاک ، به همهی آب هاى مزدا داده،
به همه ی گیاهان مزدا داده ، به همه ی ستودگان مادى و مینوى،
و به فروهرهاى پاکان و راستان که پیروز و پرتوان هستند.
سرودهی مسعود سعد سلمان، بر پایهی کتاب بندهش
آبانروز است روز آبان
خرم گردان به آب رز جان
بنشین به نشاط و دوستان را
ای دوست به عز و ناز بنشان
اندرزنامه آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)
از آب پرهیز کن و آب را میازار
اندرزنامه آذرباد مهر اسپندان در سرودهی استاد ملکالشعرای بهار:
به (آبان) بپرهیز از آب و ای جوان/میالای و میازار آب روان
—– —- —- —- —- —-
یورش تازیان به ایران در دوران ساسانیان
سال 633 میلادی، حیره از شهرهای قدیم میانرودان که شاپور یکم ان را ساخته بود به دست تازیان افتاد. همچنین، شهر اَنبار نیز در همین ماه محاصره شد. این دو منطقه در قلمرو ایران قرار داشتند و انتظار یورش بیشتری از سوی تازیان وجود داشت.
بزرگان کشور در تاریخ 28 جولای 633 (دهه یکم اَمُردادماه سال 12 خورشیدی) به یزدگرد سوم، شاه وقت، پیشنهاد دادند که بهتر است پایتخت از تیسفون به استخر (شیراز) منتقل شود. این پیشنهاد به دلیل دفاع آسانتر در برابر حملات نظامی بزرگتر بود. اما یزدگرد سوم این پیشنهاد را رد کرد.
یورش تازیان به ایران در سده هفتم میلادی، یکی از مهمترین رویدادهای تاریخی است که تاثیری ژرف بر منطقه داشت. این یورش در زمان خلافت ابوبکر آغاز شد و در زمان عمر به اوج خود رسید. سال 634 میلادی، ابوبکر، خلیفه وقت، درگذشت و عُمَر به جای او نشست. او تصمیم به دنبال کردن جنگ با ایران گرفت. نبرد قادسیه در نوامبر 636 میلادی انجام گرفت. در این نبرد، نیروهای ایران شکست خوردند و رستم فرخهرمز، یکی از سپهبدهای ارشد ایران، کشته شد. پرچم کاویانی (پرچم ارتش ایران) نیز به دست تازیان افتاد.
رستم فرخهرمز (فرخزاد)، از اعضای خاندان اسپهبدان بود. او بهعنوان اسپهبد آذربایجان و خراسان در دوران فرمانروایی ساسانیان خدمت میکرد. او در نبرد قادسیه نیز نقش داشت، شوربختانه در این نبرد شکست خورد و کشته شد. با این حال، رستم فرخهرمز بهعنوان یکی از قهرمانان شاهنامه و شخصیت محبوب ملیگرایان ایرانی به یاد میآید.
چهار روز پس از شکست در قادسیه، بزرگان ایران در نشست خود در بارگاه شاهنشاهی (تاق کسری) دوباره پیشنهاد جابهجایی پایتخت را پیش کشیدند. این بار یزدگرد سوم پیشنهاد را پذیرفت، اما بعدها دیدگاهش دگرسان شد و جابهجایی پایتخت را در انجام نادیده گرفت.
تازیان در سال 637 میلادی به تیسفون یورش بردند. یزدگرد به منطقه حلوان رفت. او در جلولا نیز شکست خورد و به خراسان بزرگتر رفت. در سال ۶۴۲ ، 25 بهمن ماه سال 20 خورشیدی آخرین مقاومت منسجمِ ایرانِ ساسانی در نبرد نهاوند رخ داد (نبرد نهاوند) که پس از نبردی خونین اعراب پیروز شدند.سال 651 در مرو (کنونی ترکمنستان) کشته شد و نیروی نظامی محدود که دولت چين در اختيار پسر او ـ فیروز قرارداده بود تا کمک کند برجای پدر بنشیند، تنها تا خجند و درّه زرافشان پیش آمد.
تیسفون یکی از شهرهای باستانی مهم در تاریخ ایران بود. این شهر برای بیش از ششصد سال پایتخت سلطنتی ایران در دوران اشکانی و ساسانی بود. طاق کسری، یکی از باقیماندههای تیسفون، هنوز هم به عنوان یکی از باارزشترین بناهای باقیمانده از ایران باستان شناخته میشود.
استخر، شهری باستانی در استان فارس در ۵ کیلومتری شمال تخت جمشید در جنوبغربی ایران بود. این شهر از سده سوم پیش از میلاد تا اوایل سده سوم پس از میلاد بهعنوان پایتخت فرتکهها و شاهان پارس شکوفا شد. این شهر در زمان شاهنشاهی ساسانیان (۲۲۴–۶۵۱ میلادی) به اوج شکوفایی خود رسید و زادگاه خاندان ساسان بود. استخر (اصطخر) از سال ۲۲۴ تا ۲۲۶ میلادی برای مدت کوتاهی بهعنوان نخستین پایتخت شاهنشاهی ساسانی و سپس بهعنوان شهر اصلی و مرکز مذهبی استان پارس ساسانی فعالیت کرد. این شهر در زمان یورش تازیان به ایران بهدلیل مقاومت سرسخت خود که منجر به کشته شدن بسیاری از ساکنان آن شد، مورد توجه قرار گرفت. مدتها پس از فتح ایران به دست تازیان بهعنوان سنگر دین زرتشت باقی ماند. (روزنامک/ کیهانیزاده؛ ویکیپدیا)
—– —– —– —– —–
یادروز ششم امردادماه:
روز “ترويج آموزشهای فنی و حرفهای”.
“شيخ فضل الله نوری” به اتهام مخالفت با نظام مشروطه و ترغيب ديگران به اين مخالفت به دادگاه انقلاب تسليم شد. (۱۲۸۸ خورشیدی)
جنگ جهانی اول آغاز شد. آلمان به روسیه حمله نمود. (۱۲۹۳ خورشیدی)
“وثوق الدوله” رسما کار خود را آغاز کرد و از ورود “صمصام السلطنه” و وزیران وی به مقر دولت جلوگیری نمود. (۱۲۹۷ خورشیدی)
“كلنل محمد تقی خان” جمعی از اعيان، مالكين، تجار، مديران روزنامهها و نمايندگان اصناف را در محل دارالاياله دعوت نمود. (۱۳۰۰ خورشیدی)
لايحهی “آموزش و پرورش رایگان، اجباری و عمومی” به تصويب رسيد و قانون شد. (۱۳۲۲ خورشیدی)
لایحهی آموزش و پرورش اجباری، رایگان و یكسان در ایران كه ششم امردادماه 1322 به تصویب مجلس رسیده بود پس از امضای شاه پهلوی دوم در این روز و انتشار در روزنامه رسمی كشور به صورت قانون درآمد.
قرارداد هوایی بین ایران و انگلیس بر اساس حقوق متساوی بسته شد. (۱۳۵۰ خورشیدی)
یک هیات بازرگانی از ایران برای امضای موافقتنامه حمل و نقل بینالمللی و ترانزیت کالا به انگلستان رفت. (۱۳۵۶ خورشیدی)
وزارت بازرگانی اعلام کرد خرید گندم از کشاورزان ۵۰ درصد افزایش یافت. (۱۳۵۶ خورشیدی)
مذاکرات برای صلح خاورمیانه بین محمد رضا شاه، ملک حسین و حسنی مبارک در نوشهر و رامسر انجام گرفت. (۱۳۵۷ خورشیدی)
همه پرسی اصلاحيه قانون اساسی جمهوری اسلامی ايران. (۱۳۶۸ خورشیدی)
برگزاری پنجمين انتخابات رياست جمهوری و انتخاب “آيتاللَّه “هاشمی رفسنجانی” به اين مقام. (۱۳۶۸ خورشیدی)
درگذشت صدیقه دولتآبادی، روزنامهنگار و از فعالان انقلاب مشروطه و جنبش زنان ایران، (زاده سال ۱۲۶۱ اصفهان – درگذشته ۶ امرداد ۱۳۴۰ تهران)
سالروز درگذشت بهمن محصص، نقاش، مجسمهساز و مترجم، (زاده ۱۰ اسفند ۱۳۰۹ رشت – درگذشته ۶ امرداد ۱۳۸۹ ایتالیا)
روز جهانی بیماری “هپاتیت”.
زادروز “ابن العربی”، فرضيهپرداز صوفيسم. (1165 م)
كشت سيبزمينی در اروپا آغاز شد. (1586 م)
درگذشت “جان پيتر زنگر”، نخستين روزنامه نگار جهان كه متهم به افترا زدن شد و بیگناه به زندان افتاد. (1746 م)
درگذشت “يوهان سباستيان باخ” آهنگساز و موسيقيدان بلند آوازه آلمانی. (1750 م)
درگذشت “گاسپار مونژ” رياضيیدان شهير فرانسوی و مبتكر هندسه ترسيمی. (1818 م)
روز ملی و استقلال “پرو”. (1821 م)
كشور جمهوری پرو با ۱/۲۸۵/۲۱۶ كيلومتر مربع در غرب قاره آمريكای جنوبی، در كنار اقيانوس كبير واقع شده است. جمعيت پرو بيش از ۲۵ ميليون نفر است و از نژاد سرخ پوست و دو رگه سرخ و سفيد می باشند. پايتخت اين كشور، شهر “ليما” و واحد پول آن “سولِ جديد” است. نظام سياسی اين كشور، جمهوری چندحزبی با يک مجلس قانونگذاری است.
امضای پیماننامه “برلين” بين دول اروپايی. (1878 م)
زادروز “كارل پوپِر” فيلسوف و نظريه پرداز معروف اتريشی. (1902 م)
اعلان جنگ دولت اتريش به صربستان و آغازی بر جنگ جهانی اول. (1914 م)
طرد يوگسلاوی از جامعه كمونيسم و ايجاد شكاف در بلوک شرق. (1948 م)
افتتاحیه بازیهای المپیک تابستانی ۱۹۸۴ لسآنجلس برگزار شد. (1984 م)
وقوع زلزله دهشتناک در شرق چين به قدرت ۷/۹ درجه در مقايس ريشتر و بيش از ۶۰۹ هزار نفر كشته. (1976 م)
درگذشت “مهندس لودويگ بولكو”، سازنده نخستين جت جنگنده جهان و يكی از طرحان ایرباس. (2003 م)
مرگ “فرانسیس کریک”، زیستفیزیکدان انگلیسی و یکی از کاشفان ساختار دیانای و برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۶۲ میلادی. (2004 م)
