بهشید برخوردار، نماینده زرتشتیان در مجلس، در جشن مهرگان تهرانپارس، شادی را «نیروی عبور از اندوه» دانست و گفت فرهنگ ایران به ما آموخته است که شادی برای فراموش کردن دشواری نیست، بلکه توان گذر از آن را به انسان میدهد.
جشن مهرگان، آدینه دهم مهرماه ۱۴۰۵، روز مهر از ماه مهر، در مارکار تهرانپارس برگزار شد و همکیشان در برنامهای فرهنگی و هنری گرد هم آمدند.
این جشن به کوشش انجمن زرتشتیان تهران و با همکاری نهادهای زرتشتی، پس از آیین گَهنبار دانشآموزی مهرگان برپا شد و با نیایش نونهالان و نوجوانان، سخنرانی و برنامههای فرهنگی و هنری همراه بود.
جشن با اجرای سرود ملی و خوان اشموهو آغاز شد و پس از آن نونهالان و نوجوانان آدریان بزرگ تهران به نیایش پرداختند.
موبد کورش بلندی، به نمایندگی از انجمن موبدان، جشن مهرگان، این جشن فرخنده و کهن آریایی را به باشندگان، همه همکیشان و ایرانیان سراسر جهان شادباش گفت. او در سخنان خود درباره پیشینه و جایگاه مهرگان، فلسفه جشنهای ماهیانه، پیوند مهر با پیمان و راستی، خویشکاری ایزد مهر و پیام این جشن برای زندگی امروز سخن گفت.
مهرگان؛ جشن مهر، پیمان و راستی
موبد بلندی با اشاره به ثبت مهرگان در فهرست میراث ناملموس یونسکو، این جشن را جشنی جهانی خواند و گفت جشن مهرگان در سنت دیرینه ایرانیان و زرتشتیان از جشنهای ماهیانه ایرانیان باستان بوده است. هر ماه نامی دارد و روزهای ماه نیز نامهای ویژه خود را دارند و در هر ماه، هنگامی که نام روز و ماه برابر میشده، آن روز را جشن میگرفتند و مهرگان نیز از جمله این جشنهاست. همه جشنها با شادی، همازوری، ستایش و نیایش اهورامزدا و سپاسداری از دادههای نیک اهورایی همراه بوده است.
وی افزود: مهرگان افزون بر یک جشن ماهیانه، جشنی ملی نیز به شمار میآید و نیکان ما آن را دومین جشن بزرگ ایرانشهر و در حد نوروز ارج مینهادند و باشکوه برگزار میکردند. منابع و مستندات تاریخی بسیاری از اهمیت این جشن در حد نوروز یاد کردهاند و به عبارتی میتوان نوروز را جشن آغاز و نوزایی و مهرگان را جشن رسیدن، کمال و برداشت دانست.
دیرینگی جشن مهرگان را اگر از زمان پیش از اشوزرتشت تا امروز دنبال کنیم، از گرامیداشت مهر و اهمیت مهر در آیین مهر آغاز میشود. در دوره هخامنشی، مهرگان به عنوان جشنی پاییزه و شاهانه و در پیوند با اعتدال پاییزی مطرح بوده و منابع یونانی با عنوان جشن میترا و با باشندگی ویژه شاه از آن یاد کردهاند. در دورههای بعد به شکل مهرگان و در دوران ساسانی به عنوان جشن بزرگ شاهنشاهی معرفی شده است. فردوسی نیز در شاهنامه، روز جشن مهرگان را به روز پیروزی فریدون بر ضحاک و پیروزی نیکی بر بدی نسبت داده است.
به سخن موبد بلندی آنچه روشن است، جشن مهرگان چنان ریشه در دیرینگی ایرانشهر دارد که آیینها و نشانههای آن و خوان مهرگانی در جایجای ایرانشهر و در میان اقوام مختلف، به شکلهای متفاوت همچنان وجود دارد و نشان از دیرینگی و ریشه آن در فرهنگ ایرانی دارد.
موبد بلندی در بخش دیگری از سخنان خود به گاهشمار مهرگان پرداخت و گفت: «جشن مهرگان روز شانزدهم از گاهشمار زرتشتی است و در گاهشمار رسمی کشوری روز دهم از ماه مهر، بنابراین گرفتن جشن مهرگان در شانزدهم ماه از گاهشمار رسمی کشور اشتباه است و باید به این توجه داشته باشیم.»
او درباره واژه مهر نیز گفت: «واژه مهر در اوستا میثرهَ، در سانسکریت میترَ و در پهلوی میترا یا میتر و در فارسی کنونی مهر آمده است و ریشه آن از واژه مِی may یا ما ma است و به معنی پیمان بستن و قرار گذاشتن و از منظری دیگر به معنی میزان و سنجش آمده است و در فارسی روان کنونی به معنی مهر و محبت و عشق تعبیر شده که نه در معنی و شاید در تفسیر بشود آن را یکجوری به همان پیمانی که در اثر مهر و محبت ایجاد شده نسبت داد.»
به گفته او، هر پیمانی در گیتی و مینو اگر بر پایه راستی انجام شود، بیگمان مهر و محبت و عشق بنیان آن است و چه نیکوست که این تعبیر و تفسیر همچنان به مهر نسبت داده شود؛ تا پیمان بین مهر و خورشید در آیین مهر.
موبد بلندی درباره خویشکاری مهر نیز گفت: «خویشکاری مهر از نگهبانی پیمان اساتیری نههزارساله هرمزد و اهریمن پیش از اشوزرتشت و مهر اسپنتمان آغاز و همچنان به شکل ایزد نگهبان پیمان در سنت زرتشتی و همچنین همراهی آن با ایزدان سروش و روشن در سنجش کارهای نیک و بد روان انسان بر سر پل چینود در اوستا و سنتهای بعدی ادامه مییابد.» در مهریشت نیز مهر سرزمین آریایی را میپاید و نگهداری آرامش در این سرزمین است.
نماینده انجمن موبدان در ادامه سخنان خود درباره مفهوم مهر و مهرگان گفت: «همانطور که گفتم، درباره مهر و مهرگان سخن بسیار است. در مجموع، به دیدگاه من وقتی از مهرگان و ایزد مهر و خویشکاری آن سخن میگوییم، در حقیقت مفاهیم عمیق پیمان را نه به معنی قرار گذاشتن یک عهد بین دو فرد باید بدانیم، بلکه پیمان هر فرد با خود در پیروی از راه راستی و اشا و پیمان در راه گسترش نیکیها و پیمان در ساختن و آبادانی و پیمان در مهرورزی و عشق و محبت به تمامی همنوعان و دادههای نیک اهورایی باید بدانیم.»
موبد کورش بلندی در پایان ابراز امیدواری کرد: «در پایبندی به پیمانهایمان مینوی و مهرورزی به یکدیگر استوار باشیم تا بهروزی و نیکبختی را در سرتاسر جهان شاهد باشیم.»
پس از این بخش، ترانههایی به زبان دَری (فولک زرتشتیان) اجرا شد و سپس حرکات موزون محلی ایران به نمایش درآمد.
در ادامه، بهشید برخوردار، نماینده ایرانیان زرتشتی در مجلس، در سخنان خود به پیام مهرگان، پیمان با مهر و راستی، همازوری و همبستگی، امیدآفرینی و نگاه به آینده ایران اشاره کرد و همچنین از برنامههایی درباره اشتغالزایی، دهش خیراندیشان و ردیف بودجه وزارت کشور برای انجمنها و نهادها سخن گفت.
پیمانی با مهر، راستی و ایران
نماینده ایرانیان زرتشتی جشن مهرگان را شادباش گفت و سخنان خود را با یادآوری پیام مهرگان و پیوند آن با مهر، پیمان، راستی و ایران آغاز کرد. او گفت دهم مهر تنها روزی برای برپایی یک جشن نیست، بلکه فرصتی برای یادآوری یک پیمان است؛ پیمانی با مهر، راستی و ایران.
برخوردار مهرگان را جشنی کهن در فرهنگ ایران دانست که پس از هزاران سال همچنان پیامی برای امروز دارد: اگر تاریکی هست، چراغ باشیم؛ اگر ناامیدی هست، امید بیافرینیم و اگر بدی هست، نیکی را افزایش دهیم.
او گفت مهر در فرهنگ ایران را تنها یک احساس نیست و آن با پیمان، وفاداری و راستی پیوند داد؛ به این معنا که انسانها یکدیگر را تنها نگذارند.
برخوردار با اشاره به فرهنگ ایران گفت ایرانیان در گذر تاریخ، مهرورزی و یاری به انسانهای دیگر را برگزیدهاند و این شیوه زندگی را به نسلهای پس از خود سپردهاند. از نگاه او، ایرانیان امروز تنها فرزندان گذشته ایران نیستند، بلکه امانتداران آینده ایران نیز هستند.
او در ادامه به داستان فریدون و ضحاک اشاره کرد و آن را نمادی از رویارویی داد و بیداد و رهایی از تاریکی دانست. به گفته برخوردار، ضحاک امروز میتواند نماد ناامیدی، دروغ، نفرت و بیتفاوتی نسبت به درد دیگری باشد و فریدون میتواند نماد اراده همگانی برای نیکی باشد. او کاوه را نیز نماد انسانی دانست که میگوید «من تنها نیستم» و اگر انسانها در کنار یکدیگر بایستند، هیچ تاریکی ماندگار نخواهد بود.
برخوردار با اشاره به شرایط امروز گفت ایران به همازوری و همبستگی نیاز دارد و مهر در این روزگار با مسوولیت، همدلی، یاریرسانی و در کنار یکدیگر بودن معنا پیدا میکند.
او گفت مهرگان نباید تنها در سفره، آیین و جشن خلاصه شود، بلکه باید آن را در زندگی به کار گرفت؛ با یاری رساندن به انسانی که در دشواری است، گرفتن دست یک کودک، انجام کاری امیدبخش برای ایران، دهش، کاشتن درخت و امید دادن به انسانی ناامید. در این صورت، مهرگان به فرهنگی زنده تبدیل میشود.
برخوردار گفت فرهنگ ایران شادی را در برابر اندوه قرار نمیدهد، بلکه شادی را نیرویی برای گذر از اندوه میداند. از نگاه او، جشن گرفتن برای فراموش کردن دشواریها نیست، بلکه فرصتی برای یافتن نیرویی برای گذر از آنهاست.
او درباره امید نیز گفت که امید، سادهلوحانه نیست، بلکه از باور به توانایی انسان و جامعه برای ساختن آینده سرچشمه میگیرد. مهرورزی برای یک ملت مهم است ملتی که مهر را از دست بدهد، بخشی از جان و روح خود را از دست خواهد داد.
نماینده زرتشتیان از همکیشان خواست یکدیگر را تنها نگذارند، اختلافها را به گفتوگو تبدیل کنند و تفاوتها را فرصتی برای شناخت بیشتر یکدیگر ببینند. او گفت ایران تنها گذشتهای که به ما رسیده نیست، بلکه آیندهای است که باید به نسلهای پس از خود بسپاریم؛ بنابراین ایران را باید امانتی دانست که باید آن را به فرزندان آینده سپرد.
او در جمعبندی سخنان خود گفت برای چیره شدن بر بدی باید نیکی را بیشتر کرد، نفرت را با مهر از میان برد، تنها از امید سخن نگفت بلکه امید آفرید و ساختن آینده ایران را از خود آغاز کرد. برخوردار در جشن مهرگان، پیمان با مهر، پاسداری از راستی، تنها نگذاشتن یکدیگر و سپردن ایرانی بهتر از آنچه به ما رسیده است به فرزندان آینده را از خواستههای این روز برشمرد و بر امید، فرهنگ، خرد و مهرورزی در این راه ایستاد.
برخوردار همچنین از مسوولان کشور که پیامهای شادباش مهرگان فرستاده بودند سپاسگزاری کرد و از دانشآموزان و دستاندرکاران گهنبار دانشآموزی و جشن مهرگان سپاس گفت و مهرگان را به ایرانیان و دوستداران مهر شادباش گفت.
سه محور برای پیگیری جامعه زرتشتی
نماینده زرتشتیان در ادامه سخنان خود، سه محور را برای پیگیری و همازوری جامعه زرتشتی مطرح کرد.
دکتر برخوردار نخست از پیگیری برای برگزاری نشستی با یکی از مسوولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای گفتوگو درباره اشتغالزایی همکیشان خبر داد تا پرسشهای آنان پاسخ داده شود و زمینههایی برای اشتغال همکیشان فراهم آید.
وی گفت: «اگر یکی از انجمنها یا نهادهای زرتشتی تهران پیشقدم شود و هماهنگیهای لازم را انجام دهد، جلسهای را با یکی از مسوولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هماهنگ میکنم تا درباره اشتغالزایی توضیحاتی ارائه شود و به پرسشهای همکیشان پاسخ داده شود. همچنین شرایطی فراهم خواهد شد تا همکیشان بتوانند از این فرصت استفاده کنند که زمان و چگونگی برگزاری جلسه از راه فراخوان به آگاهی خواهد رسید.»
دومین محور، ساماندهی و جهتدهی به دهشهای نیکاندیشان برای برنامهریزی در راستای حل مشکلهای اولویتدار جامعه زرتشتی بود. دکتر برخوردار گفت این کار با همکاری همگان شدنی است و انجمنها، نهادها، خیراندیشان و همکیشان در تحقق آن نقش دارند و در فراخوانی اعلام خواهد شد.
او سومین محور را بازگشت ردیف بودجه وزارت کشور عنوان کرد و گفت این ردیف بودجه حذف شده بود و نمایندگان ادیان دو سال برای بازگرداندن آن پیگیری کردهاند. این بودجه قرار است با توجه به میزان فعالیت انجمنها و نهادها در خدمترسانی به همکیشان و شاخصهای دیگر، به انجمنها و نهادها اختصاص یابد و در نشستی با حضور تمامی انجمنها و نهادهای زرتشتی تقسیم خواهد شد.
ادامه برنامههای فرهنگی و هنری
در ادامه جشن، فرنشین انجمن زرتشتیان تهران به سخنرانی پرداخت و جشن مهرگان را شادباش گفت.
سپس انجمن زرتشتیان تهران به روال مهرگانهای گذشته از چهرههای تاثیرگذار فرهنگی زرتشتی سپاسداری کرد و عکس به یادگار گرفتند. در این آیین از آموزگاران پیشکسوت، گلستان آذرکیوان، خانم ایزدیار، فیروزه پرنده، برزو پرستار، بوذرجمهر پرخیده، سهراب پشوتن، پروانه جاماسب، مهبانو جمشیدی، رستم جوانمردی، پروین خدادادی، خداداد راسخی، مهناز زندهنوش، منیژه سعادت، کورش سپهری، ارسطو ستودیان، وهیشتا ستودیان، بهناز شاهد، پروین شهزادی، بمانت ظهرابی، هما عدالت، مهینبانو کریمدادی، بهرام مهربابا، سیمین مهربانزاده، مهربان میرایی، زریر نجمی و مهربان وفاداری سپاسگزاری شد. لوح سپاس و هدایا را پروانه خرمشاهی، فرنشین کمیسیون فرهنگی و آموزش انجمن زرتشتیان تهران پیشکش کرد.
در بخش دوم برنامه، اجرای حرکات موزون، گروه موسیقی سنتی و استندآپ کمدی انجام شد.
اجرای برنامههای فرهنگی و هنری با موسیقی و برنامههای گروه خورشید ادامه یافت. پس از آن، گروه نقالی و شاهنامهخوانی زرتشتیان ایران به سرپرستی و استادی موبدیار پریا ماوندی به اجرا پرداخت و در ادامه گروه موسیقی پاپ جوانان زرتشتی روی صحنه رفت.
در پایان برنامه، سرود «ای ایران» با همراهی دستاندرکاران اجرا شد و عکس گروهی دیگری به ثبت رسید.
پس از پایان جشن نیز خانوادهها در مارکار تهرانپارس گرد هم آمدند و ساعتی را در کنار یکدیگر گذراندند.

همایشگاه فرهنگی ورزشی مارکار تهرانپارس


طراحی جایگاه مهرگان به سرپرستی آتوسا بهرامی و با همراهی آناهیتا ایرانخواه و مهربان پیمان. طراحی سفره مهرگان با همراهی نگار بزرگ چمی، مهسا دارابیان و آناهیتا فرارونی.



سخنگوها: نگار بزرگچمی و امید کاجیان

موبد کورش بلندی

شهین شیرمردی خواننده ترانه دری


بهشید برخوردار نماینده زرتشتیان در مجلس

آذرمیندخت بلیوان خواننده ترانه دری


فریدون سامی اجرای ترانه




کامبیز میزانیان فرنشین انجمن زرتشتیان تهران

سپاسداری از آموزگاران پیشکسوت

حرکات موزون فولک ایرانی

اجرای موسیقی سنتی از سوی استادان خانه فرهنگ و هنر زرتشتیان

استندآپ کمدی ریحانه مرادی


گروه موسیقی فولک ایرانی خورشید




بخش پذیرایی


گروه نقالی و شاهنامه خوانی زرتشتیان ایران به سرپرستی موبدیار پریا ماوندی و با اجرای آرینا ایرانی و فرین یگانگی و همراهی مرشد خرمی





مسوول صدابرداری سام خسروپور
گروه موسیقی پاپ جوانان به سرپرستی آروین آبیاری






فرتور از همایون مهرزاد است.
2393

3 پاسخ
جشن باستانی مهرگان خجسته باد
درود و مهرگان بر همگی شاد باد 0،دست آقای مهرزاد درد نکنه باز هم من را برد توی فضای آنجا و گزارش خوب نوشته شده نیز تکمیل کننده بود و انگار من هم در جشن بودم دستمریزاد.
مهرگانتان خجسته شاد.
سپاس از امرداد که با این گزارش ما را به حال هوای مهرگانهای مارکار برد.