با گذشت ماهها از هشدار کنشگران و پافشاری مسوولان میراث فرهنگی بر بایستگی کاهش بلندا (:ارتفاع) یک ساختمان در کنار میدان گنجعلیخان و بافت تاریخی کرمان، تصاویر جدید گویای ادامهی عملیات ساختمانی در این پروژه است.
امید ابراهیمی، دوستدار میراث فرهنگی استان کرمان، در روزهای پایانی تابستان سال گذشته، با انتشار تصویرهایی از ساختوساز دو سازه در کنار میدان ارگ و بافت تاریخی کرمان، نسبت به اثرگذاری این سازهها بر چشمانداز (:منظر) تاریخی شهر هشدار داد.
پس از انتشار این گزارش در خبرگزاری ایسنا، فرناز فرهیمقدم، معاون میراث فرهنگی کرمان، از توقف بخشی از کارهای اجرایی پروژه خبر داد و بازگو کرد که ادامه یا توقف کامل آن وابسته به تصمیم وزارت میراث فرهنگی و تعیین تکلیف رای کمیسیون ماده 5 است. به گفتهی او، تنها اجرای دو اشکوب (:طبقه) نخست پروژه بهصورت موقت مجاز دانسته شده است.
بایدهای فراموش شده
آن زمان علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی کشور که از روند اجرای این پروژه بازدید کرده بود، با پافشاری بر بایستگی رعایت ضوابط تصویب شدهی بافت تاریخی کرمان، بازگو کرد که بر پایهی بررسیهای انجامشده، بلندای سازه باید کاهش یابد و دستِ کم دو اشکوب از آن حذف شود. او همچنین خواستار پیگیری حقوقی موضوع و توقف روند ساختوساز شد.
با این حال، انتشار تصاویر از ادامهی کارهای ساختمانی در کنار میدان گنجعلیخان و ارگ تاریخی کرمان، واکنش کنشگران میراث فرهنگی، هنرمندان و شماری از شهروندان کرمانی را نیز در پی داشت و آنان با راهاندازی پویشی مردمی، خواستار ورود فوری نهادهای مسوول به این پرونده شدند. در همین راستا، امینیزاده، عضو کمیسیون حقوقی شورای شهر کرمان، نیز با اشاره به تخلفات انجام گرفته در این پروژه، بر بایستگی ورود دستگاههای نظارتی، قضایی و امنیتی استانداری پافشاری کرد.
حال، با گذشت نزدیک به یکسال از بازگویی مواضع مسوولان میراث فرهنگی و پافشاری بر بایستگی رعایت ضوابط ارتفاعی، تصویرها و گزارشهای تازه نشان از ادامه کارهای ساختمانی در این پروژه دارد؛ موضوعی که بار دیگر نگرانی کنشگران میراث فرهنگی را برانگیخته است.
ساختوسازها ادامه دارد
اکنون امید ابراهیمی، دوستدار و کنشگر میراث فرهنگی، از ادامهی ساختوساز این پروژه خبر میدهد و میگوید: از پایان امرداد یا شهریور سال گذشته، همزمان با بالا آمدن اسکلتهای فلزی ساختمان، کنشگران میراث فرهنگی نسبت به روند ساختوساز هشدار داده بودند. در همان زمان نیز گزارشهایی درباره ناسازگاری (:مغایرت) این پروژه با ضوابط موجود منتشر شد، اما با وجود پیگیریهای انجامشده، کار موثری برای توقف آن انجام نگرفت.
ابراهیمی افزود: در این مدت، برخی از مسوولان از جمله اداره کل میراث فرهنگی کرمان، وزارت میراث فرهنگی، برخی مقامات قضایی، امنیتی، استانداری و دیگر مسوولان وابسته (:ذیربط) بارها بر بایستگی توقف پروژه پافشاری کردهاند، اما در عمل روند ساختوساز متوقف نشده و پروژه به پیشرفت خود ادامه داده است.
او در ادامه با رد ادعای توقف کامل پروژه گفت: در حالی که مدتهاست گفته میشود ساختوساز متوقف شده، جرثقیل همچنان در محل سرگرم کار است و کارهای اجرایی سقف و کف طبقات ادامه دارد.
ابراهیمی همچنین به سوگیریها (:مواضع) اداره کل میراث فرهنگی کرمان اشاره کرد و گفت: مسوولان این اداره میگویند که تنها فعالیت در دو اشکوب پایین پروژه مجاز بوده است، اما نشانهها گواه آن است که کارهای ساختمانی در بخشهای بالاتر نیز ادامه دارد.
این فعال میراث فرهنگی با انتقاد از چگونگی برخورد دستگاههای مسوول، ادامه داد: صرف اعلام مخالفت یا صدور دستور شفاهی برای توقف پروژه بسنده نیست و زمانی که کارهای ساختمانی ادامه دارد، نهادهای مسوول باید بهگونهی عملی وارد کار شوند. یگان حفاظت میراث فرهنگی و دیگر دستگاههای اجرایی و انتظامی باید نقش فعالتری در جلوگیری از ادامه تخلفات ایفا کنند.
ابراهیمی همچنین یادآور شد: سال گذشته و در جریان سفر علیرضا ایزدی، مدیر کل دفتر ثبت آثار تاریخی کشور به کرمان، قرار بود در یک هفته دیدگاه نهایی وزارت میراث فرهنگی درباره این پروژه بازگو شود، اما تاکنون موضعی شفاف و آشکار (:علنی) در این زمینه منتشر نشده است. درنگ در اعلام نظر قطعی و نبود تصمیمی روشن، سبب ادامه یافتن وضعیت کنونی شده است.
پیگیریهای حقوقی
ابراهیمی با اشاره به پیگیری حقوقی این پرونده، گفت: مهرماه سال گذشته از سوی انجمن دیدهبان میراث کارمانیا شکایتی درباره این پروژه ثبت شده است که همچنان در حال گذراندن مراحل قضایی است و هنوز به نتیجه نرسیده است.
رییس انجمن دیدهبان میراث کارمانیا با نگرانی از ادامهی روند کنونی این پروژه در حریم منظری یک میراث ملی و در بافت تاریخی، گفت: پیشرفت فیزیکی پروژه میتواند در آینده به سببی برای توجیه ادامهی ساختوساز تبدیل شود. زمانی که نخستین گزارشها درباره این پروژه منتشر شد، تنها چند ستون فلزی در محل کار گذاشته شده بود، اما اکنون پروژه به مراحل بسیار پیشرفتهتری رسیده است.
ابراهیمی افزود: اجرای ضوابط و قوانین همربط با بافتهای تاریخی باید برای همه یکسان باشد و هیچ دستگاه یا نهاد دولتی نباید خود را از رعایت این قانونها مستثنا بداند. اگر محدودیتهای ارتفاعی و ضوابط ساختوساز در بافتهای تاریخی برای شهروندان بایسته (:لازمالاجرا) است، این قوانین باید درباره تمامی نهادها و دستگاهها نیز بدون استثنا به کار برده شود تا از تکرار چنین رویدادی جلوگیری شود.
