گزارش سفر انجمن افراز به ابرکوه و بررسی میدانی دوباره کاریز (قنات) نبادان: در روزهای ۱۱ و ۱۲ دیماه، گروه زیستبوم انجمن افراز سفری میدانی به ابرکوه انجام داد تا کاریز کهن نبادان را بررسی کند، آسیبهای آن را بسنجد و راههای زنده کردن (احیا) دوباره این سرچشمه ارزشمند آب را بیابد.
در این سفر، برخی از اعضای کارگروه زیستبوم انجمن افراز با همراهی جناب امید فروردین، از کارشناسان برجسته زنده سازی (احیا) کاریزهای ایران، به ابرکوه سفر کردند. پس از رسیدن، گروه در قلعه تاریخی و زیبای تیزک (Tizok) اقامت کردند و امید فروردین در کنار هموندان گروه همچون الهام بهنام فرش، مارتا نوروزی، مهدی صفری و باهماهنگی احمدرضا وکیلیان و میزبانی علی امیدپناه و همسر محترم ایشان، به گفتوگو و برنامهریزی پرداختند.
در شامگاه پنجشنبه ۱۱ دی، نشستی آغازین با بودن گروه زیست بوم افراز و جناب فروردین برگزار شد و در گفتوگو با دکتر کلانتری، برنامه روز آتی روشن شد.
بامداد آدینه ۱۲ دی، گروه به همراه امید فروردین از دهانههای بالایی بیش از هفت چاه کاریز بازدید کردند. جایگاه هر چاه با دستگاه جیپیاس درج شد و چگونگی آنها بررسی شد. فروردین به روشنی گفت که کاریز نبادان هنوز آب دارد و با رسیدگی درست، میتواند دوباره به شکلی شگفتانگیز زنده (احیا) شود، هرچند سالهاست رها شده و نیازمند پیگیری است.
در ادامه، گروه از یکی از چاههای میانی مسیر کاریز بازدید کرد؛ چاهی که اتاقکی دارای دستگاه پمپاژ آب به زمینهای کشاورزی دارد. فروردین با یادآوری ارزش تاریخی این کاریز کهن هشدار داد که بیتوجهی به آن میتواند به ریزش کاریز و نابودی همیشگی آن بینجامد. وی همچنین افزود که برداشت شتابزده و مستقیم آب از این چاهها میتواند منابع زیرزمینی را زودتر از آنچه پیش بینی میشود تهی کند و این سرچشمه ارزشمند را برای همیشه از میان ببرد.
وی یادآور شد که کاریز یک ساختار پایدار آبرسانی است و اگر به درستی زنده (احیا) شود، میتوان میزان آب را بهینه کرد و برای سالیان دراز آب پایدار در دسترس داشت؛ کاری که نگرانی کشاورزان را نیز گره میگشاید.
در ادامه، در کنار سرو کهنسال ابرکوه، گفتوگوی تلفنی با مهندس گلستانیپور انجام شد و یافتهها و نگرانیها با ایشان در میان گذاشته شد تا اهمیت این کاریز برای مردم و مدیران ابرکوه روشنتر شود.
همچنین گفته شد که با آغاز زنده کردن کاریز، نگرانی از بیآبی زمینهای کشاورزی وجود ندارد، زیرا چاه کنونی میتواند تا پایان کار، آب مورد نیاز زمینها را فراهم کند.
انجمن افراز پافشاری دارد که سرو کهنسال ابرکوه تاکنون به یاری کاریز باستانی نبادان زنده مانده است و در آینده نیز میتواند پایهای برای گردشگری پایدار و وارد شدن سرمایه برای این پهنه تاریخی کهن باشد و زمینه ایجاد دهها پیشه پایدار را فراهم آورد. در مقابل، هرگونه سهلانگاری میتواند آسیبهای سخت برجای گذارد و نیز تهدید خشک شدن همیشگی کاریز را در آینده نزدیک به همراه داشته باشد.
اکنون آب در کاریز نبادان جریان دارد و باید هرچه زودتر به مسیر کهن خود بازگردد. انجمن افراز از مدیران و مردم ابرکوه میخواهد با نگاه خردمندانه و دلسوزانه، در نگهداشت این سرمایه زیستی و تاریخی بکوشند.
در پایان، امید است با پیگیری دوستان در ابرکوه و اقدامهای انجمن افراز، نشست یا نشستهایی با اهالی و امید فروردین برگزار شود تا ارزش و اهمیت این کاریز باستانی بیش از پیش شناخته شود.
کاریز نبادان زنده است؛ تنها بایسته است دست در دست هم دهیم و آن را دوباره زنده (احیا) کنیم تا روزهایی بهتر برای مردم و سرو کهنسال ابرکوه رقم بخورد.
* احمدرضا وکیلیان، هموند کارگروه زیستبوم انجمن افراز
گروه انجمن افراز در کنار استاد امید فروردین در بررسی های تازه کاریز نبادان و سرو ابرکوه 
فرتور رسیده است.
6744
