«زندایا»، بازیگر آمریکایی، بهسبب استفاده از گوشوارههایی ساختهشده از آثار باستانی ایرانی در جریان تبلیغات فیلم «اودیسه» با موجی از انتقادها در فضای مجازی روبهرو شده است.
به گزارش خبرگزاریها «زندایا» در آیین عکاسی رسمی تازهترین فیلم «کریستوفر نولان» با گوشوارههایی دیده شد که از مدالهای طلای ایرانی ساخته شدهاند و برپایهی بازگفتها، دیرینگیشان بهگمان به هزاره نخست پیش از میلاد بازمیگردد و نزدیک به سه هزار سال پیشینه دارند.

این گوشوارهها شامل دو مدال طلایی باستانی از گنجینه زیویه در کردستان ایران هستند کهدیرینگی آنها به سدهی هفتم پیش از میلاد، دوران مادها و سکاها بازمیگردد. این قطعات 3000 ساله توسط جواهرساز انگلیسی گلن اسپیرو با طلای ۱۸ عیار و الماس ترکیب و به یک اثر جواهر مدرن تبدیل شدهاند.
مجله «پیپل» نوشت، این مدالها بخشی از گنجینه «زیویه» (کردستان) هستند که دانشنامه «بریتانیکا» آن را «مجموعهای از آثار هنری وابسته به دوره ماد، وابسته به سدهی هفتم پیش از میلاد» توصیف کرده است. این آثاردر پایان دههی 1940 میلادی در شمال باختری ایران کشف شدند.
«اسپیرو» در گفتوگویی با مجله گالرین Galeria در سال ۲۰۲۵ گفته بود: «میتوانید چیزی را به گردن بیاویزید که هزاران سال قدمت دارد، اما همچنان امروزی و جذاب باشد»
برند جواهرات لوکس Barron London که این اثر را از «اسپیرو» خریداری کرده است، به «سیانان» گفت این دیسکهای طلا با یک پایه چنگالدار ساده و بدون نیاز به ایجاد حفره نگه داشته شدهاند تا به هیچوجه در شی اصلی دگرگونیای پدید نیاید یا آسیبی به آن وارد نشود.
واکنش فضای مجازی
واکنش کاربران اینترنت به تصمیم «زندایا» و «لا روچ»، استایلیست او، برای بهرهبردن از این گوشوارهها در استایلهای تبلیغاتی الهامگرفته از فیلم، گوناگون است. برخی باور دارند که بهرهگیری از این مدالها بهعنوان زیورآلات به نگاهداشت (:حفظ) این آثار کمک میکند، اما گروهی دیگر بر این باورند که این آثار نمادی از استعمار در ایران هستند و باید به کشور مبدا بازگردانده شوند.
یکی از کاربران نوشت: «این گوشوارههای سههزارساله ایرانی باید به ایران بازگردانده شود یا دستکم در یک موزه نگهداری شود. هیچکس حق ندارد از چنین آثار باستانی استفاده شخصی کند، چراکه آنها بسیار ارزشمند هستند و بخش مهمی از میراث فرهنگی بشر را تشکیل میدهند.
«زندایا» در اقتباس «کریستوفر نولان» از حماسه «اودیسه» اثر هومر در نقش «آتنا»، الهه جنگ و خرد و دختر زئوس ظاهر شده است. فیلم «اودیسه» که اکنون روی پرده سینماها است، افزون بر «زندایا»، با بازیگری مت دیمون، تام هالند، آن هاتاوی، لوپیتا نیونگو ساخته شده است.
درباره چگونگی خروج این اثر و اصالت آن، تا کنون اظهارنظری نشده است.
گنجینهی زیویه
گستره تاریخی زیویه ارگ فرمانروایی زمان مادها و سکاها است که در کردستان جای دارد. دربارهی آثار بهدست آمده از این گستره، بازگفتهای گوناگونی وجود دارد. نخستینبار در سال 1326 خورشیدی (1947 میلادی) آثاری از این گستره بهطور تصادفی به دست یک چوپان بومی کشف شد. این چوپان که سرگرم چراندن گوسفندان خود در دشتهای پیرامون زیویه بود، هنگام گشت و گذار در این گستره، ناگهان متوجه قطعاتی از گنجینههای باستانی شد که از دل خاک بیرون آمده بود. پس از کشف این آثار گرانبها، چوپان محل را به مقامات محلی آگاهی داد و این رویداد آغاز کاوشهای علمی و باستانشناسی در این پهنه شد.
در سال 1945، «رابرت رایسون»، یک باستانشناس آمریکایی، نخستین کارهای باستانشناسی در این گستره را آغاز کرد. پس از آن، «ایوب ربنوع» که دلال عتیقه بود هشت سال در سالهای 1323 تا 1325 خورشیدی کاوشهایی در این گستره انجام داد. با این همه، این پهنه بارها با حفاریهای قاچاقچیان روبهرو بوده که آسیبهای زیادی هم به این محوطه باستانی وارد شده است.

یک پاسخ
آیا دیدگاه مردمی که باید و فقط میتونن این خبر رو بخونن برای کسی اهمیت داره آثار باستانی کشور ما توسط دلالان اروپایی وامریکایی ویک مشت خائن وطن فروش از کشور خارج شده و حالا جزیی از زیورآلات شخصی خانم بازیگری شده که اصلا نمیدونه که پیشینه اون چیه باید به مسئولین دست مریزاد گفت …..!!!!!!