ایرانشهری در تاریخ
ایرانشهر واحد مستقل جغرافیایی، فرهنگی و سیاسی است که مردمان گوناگونی را در خود جای داده؛ و مفهوم ایرانیت را در دوران گوناگون تاریخی تداوم میبخشد. به عبارت دیگر، ایرانشهر در اصل یک مفهوم تاریخی، فرهنگی و سیاسی است که نهتنها به سرزمین جغرافیایی ایران اشاره دارد، بلکه هویت ایرانی، سنتهای شاهی؛ و نظم اجتماعی […]
هویت ملی و جایگاه زبان در اندیشهی فردوسی و شاهنامه
روایت داستانهای شاهنامه، از کیومرث تا دوران ساسانیان، نشاندهنده پیوستگی فرهنگی و تاریخی ایرانیان است و نقش مهمی در شکلدهی به هویت ملی ایفا میکند (اسلامی ندوشن، ۱۳۷۵: ۸۰). زبان فارسی کهن، یکی دیگر از ابزارهای هنری فردوسی در بیان هویت ملی است. انتخاب واژگان اصیل فارسی و اجتناب از لغات بیگانه پس از حمله […]
جشنهای ایرانی؛ بازتولید کهنالگوها و خودآگاهی ملی با تکیه بر جشن مهرگان
نگارنده پیشتر درد یادداشتی با عنوان: «بررسی جایگاه تمامیت ارضی در فرهنگ عامه ایران با تکیه بر جشن تیرگان» به بررسی و تحلیل عمیقترین لایه فرهنگ عامه یعنی آیینهای شادمانی و جشنهای ایرانی پرداخته و فرضیه «شکل گیری مفاهیمی مانند کشور، مرز و تمامیت ارضی پس از تشکیل ملت دولت مدرن توسط رضا شاه نخست […]
مهرگان، جشن آزادی سرمایه و بخش خصوصی
در ماه مهر چیزی دلنوازتر نیست از برخواندن داستان پادشاهی فریدون به زبان گرانمایه فردوسی در شاهنامه و درنگیدن در هر گوشه و کنار آن داستان ایرانساز. فردوسی پیشتر خبر داده بود که چون فریدون از مادر بزاد نهاد جهان دیگر شد. چنین سخنی در باره کسی در شاهنامه نیامده است و برتر ستایشها از […]
دهم مهرماه خورشیدی، جشن مهرگان است
«مهرگان» در کنار نوروز و سده، از شمار سه جشن بزرگ ایرانی است. اگر برخی از جشنهای ایرانی در گذر زمان کمرنگ شدهاند، مهرگان همواره در یاد ایرانیان زنده و نامیرا مانده است. در این نوشتار به فلسفهی جشن مهرگان و نماد آن در تاریخ ادبیات و استورههای ایرانی نمیپردازیم و تنها زمان درست برگزاری […]
گسترش نیروهای بد، در پی آسیبرساندن به آخشیجها
دین زرتشتی یکی از کهنترین و تاثیرگذارترین دینهای یکتاپرستی جهان است که در ایران باستان و بهدست پیامبر بزرگ آن، اشو زرتشت بنیاد نهاده شد. این دین انسان را به پیروی از «اشا» (سامان، راستی، حقیقت) و دوری و مبارزه با «دروغ» (نیرنگ، بیسامانی، بدی) سفارش میکند و آرمان انسان را پیروی از اشا و […]
ورزنامه؛ کهنترین کتاب کشاورزی و باغداری
«ورزنامه» یا «ورزکنامه» اثر حکیم فسطیوس بن اسکوراسیکه با نام اصلیِ یونانی، کاسیانوس باسوس اسکولاستیکوس است. این اثر شگرف، کهنترین کتاب در زمینهی کشاورزی و باغداری است که قدمت آن به دورهی ساسانیان میرسد. این کتاب ارزشمند که در سدهی ششم میلادی به زبان یونانی نوشته و سپس به زبان پهلوی برگردانده شد، بهعنوان راهنمایی […]
ندای یزد؛ نشریهای درخور فرهنگ دیرپای شهری جهانی
انتشار پیوسته و چهلویک سالهی هفتهنامهی اجتماعی- فرهنگی «ندای یزد»، توانایی و هنری است که درخور ستایش و ارجگذاری است. مطبوعات در ایران به سببهای گوناگون (مانند تنگناهای مالی، نبودِ نیروهای کاردان و نمونههای دیگر) عمر کوتاهی دارند، از اینرو انتشار نشریهی ندای یزد، با درازای چهلویک ساله و نوشتههایی پُربار و آگاهیرسانیهای بسیار، ستودنی […]
نشست بررسی ایرانشناسی در ارمنستان، برگزار میشود
هشتمین نشست مشترک انجمن علمی ایرانشناسی و موسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) با محور «ایرانشناسی در ارمنستان: آسیبشناسی وضع موجود و چشمانداز آینده» در تهران برگزار میشود. این نشست به بررسی چالشها و توانمندیهای همکاری علمی میان ایران و ارمنستان میپردازد. پژوهشگران و استادان برجستهای مانند گورگن ملیکیان، سیدحسین طباطبایی، وارتان وسکانیان، آندرنیک سیمونیان […]
معماران آیندهنگر ساسانی
در درازنای پادشاهی پانصد ساله ساسانیان، نکتهای وجود دارد که از روشنترین و اصلی ترین ویژگی هنر ایرانی است. یادمانی بودن یک بنای تاریخی نشان از جای آن، زمان، و باورها و اندیشههای دوران و منطقه دارد. ایرانیان به شوند (:دلیل) گوناگونی آب و هوایی ( شاید هر بیست کیلومتر) بناهایی با گوناگونی و تفاوت […]