آنهایی که روز 21 ژوئن (31 خورداد) را به نام «روز جهانی موتورسیکلت» نامگذاری کردهاند، باور دارند که در پی آن هستند تا پندارهای (:مفهومی) به نام «آزادی در جادهها» را گسترش دهند. به همین بهانه، شیفتگان موتورسواری هر سال در چنین روزی گرد هم میآیند تا دلبستگی خود را به این وسیلهی نقلیه نشان دهند.
موتورسیکلتها بخشی جداییناپذیر از چهرهی شهرها شدهاند. خیابان، پیادهرو، کوچه، پارک و هرجا که باریکهراهی باشد، قلمرو آنهاست. راهی هم برای نادیده گرفتنشان نیست. موتورسواران بیهراس میرانند و لابهلای خودروها ویراژ میدهند! اما اگر به ایمنی خود و دیگران اهمیت بدهند، آنگاه کمتر وسیلهای را خواهند یافت که به اندازهی موتورسیکلت کارایی داشته باشد. موتورسوار میتواند با موتور خود حرکت در هوای پاکیزه را تجربه کند؛ هیجان زندگی را بیابد، سفرهای کوتاهی انجام دهد و سبکبال و آسوده به کارهای خود برسد بیآنکه نگران ماندن در راهبندانها و یافتن جایی برای پارک باشد.
موتورسیکلت تنها وسیلهای برای تفریح و سرگرمی نیست؛ ابزاری خودران برای کارهایی مانند جابهجایی بستههای پستی، خوراکی و رفتوآمد به اینسو و آنسو هم است. این وسیله جای چندانی نمیگیرد. از اینرو در شهرهای پُررفتوآمد کارآمد است و گویی برای آنهایی ساخته شده که شتاب در انجام کارها، اولویتشان است.
تاریخچهی کوتاه ساخت موتورسیکلت
در سال 1860 میلادی پاریسیها، در کشور فرانسه، رویدادی شگفت را دیدند. آنها وسیلهی نقلیهی دوچرخی را پیش روی خود داشتند که با بخار کار میکرد. اندکی پس از آن یک آمریکایی به نام «هوارد روپر» وسیلهای همانند ساخت که به آن نام «دوچرخهی پایی» داده بود. این موتور یا دوچرخهی پایی با ذغالسنگ کار میکرد. در سال 1881 آمریکایی دیگری در ایالت آریزونا موتوری ساخت که در چرخ عقب آن دیگ بخار کوچکی کار گذاشته شده بود و میتوانست با سرعتی برابر با 12 مایل در ساعت حرکت کند. چهار سال از این رویداد گذشت تا آن که موتوری به بازار آمد که به آن «دوچرخهی بنزینی» میگفتند و با سوخت درون موتور کار میکرد. سازندهی آن آلمانیای در شهر اشتوتگارت بود. پیشرفتها ادامه داشت تا آنکه موتورسیکلتهای مدرنی که تا اندازهای همانند موتورهای امروزی بودند، در آغاز سدهی بیستم ساخته شدند و روزبهروز هواخواهان بیشتری یافتند.
اکنون در جهان، موتورسیکلتهایی با پیشرفتهترین ابزارهای تکنولوژی و کارآمد بسیار ساخته میشوند؛ از موتورسیکلتهای جادهای گرفته تا فراجادهای (آفرود)، گازی و همهجارو. برندهای نامآشنای جهانی هم مانند یاماها، سوزوکی، هوندا، اورال و بسیاری دیگر رقابتی تنگاتنگ برای ساخت موتورسیکلتهای پیشرفته دارند.
موتورسیکلت در ایران
زمانی که شهر تهران به گستردگی کنونیاش نبود، جایی را که اکنون بولوار کشاورز نامیده میشود، زمینهایی خالی بود. کسانی که نخستین موتورسوران پایتخت شناخته میشدند، در این زمینها که جلالیه نام داشت، با وسیلهی نقلیهی تازهی خود به تفریح و سرگرمی میپرداختند. آن زمان آغاز دههی 20 خورشیدی بود و موتورسیکلتهای انگلیسی بهتازگی راهی به کشور ما گشوده بودند. در دههی 30 نیز موتورسیکلتهای ایتالیایی به بازار ایران سرازیر شدند. در همان زمان موتورسیکلتهای به نام «رویال» از انگلیس به ایران آورده شدند تا در خدمت پلیس و ارتش ایران باشد. چند سال نیز زمان بُرد تا نخستین موتورسیکلت ساخت ژاپن به ایران آورده شد و جای پای استواری در میان جوانان یافت. برای اینکه این وسیله بهتر به ایرانیان شناخته شود، در همان زمانی هماورد (:مسابقهی) موتورسواری از تهران تا مشهد برگزار شد. تنها در دههی 50 خورشیدی بود ایرانیان خود دست به کار مونتاژ موتورسیکلت زدند. آنها امتیاز ساخت موتورسیکلت را از کارخانهی «یاماها»ی ژاپن دریافت کردند. در دهههای پس از آن کارخانههای بسیاری در ایران به ساخت موتورسیکلت پرداختند و این وسیلهی نقلیه را راهی خیابانها کردند.
روزی شاد برای دوستداران موتورسیکلت
موتورسواری ایمن نیازمند در پیش گرفتن چند اصل است: یاد گرفتن موتورسواری به شکل قانونی، کاربردی و امن؛ استفاده از ابزارهای ایمنی مانند کلاه و عینک و دستکش؛ شناخت قانونهای رانندگی و … آنگاه است که میتوان از موتورسواری لذت بُرد و موتورسیکلت را وسیلهای نقلیه برای تجربههای هیجانانگیز دانست.
روز جهانی موتورسیکلت فرصت خوشایندی را میآفریند که تنها آنهایی از آن باخبرند که ارزش موتورسیکلت را میشناسند!
