تارنمای خبری امرداد
امروز تیر ایزد سیزدهم گاهشمار زرتشتی؛ 11 خوردادماه خورشیدی

سالگرد درگذشت حسن توفیق؛ از مدیران نشریه فکاهی «توفیق»

امروز پیروز و فرخ روز تیر ایزد، 13 خوردادماه سال 3759 زرتشتی، 11 خوردادماه 1400 خورشیدی، یکم ژوئن 2021 میلادی

۱۱ خوردادماه نخستین سالگرد درگذشت حسن توقیق، هنرمند کاریکاتوریست و از مدیران مسوول نشریه طنز توفیق، دانش‌آموخته حقوق است.

حسن توفیق، زاده ۱۱ اسفندماه ۱۳۰۴ تهران، بزرگترین برادر توفیق‌ها، پس از گرفتن دیپلم از دارالفنون، به‌دانشگاه تهران راه یافت و دانش‌آموخته‌ی رشته حقوق شد. او مدتی کارمند وزارت دارایی بود و پس از چندسال پروانه وکالت گرفت. وی از دوران محمدعلی‌ توفیق، به گونه‌ی رسمی به‌ گروه طنزپردازان توفیق پیوست و پس از برکناری سردبیران چپ‌گرا و متمایل به‌حزب توده، سردبیری توفیق را عهده‌دار شد. از آن پس در کنار کار روزنامه‌نگاری و ترسیم کاریکاتورهای توفیق، وکالت هم می‌کرد. بیشتر کاریکاتورهای روی جلد توفیق، کار او بود و امتیاز دوره سوم توفیق، به ‌نام وی پروانه گرفت و مدت ۲۹ سال مدیریت نشریه توفیق را بردوش داشت. او نوشته‌های طنزش را با نام‌های مستعاری همچون «شرمسار خشن» و «میرزاقشمشم» منتشر می‌کرد. توفیق هفته‌نامه فکاهی و طنز فارسی با کمابیش نیم سده  از سال ۱۳۰۲ تا ۱۳۵۰ خورشیدی فعالیت می‌کرد. وی مدتی در ایران بود و سپس راهی آمریکا شد. اما پس از چندسال به ایران بازگشت.
۲۹ امردادماه ۱۳۹۷ پاس‌داشت یک عمر طنز مطبوعاتی حسن توفیق با باشندگی کامبیز درم‌بخش، کاریکاتوریست و از اعضای نویسندگان نشریه توفیق، رضا ساکی، روزنامه‌نگار و طنزنویس، احمد عربانی، کاریکاتوریست، انوشه میرمجلسی، روزنامه‌نگار و سردبیر پایگاه خبری گُلوَنی، احمد مسجدجامعی، عضو شورای شهر تهران، اشرف بروجردی، رییس سازمان اسناد کتابخانه ملی، هادی خانیکی، روزنامه‌نگار و استاد علوم ارتباطات، فرید قاسمی، روزنامه‌نگار و پژوهشگر، غلامرضا کیانی رشید، کاریکاتوریست و از اعضای نویسندگان نشریه «توفیق» و هادی حیدری، کاریکاتوریست، در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.
حسن توفیق ۱۱ خوردادماه ۱۳۹۹ در ۹۵ سالگی در تهران درگذشت و در قطعه نام‌آوران به‌خاک سپرده شد.

روز «تیر ایزد» سیزدهمین روز هرماه و چهارمین ماه هر سال، در گاهشمار زرتشتی و چهارمین ماه از سال «تیر» نام گرفته است. تیر یا تیشتر، ایزد باران بوده و به یاری او کشتزارها سیراب از باران می‌شوند، همچنین نگهبان ستوران است. در اوستا «تیریشت» در نیایش ایزد باران است. ستاره عطارد تیر نامیده می‌شود و نیز تیری که در کمان نهند و بجهانند. ایرانیان باستان هنگام خشکسالی در این روز آیین ویژه‌ای برگزار می‌کردند و برای خواهش باران و پیروزی تیر ایزد بر دیو خشکسالی(اپوش) به در و دشت می‌رفتند و تیریشت می‌خواندند.

بخشی از یشت‌های اوستا درباره‌ی این ایزد است. تیر نام ستاره‌ای‌ است كه امروزه آن ‌را «‌شعرای یمانی» یا به لاتین «سیریوس» (Silius) می‌نامیم.

 

سروده‌ی مسعود سعد سلمان، بر پایه‌ی کتاب بندهش

ای نگار تیر بالا روز تیر

خیز و جام باده ده بر لحن زیر

عاشقی در پرده‌ی عشاق گوی

راه‌های طبع خواه دل‌پذیر

اندرزنامه آذرباد مهراسپندان (موبد موبدان در روزگار شاپور دوم)

کودک به تیراندازی و نبرد و سواری آموختن فرست.

اندرزنامه آذرباد مهر اسپندان در سروده‌ی استاد ملک‌الشعرای بهار:

بفرمای بر کودکان روز (تیر) /نبرد و سواری و پرتاب

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

ممکن است شما دوست داشته باشید