از دماوند تا زاگرس، روایت فرهنگی و استورهای کوه در ایران
رشتهکوهها و کوههای پراکنده، دشت، استپ و نواحی نیمهصحرایی در ایران تشکیل یافته است. در نگاه نخست کوهها شاید برآمدگیهای عادی هستند که مانند آن در سراسر جهان وجود دارد؛ اما ایرانیان از دیرباز تا اکنون، زندگی، تاریخ، استوره، فرهنگ و تمدن خود را با آن پیوند دادهاند. بخش زیادی از اساتیر ایران به کوههایی […]
نشانوارهی چلیپا یا گردونهی مهر در فرهنگ ایرانی
تمدنهای بزرگ بشری از گذشته تا به امروز نقش چلیپا را بر جنگافزارها، سر در خانهها، چرخهای نخریسی، سنگ گورها و … نهادهاند؛ اما این نشانوارهی چلیپا در نزد آریاییان عصر ودایی و عصر اوستایی، نشان مقدسی بود که مهریان، چلیپا و چلیپای شکسته را بر دستهای خود یا بر لباسهایشان میآویختهاند. در نزد بومیان […]
پرتاب سنگ به نمادهای تاریخی، دشمنی با هویت ملی است
چند روز گذشته، اقدام یک برنامه سرگرمکننده اینترنتی، با عنوان «بازمانده»، و پرتاپ سنگ به نمادهای تاریخی ایران، واکنشهای فراوانی را در میان دوستداران تاریخ و میراث فرهنگی برانگیخته و سبب خشم و دلنگرانی آنها شده است. برخی از کارشناسان تاریخ و میراث فرهنگی این اقدام را ناسنجیده و در پیوند با نبود سواد میراثی […]
آتشکده کرکویه، فروغی جاویدان در سرزمین رستم
آذرماه، یادآورِ فروغ مینوی است. از ژرفای خاکِ کهنِ ایران تا برترین بلندای اندیشه، همواره آتش و روشناییِ آن، نمادِ راستی، پاکی و پیوند میان آدمی و اهورامزدا بوده است. در خانمان و دل مردمان، اخگری نیاکانی از فروغ اهورایی برپاست که نه باد خاموشش تواند کرد و نه روزگار از یادش تواند برد. آذرگان، […]
سنجش جنگلداری ایران با ژاپن، آلمان و ترکیه
جنگلهای ایران، چه هیرکانی و چه زاگرسی، امروز در یکی از اندوهبارترین و سیاهترین روزگاران تاریخ خود بهسر میبرند: کاهش بارش، افزایش دما، چرای بیاندازهی دام، آتشسوزی، راهسازی بیسامان و نادیدهگرفتن دانش بومزیست، دستبهدست هم دادهاند تا این میراث هزارانساله را به نابودی نزدیک کنند. برای یافتن راه، باید نگاه را از مرزها فراتر برد […]
خطای بزرگ در پیکرهسازی: قهرمانان ایرانی با کمان رومی
بیگمان کمان و کمانوری پیشینهای بس کهنیک در ایرانزمین دارد. نوشتههای کتاب مینوی نیاکانی یعنی «اوستا» (دوستخواه 1370) تا به زرنوشتههای داریوش بزرگ در تخت جمشید (Kent 1953: 139) کمترین گواه این داستان است. باوجود این، نگارنده در اینجا به بررسی یادگارنوشتههای ارزشمند نیاکانی نخواهد پرداخت. این نوشته به برخی «نو پیکرههای هویتی-ملیتی» برپاشده در […]
اجلاس بینالمللی ایرانشناسی در تهران و شیراز برگزار شد
همایشی با عنوان «اجلاس بینالمللی ایرانشناسی» با باشندگی ایرانشناسان و کنشگران فرهنگی در بخش مطالعات ایران، 24 تا 27 آبانماه 1404 خورشیدی، در تهران و شیراز برگزار شد. برپایی این نشست با همکاری «سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی»، «بنیاد ایرانشناسی» و مراکز علمی دانشگاهی است. این رویداد در تهران سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و […]
میهنپرستی اخلاقی است
از دیدگاه زیستشناسی داروینی انسان زیستمندی خودخواه است و از دیدگاه فیلسوفان اخلاق، ریشهی اخلاقیات در دیگرخواهی است. این دو را چگونه میتوان با هم جمع کرد؟ آیا اصلا زیستمندی که همهی رانهها و انگیزههای زیستیاش بر پایهی خودخواهی دیسه (شکل) گرفته میتواند اخلاقی عمل کند؟ از دیدگاه پیتر سینگر در کتاب «دایرهی در حال […]
نوشتن خوب است
چرا نوشتن خوب است؟ نوشتن چه سودی دارد؟ به چه کار میآید؟ آیا همه میتوانند بنویسند؟ نوشتن هنر است. هنری که نیازمند ابزارهای گرانبها نیست. یک مداد و یک برگ کاغذ همین. هنگام شادیها، پیروزیها، رهایی از سختیها و همه دلخوشیها، بنویسیم. در نوشتهها یادی کنیم از سختیهایی که پشت سر گذاشتیم، دوستانی که ما […]
سوگندیادکردن شهریاران در شاهنامه، نماد پایبندی فرمانروایان به حقوق عمومی است
نشست «حقوق در متون کهن» با سخنرانی شماری از استادان ایرانشناس برگزار شد. این برنامه از شمار نشستهای پیوستهای بود که با همکاری «شورای هماهنگی» در «بنیاد ایرانِ فرهنگی» برگزار میشود. نشست فرهنگی یادشده در پسین یکشنبه 11 آبانماه با باشندگی شماری از دوستداران تاریخ و فرهنگ ایران برپا شد. لبخند زدن، از حقوق شهروندی […]