دستیابی به نقشی سوزنی از بزرگزادهی ساسانی بر صخرههای مرودشت
سنگنگارهای با نقش نیمرخ یک بزرگزادهی ساسانی، تازهترین یافتهی پژوهشگران بر روی صخرههای مرودشت است. به گزارش تارنمای امرداد، ابوالحسن اتابکی، دکترای تاریخ، از کشف یکی از زیباترین و کوچکترین سنگنگارههای پایان دوره ساسانی با دیرینگی بیش از ۱۵۰۰ سال خبر داد که بر روی صخرههای دشت مرودشت کندهکاری (:حجاری) شده است. این زبانشناس گفت: […]
سنگنگارهها؛ پیامرسانهای پیشاتاریخی
سراسر ایران آکنده از هنر سنگنگارهای و نوشتههای سنگی و صخرهای است. شماری از آنها آوازهای جهانی دارند و بسیار شناختهشدهاند (همانند: بیستون، نقش رستم، تنگه چوگان و تخت جمشید). اما دربارهی شماری دیگر از این آثار دیرینه، کمتر سخن گفته شده است. رشتهنوشتههای «نگارهها و نوشتههای سنگی ایران باستان» دربارهی آثار کمتر شناختهشدهی ایران […]
تیمره؛ بزرگترین تابلوی سنگی ایران
اگر شدنی بود که 40 هزار سال به گذشته بازگردیم، انسانهای را در روزگار سنگی (عصر حجر) میدیدیم که در جایی که امروزه تیمره نامیده میشود، بر روی سنگهای صاف سرگرم نقاشی هستند. اما این کار تا اندازهای شدنی است! بدینگونه که هنوز هم سنگنگارههای آن انسانهای 40 هزارساله، بهجا مانده و دیدنی است. دربارهی […]
سنگنگارههای شواز؛ انسانهای استورهای با پیکرهای جانوری
روستای شواز، در استان یزد، نقشهای کهنی دارد که به آن «سنگنگارههای اسبقته یا هسبخته» نیز میگویند. نقشهایی از انسانهای استورهای و بالدار، در آثار کهن روستای شواز نمایانتر است و نشان از باورهای بسیار دیرینهای میدهد که آگاهی باستانشناسان از آنها، چندان نیست. یکی از زیستگاههای باستانی که در آن آثاری از مهرپرستی پیدا […]
دوشه؛ نگارههایی چندهزارساله در غاری هشتهزارساله
در استان لرستان آثار بهجا مانده از دوران سنگ (عصر حجر) گوناگون و درخور نگرش است. در شمال کوهدشت، در جایی که کوه همیان قامت برافراشته است، یا در دشت رومشکان، غارهایی هست که نگارهها و آثاری از روزگار بسیار کهن انسان، یافته شده است؛ یعنی زمانهای که انسان غارنشین و شکارگر بود. نمونههایی از […]
شترسنگ؛ نگارههایی بیمانند از دوران نوسنگی
اگر از دور به پهنهای بنگریم که در کنار جادهای نمایان است، سنگهای ستبر و غولپیکری را خواهیم دید که خیالآفرین هستند. آن سنگها، در نگاه نخست، همانند شترهایی بهچشم میآیند که به شکلی پراکنده کنار هم و بر سینهی کوه، کاروانی را شکل میدهند. شترها چنان خیالِ نگرندنگان را به بازی میگیرند که چشم […]
سنگنگارهی بیژائم؛ نقشهایی از تصویرگرانی چیرهدست
انسانهای کماندار و شکارگر، در روزگاران پیش از تاریخِ پارینهسنگی، تصویرگرانی چیرهدست بودند. آنها گمانها و باورهای آیینی خود را با ابزارهایی ساده بر سنگها و صخرههای صاف نقش میزدند، یا میکوشیدند نگارهای از رقصهای آیینی، حیات وحش پیرامونشان و نبرد با جانوران را بکِشند. این کار بیگمان با تلاش و کوشش بسیار شدنی بود، […]
دره نگاران؛ تابلویی از نقشهای پارینهسنگی
اگر جستوجو کنیم و بخواهیم بزرگترین نقشونگارهای پیش از تاریخ را در ایران بیابیم، باید راهای سراوان شویم و هزاران نگارهای را ببینیم که انسانهای دیرینِ دههزار ساله کشیدهاند؛ نقشهایی از انسانها و جانوران که هر کدام نشانی از زندگی و چگونگی گذران آن مردمان دوران پارینهسنگی، بر خود دارند. نقشهای سنگی و صخرهای یادشده […]
کیلهشین؛ نوشتهای دیرینه از روزگار باستان
هشتصدسال پیش سنگنوشتهای به دو زبان اورارتویی و آشوری پدید آمد که اکنون به نام «کیلهشین» نامیده میشود و از سندهای بسیار باارزش تمدن فلات ایران است. این اثر در مرز میان ایران و عراق یافته شد و در زمان جنگ هشتساله برای جلوگیری از آسیب دیدن آن، به موزهی ارومیه بُرده شد و اکنون […]
سنگنوشتهی مشگینشهر؛ میراثی کهن از ساسانیان
یکی از یادبودهای ارزشمند روزگار ساسانیان اکنون در مشگینشهر دیده میشود. هرچند گذر زمان نوشتهی آن را بسیار ناخوانا کرده است، اما در نیمهی دوم دههی چهل خورشیدی، دبیره (:خط) آن خوانا بود و باستانشناسان توانستند آن را بخوانند و برگردانی از آن بهدست دهند. اکنون آن برگردان، تنها سندی است که ما را با […]