در پهنهی ری، از قرچک ورامین و تهران گرفته تا دماوند، هشتگرد، پرند، شهریار و دیگر جاها، بیش از 70 یادگار تاریخی این کهنسرزمین، با شتابی نگران کننده در آستانهی نابودی است. یخچالهای رباطکریم یکی از آن سازههای تاریخی است که چندین سال است بر اثر بیتوجهی سازمان میراث فرهنگی این شهرستان رو به نابودی میروند.
آنچه نگرانی هر نگرندهای را سبب میشود بیتفاوتی باستانشناسان و کارشناسان میراث فرهنگی شهرستان رباطکریم در برابر ویرانی سازههای تاریخی است. آنها نابودی یخچالهای دیرینهی رباطکریم را بهچشم میبینند و کاری برای نجات آنها از آن وضعیت اسفبار انجام نمیدهند. آیا میتوان به عنوان یک ایرانی دلبستهی میراث فرهنگی این سرزمین بود و چنین سهلانگارانه و بیاعتنا از کنار ویرانی یکی از نمونههای تاریخی آن میراث گذر کرد؟
یخچالهای رباطکریم در جایی دورافتاده و بیرون از نگاه گذرندگان جای ندارند تا بهانه آورده شود که از دسترس دور هستند. آن سازهها درون شهر رباطکریم (در خیابان امامزاده محمدتقی) جای گرفتهاند. افزون بر اینکه در 500 متری این سازهها چندین ارگان دولتی –مانند سازمان فرهنگوارشاد اسلامی و ادارهی ورزشوجوانان شهرستان رباطکریم و همچنین ادارهی اوقاف این شهرستان، جای دارند. چگونه است که کارمندان و مسوولان میراث فرهنگی این شهرستان هر روز ویرانی یخچالها تاریخی را میبینند و دست به کاری برای نجات آنها نمیزنند؟ از آن شگفتتر آنکه شهرداری این شهر در چندین متری یخچالها دست به ساخت کوچه و جدولبندی زده است و چندین آپارتمان هم در حریم تاریخی آن سازهها سر برآوردهاند و یا در حال ساخت هستند. هر هفته نیز در روزهای شنبه، در خیابان امامزاده محمدتقی – جایی که یخچالها در پیرامون این خیابان دیده میشوند- بازار هفتگی برپا میشود و دستفروشان و غرفهداران سرگرم کار خود هستند. موتورهای برق نیز در کنار سازهها گذاشته شدهاند تا روشنایی غرفهها را برآورده سازند. اسفبارتر آنکه خریداران گاه از یخچالها به عنوان دستشویی و آبریزگاه استفاده میکنند! با این نمونهها، آیا میتوان توجیه و توضیحی برای این اندازه از خرابی سازههای تاریخی پیدا کرد؟ آیا شگفت خواهد بود اگر از باستانشناسان و کارکنان میراث فرهنگی شهرستان رباطکریم بخواهیم که بابت بیتوجهی از انجام کاری که بردوش آنهاست، از مسوولیت خود کنارهگیری کنند؟ این در حالی است که پاسداری و جلوگیری از نابودی میراث فرهنگی مهمترین و اصلیترین خویشکاری وزارتخانهای است که عنوان میراث فرهنگی را یدک میکِشد.
گزارشهای دیگر از نابودی یادگارهای ایرانی در سراسر ملک ری، در آینده در دسترس و آگاهی شما قرار خواهد گرفت.
* رامین هخامنشی مهر، مستندساز و پژوهشگر ویژه ملک ری
به کارزار «درخواست جلوگیری از تخریب دیوار باستانی ری و آثار ملک ری» بپیوندید.
فرتورها از رامین هخامنشی مهر است.
4090