شاپور ساسانی پارکینگنشین شد
تندیسی که بنا بود روایتگر غرور تاریخی باشد، اکنون به نمادی از سردرگمی مدیریت شهری تبدیل شده است. تندیس پرحاشیهی شاپور یکم ساسانی، اثری که از همان آغاز با موجی از اعتراضهای کارشناسی روبهرو شد، همچنان در تهران سرگردان است؛ نه جایی برای ایستادن دارد و نه سرنوشتی روشن. از نخستین روزهای ساخت و نصب، […]
تاریخ را چگونه باید نوشت؟
از دید فلسفهی علم، میانرشتهای بودن تاریخ برآمده از ماهیت موضوع آن است: تاریخ به مطالعهی انسان در زمان میپردازد؛ و انسان موجودی چند بُعدی است: اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، زیستی و ذهنی. هیچ دانشی به تنهایی قادر به تبیین تمام وجوه این پدیده نیست. به همین سبب، تاریخ به ناچار در مرز علوم حرکت میکند؛ […]
در بیان اهمیت تقدیر و سرنوشت در آیین زرتشت
در بیان باور به نقش سرنوشت (تقدیر) در کتاب «روایات داراب هرمزدیار» نوشته شده است: «موبدان موبدآذربادمهرسفند(اسپند) گفت: اگرشما را به راستی و درستی دین پاک و نیک مزدیسنا شکی است من سوگند یاد کنم کسانی که اندک تردیدی داشتند. گفتند چگونه سوگند میخوری. آذرباد گفت: آنچنان که نُه مَن روی بگذارید؛ و من در […]
اهمیت تاریخ از منظر علوم اجتماعی
تحول جامعهی بشری بهمانند تحول طبیعت، روندی منطقی و عینی را می گذراند اما انسان در روند تحول اجتماعی حالتی خودکار و کورکورانه ندارد، بلکه انگیزههای فعالیت بشراز دید تاریخی مشروط به شالوده متناسب مادی با آن است. انگیزهی نگارش تاریخ از منظر علوم اجتماعی ریشههای متعددی با خود به همراه دارد. نیچه گوید: «تاریخ […]
پنجم خرداد، فرصتی برای درک اکنون و ساختن آینده!
فیلم تاریخی؛ «صنعت نفت ایران THE PERSIAN OIL INDUSTRY »ساخته شده در سال ۱۳۰۳خورشیدی از سوی کمپانی نفت انگلیس و پرشیا (ایران)APOC، دوشنبه پنجم خردادماه ۱۴۰۴ و به مناسبت یکصدوهفدهیمن سالگرد اکتشاف نفت در ایران، با ترجمه متون تصویری و صداگذاری بهدست دکتر اردشیر صالحپور، مدرس پژوهش هنر و کارشناس سینما و دکتر فرشید خدادادیان […]
پیوندی عمیق میان تاریخ و میراث فرهنگی ایران
کتاب «واقعه ناتمام» نوشته «فاطمه علیاصغر» در «شبهای بخارا» نقد و بررسی شد. این کتاب با حضور «علیاکبر قاضیزاده» پژوهشگر، مترجم و مدرس ارتباطات، «شهرام یوسفیفر» استاد تاریخ دانشگاه تهران، «فرزانه ابراهیمزاده» پژوهشگر تاریخ، «علی دهباشی» سردبیر مجله بخارا و نویسنده در باغموزه نگارستان برگزار شد. «واقعه ناتمام» روایتی است از آخرین سالهای حضور ۱۷۰ساله […]
تاریخ آزادی و آرامش زرتشتیان؛ از امیرکبیر تا ارباب کیخسرو
تیرماه سالگرد سه رویداد در تاریخ زرتشتیان است: ۱. لغو جزیه، ۲. زادروز و ۳. کشتهشدن ارباب کیخسرو. یک خط زمانی از سال زاده شدن میرزا تقیخان تا کشتهشدن میرزا کیخسرو رسم کنید. اگر نقطه صفر (مبدا زمان) را تولد میرزاتقیخان (سال ۱۱85 خورشیدی) در نظر بگیریم، نقطه پایان در ۱34 سال بعد (1319 خورشیدی) […]
فصلنامهی تاریخی ثانیه؛ ویژهی تجزیهطلبی در ایران چاپ شد
شماره 3 فصلنامهی تاریخی ثانیه، (شماره پی در پی 18) ویژهی تجزیهطلبی در ایران، منتشر شد. در فصلنامهی ثانیه (تابستان 1402) نوشتارهای زیر آمده است: سرمقاله (قومیتسازی، ابزار تازهی تجزیهطلبان در ایران) / عقاب علیاحمدی بخش ویژهی تجزیهطلبی در ایران: ماهیت روابط جمهوری مهاباد با دولت مرکزی ایران / دکتر مجتبی برزویی فروپاشی فرقه دموکرات؛ […]
چگونه پرده از رازِ زیباترین سرودِ جهان برداشته شد؟
سرودی در «کارنامهی توما»[1] هست که «سرودِ مروارید»ش خواندهاند و گفتهاند هنگامی که توما، یکی از ۱۲ یارِ برگزیدهی عیسی، به هندوستان در زندان بود، برایِ آن که زندانیان را آرام کند، این سرود را برایشان میخواند. پژوهشگران دریافتهاند، زبانِ این سرود که به سوریگ(سُریانی) است با دیگر بخشهای کارنامهی توما همخوان نیست و آنها […]
باستانشناسی چیست و باستانشناس کیست؟
زمانی که سخن از باستانشناسی به میان میآید، بی درنگ کاوش و کندوکاو در سرزمینهای دوردست مانند مصر و یونان به ذهن میرسد. شاید هم تصویری از یک انباشتهی اشیای شکسته در جعبهای شیشهای یا پشت ویترین موزهها یادآوری شود. بیشتر، از باستانشناسی بهنام شاخهای از تاریخ یاد میشود که البته تا اندازهای درست […]