شارل هانری دو فوشهکور (۱۹۲۵ – ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶)، ایرانشناس، مترجم و استاد نامدار فرانسوی، در صدویکسالگی درگذشت. او از بزرگترین پژوهشگران باخترزمین معاصر در زمینهی زبان و ادبیات فارسی است.
دو فوشهکور در سمهآک فرانسه زاده شد. دههی پنجاه میلادی را به آموختن زبان عربی در تونس و الجزایر گذراند. در تونس رُنه داگورن، یکی از خاورشناسان نامدار آن روزگار، به او گفته بود: «اگر میخواهی تمدن خاورزمین را بشناسی باید زبان فارسی یاد بگیری». از اینرو، دوفوشهکور از 1341 تا 1345 خورشیدی زبان و ادبیات فارسی را در موسسهی ملی و تمدنهای خاورزمین پاریس و سپس دانشگاه سوربن و مدرسهی مطالعات عالی فراگرفت و با دفاع از پایاننامهی خود، با عنوان «وصف طبیعت در اشعار غنایی فارسی قرن پنجم»، مدرک دکترایش را دریافت کرد. دوفوشهکور در این زمان شاگرد دو تَن از نامدارترین ایرانشناسان، ژیلبر لازار و بَنوِنیست، بود و از دانش بسیار آنها آموخت.
دو فوشهکور در سال 1966 به هموندی گروه مطالعات ایرانی مرکز ملی تحقیقات علمی درآمد و پژوهش دربارهی دستنویسهای ایران بر دوش او گذاشته شد. او از سال 1972 آموزش زبان و ادبیات فارسی را در مؤسسهی ملی زبانها و تمدنهای خاورزمین آغاز کرد. همچنین از 1975 چهار سال مدیریت بخش ایرانشناسی موسسهی فرانسوی پژوهش را بر دوش داشت. دوفوشهکور جانشین هانری کُربن شد. در همین دوران مجلهی بینالمللی« چکیدههای ایرانشناسی» را در ایران پایهگذاری کرد و چندین سال مدیر آن بود. دو فوشهکور در سال 1998 به سمت مدیریت واحد مطالعات خاوری و زبان عربی در دانشگاه سوربن برگزیده شد و چند سال مدیر بخش دکتری زبان و تمدن خاور نزدیک در همان دانشگاه بود.
یگانه در شناخت ایران
استاد دو فوشهکور زمانی بیش از هفت دهه کوششهای علمی، سهمی ماندگار در شناساندن فرهنگ و ادب فارسی به جهان فرانسویزبان و گسترش پژوهشهای ایرانشناسی داشت. آوازهی علمی او بیش از همه به سبب پژوهشهای ژرف دربارهی ادبیات کهن فارسی، بهویژه برگردان و گزارش دیوان حافظ به زبان فرانسوی است. کتاب «اخلاقیات» او که مفاهیم اخلاقی در ادبیات فارسی از سدهی سوم تا سدهی هفتم مهی را بررسی میکند، از مهمترین آثار پژوهشی اوست و از سرچشمهها (:منابع) باارزش در شناخت اندیشهی اخلاقی و عرفانی در ادبیات فارسی بهشمار میآید. دوفوشهکور برای نوشتن این کتاب چندبار به ایران سفر کرد. او. از سال 1347 تا 1349 در کشور ما زندگی کرد. محمدتقی دانشپژوه و ایرج افشار او را بسیارگرامی میداشتند و راهنمایش بودند.
گفتنی است بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار در خوردادماه 1386 خورشیدی شانزدهمین جایزهی ادبی و تاریخی دکتر محمود افشار را به پاس پژوهشهای ارزنده دربارهی زبان فارسی به شارل هانری دوفوشهکور پیشکش کرده است.
شارل هانری دوفوشهکور شیفتهی زبانوادبیات فارسی بود و کمابیش همهی زندگی خود را به آموختن و آموزاندن زبانوادبیات فارسی گذراند. او به سبب دوستی نزدیک با پژوهندگان ایرانی، چهرهای شناختهشده در ایران بود.
