لوگو امرداد
در ششمین فصل کاوش، پرده از راز یک گورستان باستانی برداشته شد

گورهای لیارسنگ‌بُن گیلان و پیوند آن با جایگاه اجتماعی

liyarsangbonپژوهش‌های صورت گرفته در ششمین فصل کاوش در گورستان باستانی «لیارسنگ‌بُن» گمانه‌ی پیوند مستقیم نوع و وسعت گورهای این گورستان با رتبه و جایگاه ‌اجتماعی افراد دفن‌شده در آن را پیش کشیده است.

به گزارش میراث‌آریا به‌گفته‌ی روابط‌عمومی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، ولی جهانی سرپرست گروه باستان‌شناسی نهم امردادماه  ۱۴۰۰ خورشیدی، با اعلام این خبر گفت: «مجموعه‌ باستانی لیارسنگ‌بُن، پیرامون دهستان سُمام بخش رانکوه شهرستان املش استان گیلان محوطه‌ای گسترده‌ (نزدیک‌به ۲۷هکتار) و در منطقه‌ای سخت‌گذر (:صعب‌العبور) و دور از دسترس جای گرفته است.»

او با اشاره به اینکه کاوش نجات‌بخشی این مجموعه‌ با وجود فعالیت‌های باستان‌شناسی در سال‌های ۱۳۹۳، ۱۳۹۵، ۱۳۹۶، ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ ناتمام ماند یادآوری کرد: برآیند پژوهش‌های صورت‌گرفته بر روی گورآوند‌های آن نشان‌دهنده‌ی‌ ارتباطات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای باشندگان دامپرور و در عین حال جنگجوی این محوطه با سرزمین‌های دور و نزدیک از جمله اقوام ساکن در کرانه‌های شمالی دریای کاسپی همچون استپ‌های جنوب روسیه و یا ارمنستان امروزی به‌ویژه‌ همزمان با دوره‌ اشکانی است.

این باستان‌شناس در ادامه از انجام ششمین فصل از پژوهش‌های میدانی مجموعه‌ی باستانی لیارسنگ‌بن املش، خبر داد و گفت: این مجموعه‌‌ی باستانی، یک محوطه‌ی‌ گورستانی و شواهد پراکنده‌ای از جایگیری(:استقرار)های دوران تاریخی تا سده‌های میانی دوران اسلامی است.

سرپرست گروه باستان‌شناسی افزود: «در فصل ششم با کاوش در ۴ کارگاه در بخش گورستانی این مجموعه با گستره‌ای نزدیک‌به ۲ هکتار، ۱۹ گور (۲۱ تدفین) از انواع چاله‌ای، دخمه‌ای و خمره‌ای شناسایی شد و داده‌های ارزشمندی مانند  ظرف‌های سفالی گوناگون و اشیا با کاربری روزمره و جنگ‌افزارهایی ساخته‌شده از آهن، در کاوش از این گورها به‌دست آمد.

جهانی یادآور شد: گورهای نوع چاله‌ای که ساختار ویژه‌ای ندارند و چاله‌ای بیشتر بیضی‌شکل هستند، شمار بسیاری از گورهای به‌دست‌آمده در این گورستان را دربر می‌گیرد.

وی افزود: گورهای دخمه‌ای که نمونه‌های درخور سنجش با آن‌ها تاکنون در ایران به‌جز در منطقه‌‌ی مورد پژوهش، در چند محوطه‌ گورستانی واقع در استان مازندران و چندین محوطه در شمال، شمال‌غرب و شمال‌شرق دریای کاسپین یافت شده، دارای یک چاله‌ی‌ عمودی با ساختار ویژه‌ است که به اتاقکی دخمه‌مانند می‌رسد.

به‌گفته‌ی این باستان‌شناس، تاکنون چند نمونه از گورسپاری‌(:تدفین)‌های نوع خمره‌ای نیز در این گورستان شناسایی شده که درخور سنجش با شیوه‌های گورسپاری رایج دوره‌‌ی اشکانی در فلات ایران است.

او افزود: این‌گونه گورهای به‌دست‌آمده در این محوطه را می‌توان با شماری از گورها که در کاوش‌های گروه ژاپنی در بلندی‌های (:ارتفاعات) خاوری گیلان (دیلمان) در دهه‌ی‌ ۶۰ میلادی مورد شناسایی قرار گرفت و نیز با گورخمره‌های شناسایی‌شده در برخی از محوطه‌های دشت مغان سنجید.

سرپرست گروه باستان‌شناسی گفت: پژوهش‌های صورت‌گرفته تاکنون، نشان می‌دهد که به‌گمانی نوع گورهای مورد استفاده در این گورستان رابطه‌‌ی مستقیمی با جایگاه‌ اجتماعی افراد دفن‌شده در آن داشته و به‌گمان می‌رسد که وسعت هر یک از این گورها نیز بسته به جایگاه اجتماعی فرد دفن‌شده در آن، متغیر است.

جهانی در پایان یادآوری کرد: پژوهش‌های گونه‌شناختی صورت‌گرفته، به‌‌گونه‌ی کلی نشانگر تعلق گورآوندهای به‌دست‌آمده به بازه‌ زمانی میانه‌ی دوره‌‌ی اشکانی تا پایان عصر ساسانی است که این تاریخ‌گذاری، پیش‌تر و در نتیجه‌‌ی انجام آزمایش‌های سالیابی به روش رادیو کربن (C۱۴) به تایید رسیده بود.

به اشتراک گذاری
Telegram
WhatsApp
Facebook
Twitter

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تازه‌ترین ها
1403-03-23