آمار آتشسوزی جنگلهای ایران
پاییز بیباران امسال با آتشسوزیهای گسترده بهویژه در جنگلهای هیرکانی مازندران و در بخشهایی از چالوس همراه بود، آتشی که روزها و هفتهها به درازا انجامید و زیستبوم ایران را خاکسترنشین کرد. شوربختانه زیستبوم ایران سال 1404 خورشیدی را هم با آتشسوزیهای گسترده در جنگلها و گسترههای منابع طبیعی آغاز کرد. شمار آتشسوزیهایی که از […]
نگارکَند نویافتهی کوهمنار، پرده از آیین نیایشی الیماییان برداشت
در بلندیهای کوه منارِ اندیکا، نقشی صخرهای از دل تاریخ سر برآورده که به گفتهی باستانشناسان، در میان نگارکندهای الیمایی «بیمانند» است؛ صحنهای آیینی از نبرد پهلوانی با مار سهسر که میتواند شناخت ما از نظام باورمندی زاگرس مرکزی را دگرگون کند. ایوب سلطانی، مدیر پایگاه ملی منظر فرهنگی و صنعتی مسجدسلیمان، از شناسایی یک […]
نفسهای بهشماره افتادهی زاگرس زیر بار ریزگردها
ریزگرد و گردوغبار نفسهای زاگرسنشینان را چنان تنگ کرده است که گاه این اندیشه پدیدار میشود که شاید کار از چارهاندیشی گذشته باشد و تنها باید امیدوار بود که از این که هست، بدتر نشود! اکنون آنچه در ماههای گرم سال از آسمان زاگرس میبارد، ریزگردهاست. غبار همهجا را میپوشاند و گسترهی دید را کم […]
چرای بیرویهی دام، جنگلهای زاگرس را نابود میکند
چند سال پیش بومشناسی آلمانی در دیدار از بخشی از رشتهکوههای زاگرس، خبر هشدارآمیزی داده بود که شاید آن را ناشنیده گرفتیم. او از نابودی جنگلهای زاگرس بر اثر چرای بیرویهی دامها یاد کرده بود. در اردیبهشتماه 1393 خورشیدی، پروفسور هانس دیتر نپ، بومشناس، هنگام دیدار از جنگلهای کهگیلویهوبویراحمد گفته بود: «چرای دام برای محیط […]
چرا زاگرس پیوسته دچار آتشسوزی است؟
در سالهای گذشته و این سالها، کموبیش، آتشسوزیها در بخش سردسیر زاگرس اندکی پس از آغاز گرمای تابستان روی میدهد، اما گسترههای گرمسیری زاگرس بسیار زودتر و از میانهی بهار گرفتار شعلههای آتش میشود و تا پایان فصل گرما ادامه مییابد. پرسیدنی است که چرا زاگرس از آتشسوزی در امان نیست؟ یا دستِ کم دامنهی […]
آتشسوزی بلای جان زاگرس
آتشسوزی جنگلهای زاگرس سببهای گوناگونی دارد. ناکارآمدی مدیریت جنگلها و مراتع، کمبارشی و از همه مهمتر ناآگاهی برخی از جوامع بومی. این نادانستنها و کشمکشهای قبیلهای گاه تاوان سنگینی دارد و جنگلها را گرفتار آتش میکند! بدینگونه که گاه قبیله و طایفهای برای تلافی، بخشی از مرتع و جنگل را به آتش میکشد تا دست […]
بلوطهای سوختهی زاگرس!
زاگرس سرنوشت غمانگیزی پیدا کرده است. سال و ماهی نیست که شعلههای آتش به جانش نیافتد و درختان بلوطش از پا درنیاید. زندگی در زاگرس، فروغ پیشین را ندارد و خشکسالی و بریدن درختان، داستان غمآور آن شده است. زاگرسِ زندگیبخش، دیرگاهیست رنجور است! آنچه زاگرس را آزرده کرده است، نهتنها خشکسالیهای پیدرپی، بلکه آفت […]
بلوط؛ سرمایهی بیجانشین زاگرس
بلوط و گونههای گوناگون آن، فراوانترین درخت در رشتهکوههای زاگرس است؛ سرمایهای که پایداری مردمان زاگرس تا اندازهی بسیار زیادی وابسته به آن است. اما بلوطهای زاگرس حال و روزی خوش ندارند و آسیبهای بسیاری بر اثر خشکسالی و بریدن درختان، دیدهاند. بلوط، درختی با زندگانیای دراز (گاه تا دوهزارسال) است. از این درخت تا […]
ارزش زندگیساز جنگلهای زاگرس
فلات ایران در گسترهای جای گرفته است که جغرافیدانان آن را «کمربند خشک» نام نهادهاند. از اینرو هر بخش از جنگلهای پراکندهی این فلات، بر ماندگاریِ نشانههای زیستِ انسانی و جانوری از ارزشی بیمانند برخوردار است و منابعی گرانبها برای برآوردن اکسیژن و هوای مورد نیاز گیاهان و نیز آب و باروری خاک است. […]
شناختی کوتاه از زاگرس و گسترهی آن
در میان رشتهکوههای فلات ایران، زاگرس پُرامتدادترین آنهاست. درازای رشتهکوههای زاگرس 1400 کیلومتر و پهنای آن میان 100 تا 300 کیلومتر برآورد شده است. این رشتهکوه، استانهای آذربایجان غربی، همدان، لرستان، کردستان، کرمانشاه، ایلام، خوزستان، چهارمحالوبختیاری، کهگیلویهوبویراحمد، اصفهان، فارس، کرمان تا تنگهی هرمز در استان هرمزگان را دربرمیگیرد. این مسافت طولانی، سرشار از گوناگونهای (:تنوعهای) […]