لوگو امرداد
روشن نبودن حریم، بهانه‌ی دستیازی به یک اثر در انتظار ثبت جهانی

سرنوشت غار کرفتو سرگردان میان دو استان

حریم «غار کرفتو» در استان کردستان، یکی از نامزدهای ایران برای ثبت جهانی یونسکو، چندی‌ست به دلیل ساخت سازه‌ای در فاصله‌ی ۷۹۰ متری‌ آن، مخدوش شده و آینده‌ی ثبت جهانی این اثر در یونسکو را به خطر انداخته است.

karaftoo1

غار کرفتو در مرز دو استان کردستان و آذربایجان غربی جای دارد و مسوولان شهرستان تکاب در استان آذربایجان‌ غربی، پروانه‌ی (:مجوز) ایجاد ساختمان بوجاری (پاک کردن غلات و حبوبات از خاک و خاشاک به وسیله غربال) در نزدیکی مرز استان کردستان و نزدیک به غار کرفتو را صادر کرده‌اند. با صدور این پروانه، که گفته می‌شود در چند سال گذشته داده شده و مالک ساختمان هم پس از قرار گرفتن غار کرفتو در فهرست موقت میراث جهانی، ساخت آن‌را آغاز کرده است، واکنش‌ها و انتقادها از سوی مردم بومی و میراث‌دوستان و مسوولان میراث فرهنگی استان کردستان تشدید شده و این خواسته (:مطالبه) که «حریم سه‌هزار متری غار کرفتو باید حفظ شود» مطرح شده است.

معاون میراث فرهنگی آذربایجان غربی دربار‌ه ساخت سازه‌ای در نزدیکی غار کرفتو که در فهرست انتظار یونسکو برای ثبت جهانی است، گفت: «ما مجوز ساخت ندادیم، ‌از ما استعلام گرفته شد که پاسخ مثبت دادیم، چون «کرفتو» حریم مصوب ندارد و ما طبق قانون نمی‌توانیم برای جایی که حریم مصوب ندارد، ممنوعیت ایجاد کنیم».

karaftoo

به گزارش ایسنا، گلان فرزامی، معاون میراث فرهنگی استان کردستان، درباره‌ی دستیازی (:تعرض) صورت گرفته به غار کرفتو گفت:‌ «مجوز این ساختمان قبل از اقدامات تعیین حریم داده شده است، با این حال ساخت‌وساز این سوله بعد از این‌که تاریخ مجوزهای آن به پایان رسیده بود، شروع شد. این ساختمان شامل ضابطه حریم خواهد شد، اما میراث فرهنگی کردستان تاکنون نتوانسته جلوی این اقدام را بگیرد، چراکه بوجاری در خاک استان آذربایجان غربی است و امکان توقف آن به صورت قانونی وجود ندارد».

به گفته‌ی وی پروانه‌ی ساخت این بوجاری از سوی آذربایجان غربی داده شده است، اما قانع‌کننده نیست و آن‌ها تا جایی که توانسته‌اند این ساختمان را از اثر ثبت جهانی خود یعنی تخت سلیمان دور کرده‌اند که این موضوع شبهه‌برانگیز است.

این در حالی است که فرازی، معاون میراث فرهنگی آذربایجان غربی، درباره صدور پروانه‌ی این ساختمان بوجاری و نقش میراث فرهنگی آذربایجان غربی در این‌باره به ایسنا گفت: اولا بحث ثبت جهانی «غار کرفتو» افتخاری برای همه ایران است، نه تنها استان کردستان و همه باید برای این ثبت جهانی تلاش کنیم، اما درباره مجوز ساخت «بوجاری» باید بگویم که مجوز از سوی میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی صادر نشده و از ما استعلام گرفته شد. سال ١٣٩٩ از سوی فرمانداری و مراجع ذیصلاح مجوز این ساختمان صادر شد و از میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی استعلام گرفته شد که ما هم پاسخ مثبت دادیم. این استعلام هم درحالی انجام شد که هیچ مستنداتی دال بر تعیین عرصه و حریم «غار کرفتو» یا اثر تاریخی دیگری نداشتیم و همین الان هم «کرفتو» حریم مصوب ندارد و ما طبق قانون نمی‌توانیم برای جایی که حریم مصوب ندارد، ممنوعیت ایجاد کنیم.

معاون میراث فرهنگی استان آذربایجان غربی افزود: از وزارتخانه استعلام گرفته شده و به ما نامه دادند که این محوطه تاریخی حریم ندارد و ما حق ممانعت برای اجرای طرح‌های تولیدی نداریم.

فرازی گفت: وقتی غار کرفتو را در فهرست موقت ثبت جهانی ثبت کردند باید فورا حریم آن را مصوب و به استان‌های همجوار ابلاغ می‌کردند.  با این حال یگان حفاظت ما در محل ساخت بوجاری حاضر شد و دستور توقف فعالیت این ساختمان را تا اطلاع ثانوی صادر و درخواست کردیم که مالک از میراث فرهنگی کردستان هم استعلام بگیرد، اما طبق قانون ما تا حدودی می‌توانیم مانع این فعالیت شویم و وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و دیگر مراجع به ما نامه دادند که ما حق ممانعت از فعالیت بوجاری را نداریم چون «کرفتو» حریم ابلاغی ندارد.

معاون میراث فرهنگی آذربایجان غربی در پاسخ به این پرسش که آیا ساخت بوجاری پس از به پایان رسیدن تاریخ پروانه‌های صادر شده، آغاز شده است، گفت: بله، یکی از دلایلی که ما توانستیم دستور توقف کار را دهیم این بود که مالک بوجاری پس از انقضا تاریخ مجوز، اقدام به ساخت‌وساز کرد. بر این اساس دستور توقف تا تمدید مجوز و استعلام از میراث فرهنگی کردستان داده شد. ما در تلاش هستیم این اثر فاخر بتواند در فهرست جهانی به ثبت رسید.

فرازی درباره امکان انتقال بوجاری که ممکن است ثبت جهانی «غار کرفتو» را به خطر بیندازد، گفت: من به معاونت میراث فرهنگی استان کردستان هم گفتم که این پروژه هنوز تمام نشده و اگر واقعا می‌خواهیم ثبت جهانی اتفاق بیفتد، باید هزینه‌ای که مالک بوجاری تا الان صرف کرده به او داده شود تا در جای دیگری این اقدام را انجام دهد. پرداخت یکی دو میلیارد تومان برای یک وزارتخانه مبلغی نیست، آن هم برای اینکه یک اثر را برای ثبت جهانی آماده کند. اگر ساخت این ساختمان ادامه پیدا کند و به بهره‌برداری برسد، زمانی که کارشناس یونسکو برای بازدید بیاید به دلیل اغتشاش بصری دستور برچینی آن را می‌دهد، آن زمان هم می‌توان این کار را کرد، اما الان که ابتدای کار است، این اقدام راحت‌تر انجام می‌شود.

 

*پاک کردن غلات و حبوبات از خاک و خاشاک به وسیله غربال را بوجاری می‌گویند.

به اشتراک گذاری
Telegram
WhatsApp
Facebook
Twitter

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تازه‌ترین ها
1402-12-05