امرداد: این روزها خانهی هنرمندان ایران پذیرای بازدیدکنندگانی است که به دیدن عکسها و پوسترهای نمایشگاه «موزهها در جنگ» آمدهاند. این نمایشگاه دربرگیرندهی طراحیهای پوستر، آثار هنرمندانهی عکاسان برجسته، خبرنگاران و کنشگران رسانهای است. عکسهای نمایشگاه در گالری نامی و پوسترها در گالری بهار خانهی هنرمندان به نمایش گذاشته شدهاند.
نمایشگاه موزهها در جنگ، بازگفتی از جنگ ماههای گذشته است؛ جنگی که به آسیب دیدن بسیاری از دیرینکدهها و آثار تاریخی و فرهنگی ایران انجامید. بخش عکسها (گالری نامی) مستندنگاری جنگ اخیر است و آسیبهایی را نشان میدهد که موزهها و سازههای تاریخی و هنری را دربرگرفت؛ مانند: عمارت آصف سنندج، کاخموزهی سعدآباد تهران، قلعهی فلکالافلاک خرمآباد، چهلستون و میدان نقش جهان و موزهی هنرهای تزیینی اصفهان، خانهی مقدم تهران و موزههای دیگر. در بخش پوستر (گالری بهار) نیز نگاه ژرفکاو هنرمندان طراح و گرافیستی رودرروی بازدیدکنندگان است که هر کدام با الهام از نقش و نگارههای ایران ِ تاریخی، ویرانی بخشی از میراث فرهنگی و کهن سرزمین ما را در جنگ اخیر، نشان دادهاند و روایتگر چهرهی آسیبزای جنگ بودهاند.
کاری گروهی برای مستندنگاری
فاطمه رضایی، طراح گرافیک و دبیر نمایشگاه، در گفتوگو با امرداد اشاره کرد که پوسترها و عکسهای نمایشگاه انتخاب نشدهاند، تنها از هنرمندان دعوت کردیم که کارهای خود را بفرستند. از تبریز، تهران، قزوین، لرستان، بوشهر، شیراز، یاسوج و جاهای دیگر ایران آثار به دست ما رسید. در کارها دست نبردیم اما از هر هنرمند یک کار برگزیده شد که در نمایشگاه آورده شده است. عکسها مستندنگارهایی است که هنرمندان یا مجموعهداران برای نمایشگاه فرستادهاند.
کارگروه نمایشگاه پوستر موزهها در جنگ، جواد آتشباری، مرتضی آذرخیل، فرهاد نادری، عبدالرضا اثنیعشری، مجید اسلمی، علیرضا خاکپور، مهران میرحسینی و فاطمه رضایی بودهاند. این نمایشگاه با همکاری ابراهیم زارع، آزیتا خلج، ارغوان محجوب، مریم عرب، سورنا شیرزاد، سعیده احمدی، معصومه آجودانی و شمار دیگری از هنرمندان برپا شده است.
پایداری فرهنگ ایران در تصویری نمادین
در بخشی از نمایشگاه ویدیویی کوتاه از سام چگینی به نمایش درآمده است. این ویدیو با الهام از بُز نقش شده بر سفال شهر سوخته ساخته شده است. بُز در حرکت خود از تالاری به تالاری گذر میکند که از یک دوره به دورهی تاریخی دیگر کشیده شده است. در مسیر او سازههای بسیاری از دورههای گوناگون تاریخ ایران دیده میشود. حیوان تصویرشده با تیرهایی که از بیرون قاب میآیند، تهدید میشود اما بُز به حرکت خود ادامه میدهد و تیر به او برخورد نمیکند. این اثر درنگی است بر شکنندگی و نیز پایداری حافظهی جمعی مردم سرزمین ما که با همهی تهدیدها و آسیبها از حرکت بازنمانده است.
عکسها نیز هر کدام خراشهای آزارندهای را تصویر کردهاند که بر پیکر آثار تاریخی و موزههای ما نشستهاند. گاه ویرانیها بسیار و جبرانناپذیر است و گاه بخشی از اثری را دربرگرفته که از دورههای دور و نزدیک تاریخ ایران بهجا مانده است. هنرمندان کوشیدهاند که ژرفای این رویداد گزنده را که میراث تاریخی و فرهنگی ما را نشانه گرفته بود، به تصویر بکشند.
برگزارکنندهی نمایشگاه «موزهها در جنگ» وزارت میراث فرهنگی، انجمن ملی موزههای ایران، ایکوم و خانهی هنرمندان است. آیین گشایش نمایشگاه در روز دوشنبه 11 خردادماه در خانهی هنرمندان انجام شد و بازدید از آن تا 19 خردادماه (بجز شنبه) از ساعت 14 تا 21 ادامه خواهد داشت.
